Bursa için hazırlatılan Stad projesi,
Bursa Stadyumu Proje çalışmaları EURO 2016 için Bursa yerine Fransa’nın seçilmesi üzerine durdu.
Öngörülen stadyum:
Kapasite: 33.000 seats
İnşaat Maliyeti: 100 M Euro
Öngörülen bitirme tarihi: 2014
Müşteri: arenaCom/Türkiye Futbol Federasyonu
Yatırımcı: Türkiye Cumhuriyeti
UEFA tarafından düzenlenen EURO 2016’ya ev sahipliği yapmak isteyen Bursa için Futbol Federasyonu Alman Stadium Design firmasına 33.000 kişi kapasiteli bir proje siparişi verdi.
Ancak Fransa’nın EURO 2016 için seçilmesinden sonra çalışmalar durdu, ancak stadyum hala daha bir fikir olarak da olsa gündemde.
Proje Yapı Mühendisliği Firması Bergermann ile işbirliği içinde gelişti. Çılgın futbol taraftarları için kafeler, restoranlar, konser alanları, sosyal etkinliklere ayrılmış alanlarla bir kompleks niteliğinde. Bursa kent merkezine ve Kültürpark’a çok yakın konumu ile stadyum kent için yeni bir çekim merkezi ve sembolü olmaya hazırlanıyor.
Stadyum projesi mümkün olduğunca kendisini çevre ile bütünleştirmeye çalıştı. Kentin mimari kökleri ile uyum içinde göze çok batmayan bir yapı önerildi. Stadyumun alt katmana gömülü olması onun peyzajda baskın bir eleman olarak ortaya çıkmasını engelledi.
Ayrıca Bursa Yeşil Camisinin altıgen seramikleri de stadyumun altıgenlerden oluşan formu için bir esin kaynağı oldu. Şeffaf, yarı şeffaf çatısı, çelik, cam, ahşap karışımı malzemeleri, atık suyun yeniden kullanılmasını öngörmesi, çatılarda güneş panelleri ile kentin ismine uyum sağlamaya çalışıldı.
Kaynak: Evolo
Resimler: Alexander Schmitz
Çeviri: Mimdap
14 Yorum
Azmi İzmirli
TÜrkiye’nin bir iki hastalığı var: bunlardan birincisi seçilenlerin seçildikleri için kendilerini tüm yetkilerle donatılmış, bilgi konusunda da arşa çıkmış zannetmeleri, dolaysıyla bilgi ile karar verilmesi gereken konularda kolayca ahkam kesmeleri.
İkinci sorun da bilgili olanlarda. Onlar da bilginin basit bir ticari meta gibi görüyorlar. Rekabetten korkuyorlar ve alanlarını bir ticari sözleşme korumasındaki kadar korumaya çalışıyorlar. Bunun için sonucun ne olduğu çok önemli değil. Yabancılarda da bunun degişik bir türü var onların bir bölümü de “üçüncü dünya ülkesidir uydur kaydır yutarlar yutmazlarsa da öyle böyle yuttururuz” diyorlar. Manzara her açıdan karanlık.
Politikacının durumunun stadyumlar konusundaki sonuçlarından birisi İkitelli stadyumu: yapıldığından beri koşulları sağlayamadığı için kullanılamayan bir stadyum.
Stadyum nasıl yapılmalı sorusuna gelince kesinlikle herkese açık açık, şeffaf, konuyu gerçekten bilenlerin katılımıyla oluşturulacak, meslek örgütü denetiminde bir jürinin değerlendireceği bir MİMARİ PROJE YARIŞMASIYLA.
Herkese açık çünkü en iyinin nereden geleceğini hiçbir zaman bilemezsiniz. Şeffaf çünkü harcanan para halkın parasıdır. En azından halkın herhangi bir tüketici vatandaş kadar harcamasını korumaya hakkı vardır. Mimari proje ile çünkü ancak o zaman mimari sorumlulukdan ötürü kendinizi örneğin maç yapılamayan bir stadyuma sahip olma durumundan koruyabilirsiniz. Yarışma ile çünkü ancak mesleki denetimi ve yetkin jüriyi bu yolla elde edebilirsiniz. (son örneklerde buna uymayan jüriler de çıktı ama sorun daha çok odadan kaynaklanıyordu) Böylelikle başkasının projesi ile yarışmaya katılanı ya da kendi projesini ikinci bir defa önereni engelleyebilirsiniz.
Aksi takdirde hem politikacı hemde işi politikacıdan alan firma zan altında kalır, hem taraftarda kazıklandık mı? düşüncesi hakim olur ve iş yukarıdaki bir görüşteki gibi “deniz fenerine mi verdiler”e kadar gider. İş daha da ileriye gitmiş bir internet sitesi bu vatandaş yorumunu (herhalde alman firması olduğu için akıllarına deniz feneri gelmiş) ciddiye almış ve şimdiden bir “kent efsanesine” başlangıç yapmış.
Ahmet Kara
Azmi Bey,
Şimdi şu bizim “aslan gibi” mimarlık firmalarına bir bakalım. Hatta ondan önce işbitirici belediyeye bir bakalım. Önce İstanbul Arena’nın tasarımcısı olan Alman firmasına 1 milyona bir proje siparişi veriliyor ve o da yukarıda sunumunu yaptığınız projeyi yapıp gönderiyor. Bunu beğenmiyorlar. Bunun üzerine başkan kime danıştıysa danışıyor ve bir çok mimarlık bürosundan teklif istiyor. Bunlardan birisi daha önce yaptığı ve çok hataları olan bir stadyumun herhalde hatalarından arındırılmışının aynısını yapmayı öneriyor. Bir diğeri Kopenhag stadyumunun aynısını öneriyor. (Herhalde projeyi imzalamamıştır). kalan bürolarda ay çöreğinden (sizin şu ikitellide eleştirdiğiniz), türlü çeşitli şekillere bir dizi proje yapıyorlar. Ve sonuçta halkın da görüşleri alınıyor ve çatısına timsah çıkmış bir stadyum seçiliyor. Böylece atasözümüz de şöyle değişiyor: dam üstünde timsah…. Bu memlekette mimarlar odası yok mu? ki bürolar kendilerine ait olmayan bir stadyumun fotoğraflarını göndererek iş istiyebiliyorlar? Yarışmalar komitesi yok mu ki Belediye başkanları kendilerinde bu hakları görebiliyorlar. Bir sorumlu yokmu ki proje hatalarını görmüyor ve kamu parasını üstelik nasıl büyük bir başarıymış gibi savurduğunu anlatabiliyor.
Son bir haber
Başkan Altepe “Normal birim fiyatlarıyla 15 milyon TL’ye yapılacak olan projeyi 3 milyon TL’ye yaptırdıklarını ve bunun da BTSO tarafından karşılandığını dile getiren Başkan Altepe”…..”normalde yaklaşık 130 milyon TL’ye mal olacak bu stadyumun”…. anlaşılan sadece çalışan TOKİ değil.
almaih
bahsettiğiniz alman firması kendi projesini konsept proje mantığı ile tanıtmaya devam ediyor olabilir. gerçekleşmeyen ve gerçekleşmeyecek projeler bu mantıkla pek çok yerde gösterilmektedir. sizin haberinizin başlığı “Yeni Bursa Stadyumu” şeklinde ve altında anlatılan bilgiler de yapılmayacak bir önerinin bilgileri. amacım iletişim sorunu nedeniyle insanların yanlış bilgilendirilmesini engellemek.
konu ile ilgili daha doğru bilgilere ulaşmak için “bursa büyükşehir belediyesi” ya da “sözüneri mimarlık” firmasıyla bağlantıya geçebilirsiniz. bursa’daki mevcut stadyumun yenilenmesi ve “timsah arena”nın projelendirilmesini üstlenen mimarlık bürosunda çalışan bir kişi olarak haberin doğru aktarılmasından yanayım.
saygılarımla.
Mimdap
İstanbul Arena’yı yapan Alman firması bu projenin de tanıtımını yapmayı sürdürmekte ve durdurulmasına neden olarak UEFA yı göstermektedir. Ayrıca Konya ve Beşiktaş Stadları için hazırlanan projeler de firmanın internet sitesinde yer almaktadır. Bu konu yukarıdaki şekliyle mimari internet sitelerinde anlatılmaktadır. Yukarıdaki yazı onlardan alınmıştır. Bizim dikkatimizi çeken projelerin fiyatları olmuştur. Timsah çatılı yeni Bursa Stadına ayrıca yer verilecektir.
almaih
görsellerde gösterilen stadyum projesi , şu anda projesi hazırlanan stadyumun rakip önerilerinden biriydi ve projenin uygulanmamasına karar verildi. gösterilen bölge altıparmak’ta var olan bursa atatürk stadının yeridir. o stad olduğu gibi durmaktadır ve hatta yenilenip tekrar kullanıma açılmıştır. bursa’ya yapılan ve uefa standartlarında , yaklaşık 45.000 kişi kapasiteli olan yeni “timsah arena” ise çok başka bir yere yapılmaktadır.
bu haberin neden yayınlandığını ya da neden böyle yayınlandığını merak ettim doğrusu…
Ramazan Demirbilek
tamam Azmi bey ama bu işler bizim aslan gibi mimarlık bürolarımıza gelmiyor ki? yabancı ortaklı olmadığı sürece ya da yabancılarla işbirliği içinde onun içerdeki taşeronu olmadığı sürece bu büyüklükteki proje ihaleleleri bizim mimarlarımıza gelebilir mi pratik olarak?
umut kırıcı olan da bu zaten.
Azmi İzmirli
Ne yani pazaryeri çadırlarına neredeyse Münih Alyans Arena ile karşılaştırılabilir bir bedel mi ödiyeceğiz TOKİ sayesinde. Zaten İkitelli stadyumunu hiç gözüm tutmamıştı. O da öyle garip bir rakama mal olmuştu. Fransız demişlerdi, Parc de Prince’in mimarı demişlerdi o da bizi hepimizi fransız çıkartmıştı. Futbol oynanamayan tepesinde komik ay bulunan garip bir stadyuma bir ton para ödemiştik.
Boşverin bizi babuşlu, şalvarlı, sarıklı oryantal salaklar zanneden Fransızları, ya da pazaryeri çadırcısı Almanları bizim aslan gibi mimarlık bürolarımız var çok daha iyisini çok daha ucuza yapıyorlar.
erman
Mimari Çook Kötü Bence !!! Bunun dışında da Hükümetimiz neden bir İzmire bir Adana ya stadyum projesi yok anlamıyorum ??? Büyük ve köklü kulüplerin olduğu bu kentlerde büyük stadyumları hakediyor . Adana ‘da bikaç kez maça gittim ve 2b deki takım enaz 10.000 kişiye oynuyor bankasyada da bır takımları var izmir içinde geçerli bu neden bu kentler düşünülmüyor ????
orçun kuzey
bir stad projesi anlaşılan o ki sadece bir stad projesi olamıyor. yukardaki kıyaslamalar ilginç, fiyatlar ilginç. toki yaparsa ucuza yapar demek ki şehir efsanesi. başbakanın galatasaraylıları teslim alma girişimi ve size neler yaptım babalanmaları da palavra galiba.
Yılmaz Kuyumcu
Alyans Arenanın maliyeti 340.000.000 Euro. Ancak ülkeler arasında inşaat maliyeti farkı göz önüne alındığında Almanyada bir inşaatın m2 birim maliyeti 1.009.448 birim iken Türkiyede 479.928 birime düşüyor. Yani Almanya Türkiyeye göre 2.103 defa daha pahallı. (Danimarka İmar Bakanlığının tüm Avrupa ülkelerini kapsayan karşılaştırmalı birim m2 inşaat maliyeti analizine göre: http://www.ebst.dk/file/1168/costruction adresinden incelenebilir.) Bu durumda sabit rakamla yapılacak bir karşılaştırmada Münih Alyans Arenanın Türkiye maliyeti yaklaşık 160.000.000 Euro olacaktır. Yani Galatasaray Türktelekom Arena ile aynı.
Ancak Danimarkada yapılan mukayese konutlar içindir. Özel imalatların çok olacağı ve büyük bir bölümünün de ithal edileceği durumu düşünülürse bu fark daha az olabilir. Ancak kesin bir fark daha bulunmaktadır. Örneğin Park yeri sayısı Münihde 11.000 iken bu rakam İstanbul Arenada 3000 yani neredeyse dörtte biri. Stat kapasitesi İstanbulda 52.000 Münihde ise 69.000 yani Münihin %75′i kadar seyirci kapasitesi var. Ulaşım yolları sayısından, metro istasyonunun konumuna kadar (Münihdeki hesaplamalarda o da dahil) Ayrıca mimariden, kullanılan malzemelerden, özel nitelikli alanlara kadar her şey çok farklı.
Yani özetle durum çok net değil. Ama itiraf etmek gerekir Galatasaray seyircisinin ıslıklamada haklı çıkma ihtimali de çok yüksek.
Kayseri Stadyumu örneği de “normal şartlarda” inşaatların yapılması halinde Almanya ile Türkiye arasındaki bu maliyet farkını fazlasıyla doğrulamaktadır. Türk mimarlık bürolarının daha aktif olarak hiç olmazsa Bursa ve Konya stadlarında çalışmalarını dileriz. TOKİ’nin Türk Mimarları hakkında geçmişte çok iç açıcı olmayan düşüncelerini değiştirdiğini ümit ederiz. (Arkitera tarafından düzenlenen bir İMP toplantısında “TOKİ’nin hızlı uygulamaya yönelik yaklaşımlarının mimarlık hizmetlerini yasal zorunluluk kadar almalarını gerektirdiğini” söylemişlerdi)
Mimdap ekibi olarak dünyanın diğer stadyumlarını da bu açıdan inceleyerek bir karşılaştırmalı dosya sunmaya çalışacağız.
Barış Güven
Özür dilerim maliyeti 160.000.000 Euro imiş. Yani Alman Alyans Arena’dan daha pahallı. Bence Galatasaray seyircisi çok haklı bu durumda. Ne de olsa okumuş çocuklar. Akparti seçmenine benzemiyorlar.
Cenk Alpman
Bursa için iyi bir fırsat. Güzel bir stad ama TOKİ mi yapacak yani şimdi bunu Galatasaray Arena gibi. Açılışında yine taraftara acı sözler falan TOKİ başkanından.
Sonra da niye başbakan ıslıklandı diye hayıflanıyorlar. Bu kadar başa kakarsanız herkes tepki gösterir.
Ama maliyetler de oynak görünüyor, bunu ben çözemedim. Diğer stadlar ve projeleri yanyana getirilip karşılaştırılmalı.
Barış Güven
Evet bir gariplik var bu işte. Alyans Arena 140.000.000 Euro’ya malolurken Almanya fiyatları+metro ile direkt bağlantı+ 69000 kişi+müthiş bir parking kapasitesi + maç yokken bile ziyaretçilerin ücret ödeyerek ziyaret ettikleri bir stadyum, bizim gariban 52.000 kişilik Galatasaray Arena 120.000.000 Euro’ya malolmuş. Evet bu işte bir iş var. Ve anlaşılan organize işler devam da ediyor.
Asım Çiftçi
Anladığım kadarıyla Bursa, İstanbul Arena, Konya Stadyumları aynı firmaya verilmiş ya da peşkeş çekilmiş.Her birisinin maliyeti de 100.000.000 Euro civarında. Şimdi aşağıdaki haberi okuyunuz.
“Kayseri Kadir Has Stadı 23. haftadaki Kayserispor-Fenerbahçe maçıyla açılıyor. 33.500 kapasiteli stadın maliyeti 65 milyon lira olarak açıklandı.” Basından
Yani 33.500 kapasiteli Kayseri Stadyumunun maliyetinin tam 3 katından biraz daha fazla.
Arkitera’da ise stadyum şöyle tanıtılıyordu:
“Sahip olduğu standartlarla Türkiye’nin en modern ve Avrupa’nın sayılı statlarından biri olacağı ifade edilen Kadir Has Stadyumu, 196 bin metrekarelik alanda hizmet verecek ve 32 bin 864 seyirci kapasiteli olacak. Saha zemini alttan ve tribünler özel sistemlerle ısıtılacak. Böylece, stadyum kış şartlarından etkilenmeyecek. Tribünlerin üstü tamamen kapalı olan stadyumda, sadece çim sahanın üzeri açık kalacak. Stadyumda büyüklükleri 35 metrekare ile bin metrekare arasında değişen 54 loca bulunacak. Aileleriyle birlikte veya grup olarak maç izlemek isteyenlerin kiralayabileceği localar, maç harici zamanlarda da kullanılabilecek. Bin 785 araç kapasiteli otopark bulunacak stadyumda, alışveriş merkezleri, idari bürolar, toplantı odaları, canlı yayın ve basın odaları yer alacak. Stadyumun dış cephesi de LED sistemi ile donatılacak ve bilgisayar kumandası ile dış cephe istenilen renge büründürülecek. Dış cephe istenilirse rengarenk olabilecek veya karşılaşma yapan takımın renklerine bürünebilecek. Tribünlerin üstü tamamen kapalı olacak stadyumda, 4 bin ton çelik kolon kullanılacak.”
Şimdi üç adet sorucuk:
1. Bursa ve Konya stadyumları ile Galatasaray Arena Stadyumunun projelerini DENİZ FENERİ mi çizdi.
2.Ülkemizde bu işi çok daha iyi ve ucuza yapacak mimarlık büroları varken ve çok daha iyisini yapmışlarken, Almanya’ya ihale etmek dini inançlar gereğimidir?
3.Bizler enayi miyiz?
Mimdap’tan diğer stadyumları da yayınlamasını dileriz. Mümkünse karşılaştırmalı bir dosya biraz olsun uyanmamız açısından çok yararlı olacaktır.