Yıllardır kültür ve sanata karşı işlenen suçlar Sayın başkakanımızda tiryakilik mi yarattı ?

YILLARDIR KÜLTÜR ve SANATA KARŞI İŞLENEN SUÇLAR
SAYIN BAŞKAKANIMIZDA TİRYAKİLİK Mİ YARATTI ?

Baran İDİL

Sayın Başbakanım,
Yarışmalar kazanılarak yapılan ve üstelik uluslararası düzeydeki bir heykeltıraşımızın başyapıtlarından birini “ucube” olarak ilan edip, yıktırmadınız mı? Bunun, dünyanın en ünlü ressamlarından Paul Klee’nin eserlerini önce dejenere sanat diye ilan edip, sonra yaktıran Hitlerin yaptığından ne farkı var? Şimdi soruyorum; siz öncelikle heykeltıraşlar, sonra sanatçılar ve de sanatın ne olduğunu az/çok bilenler için diktatör değil misiniz?

Ne yapıldığı çağ, ne de günümüz kriterleriyle değerlendirildiğinde, kayda değer bir mimari özgünlük taşımayan Topçu Kışlasını “nefis bir tarihi eser” diye niteleyip Taksim’de diriltmeye kalkmadınız mı? Projeyi eleştirmeye yeltenen kişi ve kurumları (Mimarlar Odası, üniversiteler…) cahil ve kötü niyetli ilan etmediniz mi? Şimdi soruyorum; siz, optimum mimarlık kültürüne sahip mimarlar ya da sanatçılar için diktatör değil misiniz?

AKM binasının mimarisini beğenmeyip, yerine çok daha büyük ve güzelini yapacağınızı söylerken yapılacak binanın mimarisini de, “biraz barok olmalı” gibi ifadelerle tarif etmeye kalkmadınız mı?
Bizi dünya kültür ortamında yerin dibine sokan bu gayri ciddi açıklamalardan sonra, siz en azından mimarlar için diktatör değil de nesiniz?

Siz, utanılacak bir Sultan Ahmet Camii taklidi olan, mimarlık örgütleri ve fakültelerince hiç hazmedilmeyen Çamlıca Cami projesini yere göğe sığdıramıyorken, mimarlık camiası için diktatör olmuyor musunuz?

İstanbul Belediyenizin yaptığı nazım planda dahi yer almazken, ana plandan bağımsız bir “çılgın proje icadıyla” yaptırdığınız 3. boğaz köprüsü sorunsalını kent plancılarına nasıl anlatabilirsiniz? Siz kent plancıları için diktatör olmuyor musunuz?

Boğaz’ın en kritik alanlarına ait olan Galaport ve Haydarpaşa gibi, zaman zaman övgülerle destek verdiğiniz tasarımların ne planlama, ne de mimarlık ilke ve ölçütleri açısından doğru olmadığına dair eleştirileri, rasyonel bir tartışma şekline sokmak yerine, eleştiri sahiplerini ‘istemezükçü, vizyonsuz ve düşman’ kişiler ilan ettiniz. Bu durumda plancı, mimar ve kent tasarımcıları için diktatör olmuyor musunuz?

Siz bu ülkenin, Aziz Nesin gibi yazarlarına, Fazıl Say gibi müzisyenlerine, Bedri Baykam gibi ressamlarına, “sanatçı müsveddesi” sıfatını yakıştırmadınız mı? Şimdi siz, yazar, müzisyen ve ressamlarca diktatör olarak nitelenirseniz, bu çok mu tutarsız ve temelsiz bir değerlendirme olur?

Siz televizyonlardaki bazı tarihi oyunların senaryo ve yöntemlerini horlarken, o sanatçılar nezdinde, diktatör değil de nesiniz? Şehir tiyatrolarını lağvederken “kendisine maaşını veren kurumu eleştiren tiyatro oyunu olur mu?” anlamında, hatta çok daha sert ve incitici yorumlar yapmıştınız. Siz tiyatrocular için nasıl bir insansınız acaba! Sanat ve tiyatro kültürüyle alabildiğince yüklü, müstesna bir Başbakan mı; yoksa Hitler ya da Franko benzeri bir diktatör mü?

İstanbul Belediye Başkanlığınız döneminde yapılmasına karşı çıktığınız Koç Üniversitesi Kampüsü, Gökkafes, 3. boğaz köprüsü olayları, biz mimar ve plancılar başta olmak üzere çoğu aydının takdir ve tasvibini kazanmış işlemlerinizdi. Bu olumlu icraatlarınızı “gençlik hatalarınız” olarak mı yorumluyorsunuz?

Bakınız Sayın Başbakanım! Sanat ve kültüre karşı işlemekte olduğunuz suçlar, sizde giderek tiryakilik haline gelmeye başladı. Acaba her daim suçladığınız, “ sizden önceki TC yönetimlerinin” solcu, yazar, düşünür ve sanatçılara yaptıkları zulümler, size yeni bir ilham mı verdi? O dönemin zalim yönetimlerinin düşünür ve sanatçılara gösterdiği tavırların çok doğru olduğuna dair bir vahiy mi geldi? İçinizdeki melekler ‘bu sanatçı ve kültür adamlarını her fırsatta ezin’ mi diyor? Eğer durum böyleyse hiçbir diyeceğim yok. Ne yapalım? İyi sıhhatte olsunlar, sorunu çıkarttığı gibi halletsin; bize söz düşmez. Ancak, eğer sayın Başbakanımız,10 yıldır kimseye çaktırmadan aldığı mimarlık, sanat ve kültür dersleri sonucunda bu hale geldi ise, işte o zaman işimiz çok zor, hatta yandık diyebiliriz.

Bu durumda yapacağımız şey önce rahatlamak, sonra da Sayın Başbakanımıza, hedefleri doğrultusunda üreteceğimiz önerilerle yardımcı olmaktır. Bunun için de, içi kültür ve sanata tasallut ve tecavüz dolu yakın tarihimize bakmak bize yardımcı olabilir.

Ancak ilk bakışta geçmişte işlerin çok kolay olduğu gözüküyor. Çünkü o günlerde “sol ve solcu”, ezilecek tek düşmandı ve önlemler gerçekten kolaydı. Örneğin1958’lerde benim de içinde olduğum bir olayda, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin yaptığı klasik müzik yayınları içinde Prokofiev’in klasik senfonisi çalınmış ve Budapeşte Radyosu bunu bir gelişme olarak haber etmişti. Ertesi gün haber gazetede, “Teknik Üniversite de komünizm cereyanı”, başlığıyla verilmişdi. 27 Mayıs darbesi olmasaydı, belki de Rus salatasını, Amerikan salatası yapan antikomünist devletimiz, müzikteki solları, sağa çevirecek ve Türk Müziği yeni bir “gam” ve yeni bir sağ anahtarı kazanacak idi. (Do, re, mi, fa, sağ, la, si, do ve kırat formlu bir sağ anahtarı) Ne yazık ki o hiç beğenmediğiniz 27 Mayıs geldi ve müzik dünyamızın olası kazanımlarını önledi. 1950’li yıllarda Nazım’ı hem dinlemek, hem de okumak yasaktı. Biz bu münafık (!) şairi, ancak 27 Mayıs sonrası başımıza bela ettik. O da bizi hala zehirliyor. (Bu konuda AKP olarak yanlış ata mı oynadınız acaba?)

Sayın Başbakanım; geçmişte 27 Mayıs’ta önlenen gelişimleri belki sağlayabilirsiniz. Örneğin, Türk müziği çok sesli olamaz diyen Alaturkacıların desteğini de arkanıza alarak “çok sesli Türk müziğini” yasaklarsınız. Aynı zamanda 10. Yıl Marşı, İstiklal Marşı, vb. marşlar yerine yalnızca Mehter Marşı söyletmeyi deneyebilirsiniz; örneğin, her mahalleye bir mehteran takımı koyabilirsiniz.

Planlama ve mimarlığa nasıl bir köklü düzen getirebilirsiniz bilemiyorum ama, mesela “… Yapılacak bina mekânlarının en az yarısında, kemer, tonoz ve kubbe kullanılacaktır. Önemli devlet yapıları ise Başbakan’ın ya da atayacağı Ulema’nın onayından geçecektir!” gibi bir genelge çıkarabilirsiniz.

Ressam ve heykeltıraşlara çare bulmak çok zor. Çünkü getirdiğiniz çözüm toplumun “ imanlı” kesiminden gelebilecek “putçuluk” suçlamalarına dayanıklı bir çözüm olmalı. AKP’nin şimdilik bulduğu “lamba ile türbeli Laleli Belediye Amblemleri” ile amaca ulaşmak zor. Daha köklü bir tedbir, üniversitelerdeki resim-heykel bölümlerini biçki-dikiş atölyelerine dönüştürmek olabilir. Ayrıca, resim- heykel müzelerindeki eserleri müzayede ile satıp, hem onlardan kurtulmak, hem de para kazanmak mümkün.

Basın, yayın ve edebiyatla ilgili önlemlerle, hiç akla gelmeyen kazanımlar elde edebilirsiniz. Örneğin, rivayet o ki merhum Menderes’in çıkardığı meşhur basın kanunu, Türk cerrahisine öylesine katkılar sağlamış ki; Basın kanunu nedeniyle ağzını açamayıp, çeneleri kilitlenen pek çok bademcik hastası gazetecinin hasta bademcikleri Türk cerrahlarınca, makatlarından alınmış (!) Onun için bu yasaklara alışkın Türk basın mensuplarının sağlık sorunlarını dert etmeyiniz. Zira Türk doktorları bu konuda “dünyanın en birikimli doktorlarıdır.”

Sayın Başbakan’ım, yarı şaka, yarı ciddi olarak yazdıklarıma bakmayın. Kültür ve sanatı, ekonomi kadar önemli bir boyut olarak algılamayan/algılayamayan yurttaşlar için yazdıklarımın önemi yok. Bu nedenle yazı içinde geçen siz diktatör müsünüz sorusuna, ülke nüfusunun en az %50 si HAYIR cevabı verir.
Bizi bağışlayın – bizimki gariban bir mimar eğlemesi idi?