Beşiktaş İnönü Stadı İkinci Dünya Savaşının sıkıntılı yıllarından günümüze kadar gelen bir serüvenin sonucu. Başlangıçta 1939 yılında İtalyan Mimar Paolo Vietti İstanbul’a davet edilir. Stadyumun bulunduğu yerde Dolmabahçe Sarayının ahırları vardır.
BEŞİKTAŞ İNÖNÜ STADI TARİHİ
Mimar Fazıl Aysu ve Şinasi Şahingiray ile birlikte arsanın özelliklerini de dikkate alarak bir plan hazırlar. Stada 19 Mayıs 1939 tarihinde başlanır. Ancak devam edilemez. Savaş bitiminden iki yıl sonra ancak tekrar bir temel atılır ve inşaat başlar.
Uygulama aşamasında değişiklikler olur. Planın Gazhane tarafı değişir ancak diğer yerler, Dolmabahçe Sarayına bakan yüzde yer alması planlanan tunç rölyefler ile kule üstlerine konması planlanan cirit ve disk atan atlet heykelleri konulamaz. Gazhane tarafı ise yüksek bir duvarla kaplanır.
İnönü Stadyumu, 27 Kasım 1947’de Beşiktaş ile İsveç’in AIK Solna takımı arasında oynanan maçla açıldı. Bu stadyumdaki ilk golü de o zamanlar Beşiktaş’ın futbolcusu olan Süleyman Seba attı, ama Beşiktaş bu maçı 3-2 kaybeder.
FUTBOL VE SİYASET
Türk Telekom Arena’da olan ıslıklama olayının çok daha vahimi burada yaşanır. Demokrat parti iktidarı İnönü Stadının ismini değiştirir. 1953 yılında stadın ismini Mithatpaşa Stadyumu yapar. İsim kendisine ancak İnönü’nün ölümünde 1973 yılında geri verilir.
Stadların klüplere kiralandığı 1998 yılında Stad 49 yıllığına Beşiktaş Kulübüne kiralanır. İsmi Beşiktaş İnönü Stadı olur.
Stadın büyütülmesi için çalışmalar başlar. İlk stadyumun projesi yapılırken Dolmabahçe Sarayı ve Vadi ile yarışmamaya özellikle dikkat edilmiş, bu nedenle tribünler alçak tutulmuş dolaysıyla kapasitesi de 16000 kişiyle sınırlı kalmıştır. İlk değişiklik 1950’li yıllarda yapılır ve 5000 kişilik bir eklenti sol tarafına yapılır. Gazhanenin bir bölümünün yıkılmasından sonra ise kale arkasına 15000 kişilik bir eklenti daha yapılır ve kapasite 36000 kişiye çıkar. 2004’e kadar bu durum devam eder. Bu dönemde üstü kapalı alan genişler ve kapalı alan kapasitesi 21500 den 32145’e çıkar. Kapı sayısı arttırılır ve 36 kapı 72 kapıya çıkar. WC’ler eklenir, büfelerin sayısı arttırılır.Tel örgüler kalkar, basın tribünü numaralı tribün kısmına alınır. Bu projeye itirazlar olur. İlk Projenin Türk Mimarları kendilerine danışılmadan projelerine müdehale edilmesinden şikayetçi olurlar. Ayrıca Stadın arka kısmının yeni örtüsüyle yükselmesi ve aldığı yeni görünüm sıkıntılara neden olur.
YENİ İNÖNÜ STADYUMU PROjESİ Mimar: Damon Lavelle
Yeni stadyum Belçikalı Arsenal’in Emirates Stadyumunu yapan İngiliz HOK firmasına hazırlatılır. Bu projeye göre Stadın üstü tamamen kapanır. Isı düzenlemesi için tedbir alınır. Stadın zemininin kaldırılmasıyla Schalke’nin Veltins Auf Arena’daki gibi stadın başka amaçlarla da örneğin fuar için kullanılması mümkün olacaktır.
Yukarıda Veltins Arena’nın değişebilir zemini.
Kapasite’nin 42000 kişi olması düşünülür. 5000 kişilik bir anfitiyatro projeye eklenir. Kapalı otoparkın yanı sıra bürolar, lokantalar, mağazalar, çeşitli büyüklükte spor salonları eklenir ve stad her zaman kullanılabilecek bir çekim merkezine dönüşür. Toplam 120 milyon dolar ayrılır. 90 milyon Euro’ya tekabül eden bu rakamla stadda koltuk başına maliyet 2143 Euro olur.
Ticari firmalardan bu finansmanı yap işlet devret modeliyle karşılamaya hazır olduğunu bildiren bir firma çıkar. Böylece para harcamadan bu stadı elde etmenin de yolu açılır. Yıllık gelir 30 milyon Euro olarak tahmin edilir.
Stadın tepesine düşünülen şeffaf trübün kaplamasının gece maçlarında Alyans Arena’da olduğu gibi renkli ışıklarla renklendirilmesi sayesinde stad Boğaza ve karşı kıyıya da görüntü verecek ve bir gece fenerine benzeyecek.
Yani yapılan tünellerle, İnönü’ye ulaşım çok kolay olacak. Yapılan hesaplamalar doğrultusunda, 42 bin kişilik stat, sadece 12 dakika içerisinde tamamen boşalabilecek şekilde inşa edilecek. Localar da, Real Madrid’in stadı Santiago Bernabeu’nun benzeri şekilde inşa edilecek.
Yukarıda Santiago Bernabeu kapalı locaları.
Günümüz teknolojisinden yararlanılmasıyla kapıda güvenlik görevlileri yerlerini turnikelere bırakacak.
Kaynak: Beşiktaş
4 Yorum
quaresma salim dülek
tek kelimeyle HAAAARİİİİİİİİİKAAAAA bu stad yapılırsa işallah yapılacak türkiyenin en iyi dünyanında sayılıstadları arasına girer
emin gümüş
beşiktaş’ın yeni stadı bana göre güzel. günün gereklerine uygun. çok büyük ve vadiyi kapatacak denli iri değil. kabul edilebilir tarzda.zaten kurul onaylı.
naci zaman
ilk kez projeyi görüyorum. bu projeleri daha detaylı veremez misiniz? üzerinde çok konuşulan ve tartışma yaratan projeler niye daha önceden hiç paylaşılmaz? bu projeleri inşa edecek firmalar ( ya da firma) belli mi? fi yapı ben yapayım diyor mesela. bu projelerin inşa edilmesi prosedürü mimarisinden-tasarımından niye çok çok öne geçiyor? mesele inşa etme mi, inşaat işini almak mı? süreçlerin flu kalması bundan mı?
evet, sorular sorular…
fatma demirel
projeden gördüğüm tarihi stadın Dolmabahçe tarafındaki duvarı bir belge olarak korunmuş ve stad zemini geriye doğru deplase edilerek yeni kütle oluşturulmuş. mavi-şeffaf yüzeylerle kısmen kütlenin boyutu azaltılmaya çalışıldığı anlaşılıyor. İnönü stadı başka türlü bir stad tabi, eski Fenerbahçe stadı gibi beden terbiyenin tip projelerinden değil ki yıkıp yerine şimdiki yapılsın. Ali SamiYen de mimari olarak fazla bir özelliği olmamasına rağmen anı değeri yüksek bir stad idi ama yıkılacak. İnönü stadı bu örneklerden daha iyi ve daha çok mimari anlayışa sahip ve o yüzden de tescilli. dikkat edilmiş projede ama yine acaba o stad o haliyle kalsa mı acaba diyor insan.