Yaya geçidi deyip geçmeyin

Belçika’nın Limburg eyaletinin başkenti Hasselt’te yaya geçitlerinden karşıya geçmek isteyenler bugünlerde sadece soluna ve sağına değil, yere de bakmak zorunda. Aralarında Bram Boo , Steven Brouns , Geoffrey Brusatto , Stijn Helsen , Christophe Coppens , Piet Stockmans , Koen Vanmechelen ve Willo Gonissen ‘in de bulunduğu Limburglu sanatçılar ve tasarımcılar “Crossover Crosswalk” projesi kapsamında kentin alışveriş caddeleri ve Yeşil Bulvar üzerindeki 19 yaya geçidini sanat ürünlerine çevirdiler. Yazar Saskia De Coster ve fikrin sahibi mimar Vittorio Simoni de çalışmalarıyla projeye katıldı.

Sıkıcı beyaz düz çizgiler, elbise patronu; yaya geçidi çizgilerini yiyerek beslenen acayip-ucubik yaya geçidi parazitleri; altında “Ses yolunun ritmidir” yazan ses dalgalarından oluşan yaya geçidi; Roma rakamlarını andıran mavi figürlerin bulunduğu, altında “Bunu duygularınla oku” diye küçük bir not düşülmüş olan porselen yaya geçidi; 10 tane horoz başı fotosundan oluşan Kozmopolit Tavuk Projesi ve metinlerden oluşan yaya geçidi gibi çalışmalarla süslendiler. Blink Atölyesi’nin “Rendez-Vous” adlı çalışması çok dikkat çekiyor ve konuşuluyor. Sanatçılar Emilie Lecouturier ve Céline Poncelet erotik figürler ve sevişme pozisyonları ile süslemişler yaya geçidini. Bu desenleri içeren duvar kâğıtları zaten Belçika’da piyasada satılıyormuş.

Farklı projeye yoğun bir ilgi gösterildi, ancak çalışmaya karşı çıkanlar da var. “Cumartesi günü gibi kalabalık günlerde bu yaya geçitleri kuyruk ve kazalara neden olabilir. Bu yaya geçitleri geceleri özel olarak ışıklandırılmalı, böylece görünür ve dikkat çeker hale getirilmeli” diyenler oluyor. Hatta avukat jeroen De Bruyn çocuklarımın dikkatini dağıtıyor diye yaya geçitlerinin eski haline çevrilmesi için dava açtı, ama yargıç takipsizlik kararı verdi. Konunun trafik polislerini ilgilendirdiğini belirtti. Yaya geçitleri, resmi trafik işaretleri ve şekilleri trafik yasası ile belirlenmiş durumda. Aslında yapılan yasaya aykırı. Yaya geçitleri “standart” ın dışına çıkarılıyor. Bu nedenle bir kaza olması durumunda sorumluluk Hasselt Belediyesi’ne yüklenecek.

Hasselt Belediye Başkanı Herman Reynders, “Bu orijinal proje ile yayaların güvenliğini ön plana çıkarmak istedik” diyor. Hasselt kenti bu proje ile kent sakinlerini hiç beklemedikleri mekânlarda sanatla buluşturuyor. Hasselt sadece ilham ve yaratıcılığa önem veren bir kent olduğunu vurgulamakla kalmıyor, aynı zamanda trafik ve ulaşım sorunlarına da dikkat çekiyor. Proje sanatçıların topluma duyarlılığını ve dinamik yaşayan çevreye katkılarını yaratıcı bir şekilde gösteriyor. Yaya geçitlerinde açılan sergi, meraklılar, yayalar, bisikletliler ve sürücüleri bireyin etrafındaki çevrenin önemi konusunda daha duyarlı hale getirmeyi amaçlıyor. Renk, çizgiler, hacim, metin, boyut, oran, şekil… Kültürel ağırlıklı görsel iletişimin öğeleri, ancak bunu çok azımız fark edebiliyoruz.

Yaya geçitleri 1 Temmuz 2008’e kadar sergilenmeye devam edecek. Hatta 19 sanat çalışmasını içeren “yaratıcı” yürüyüş parkurunun yer aldığı bir de broşür hazırlandı. Yaya geçitlerindeki sanat çalışmaları yıpranarak kaybolacak, silinecek. Yalnız 2 tanesi (Grote Markt’taki Piet Stockmans ‘ın porselen yaya geçidi ve Demer Sokağı’ndaki Koen Vanmechelen ‘in “Kozmopolit Tavuk” u) sürekli olarak Hasselt’te kalacak.

“Bu sanat değil, sanat dekorasyon malzemesine çevrilmiş” diye küçümseyenler olsa da ben geçen pazar gezdiğim Hasselt kentinin sıra dışı yaklaşımını sevdim. Stres dolu tekdüze “modern ve standart” kent yaşamını biraz olsun renklendirmişler. Sanat da zaten biraz olsun “standartların dışına çıkmak” , “sürüden ayrılmak” değil mi?

Kaynak: Cumhuriyet