Yazar : Ömer Kanıpak / Radikal
Tarihi dönüştürenlere örnek olsun
Han Tümertekin, Salt Beyoğlu binasını sağduyulu ve sakin yaklaşımıyla abartısız şekilde örgütlemiş. Bir-iki aksaklık dışında çok başarılı bir proje
Mİmarlık
Salt Beyoğlu
Han Tümertekin
İstiklal Caddesi üzerinde 1850’lerde ticaret ve konut işlevli olarak inşa edilmiş Siniossoglou apartmanının zemin katı Garanti Platform adı altında işlev görüyordu. Garanti’ye ait Garanti Galeri, Garanti Platform ve Osmanlı Bankası Müzesi’nin Salt adı altında birleşmesiyle başlayan dönüşümün mekansal yansımaları ilk kez bu yapıda gün yüzüne çıktı.
Mimarlar Tasarım’ın başındaki Han Tümertekin tarafından dönüştürülen Salt Beyoğlu yapısı, tipik bir Beyoğlu apartmanı. Yapı, iki sokak arasında uzanan, düzgün bir geometrisi olmayan parsele yerleşmiş, dar ve simetrik ön cephesinin arkasında oldukça geniş ve asimetrik bir plana sahip, esas girişi arkadaki küçük meydancıkta olan tipik 19.yy Beyoğlu apartmanlarından biri. Tümertekin Salt’ın sergi, etkinlik, ofis, mağaza, kafe gibi mekansal ihtiyaçlarını kendine özgü sağduyulu ve sakin yaklaşımı ile abartısız, gösterişten uzak bir şekilde bu tarihi yapıda örgütlemiş.
Rafine yaklaşım
Salt’ın kurguladığı profile uygun olarak mekansal düzenlemede sadece Han Tümertekin değil, başka tasarımcı ve mimarlar da söz sahibi olabilmişler. Tümertekin’in kurguladığı mekansal çerçeve içinde giriş katında Forum olarak adlandırılan alandaki bilgilendirme tasarımları Koray Özgen’e teslim edilmiş. Etkinliklerin gerçekleşeceği Açık Sinema alanı ise Suyabatmaz Demirel mimarlık ofisinin genç ortağı Hakan Demirel tarafından tasarlanmış. Robinson Crusoe kitapçısı tarafından işletilecek Mağaza bölümü ise Ömer Ünal’a havale edilmiş. Bahçe olarak adlandırılan üstü kapalı minik terasın tasarımı ise mimar/sanatçı Fritz Haeg tarafından gerçekleştiriliyor.
Han Tümertekin’in küçük ölçekli projelerdeki detay, malzeme ve renklerdeki rafine yaklaşımı bu projede de görülüyor. Sergi, etkinlik, kafe ve mağaza mekanlarının mevcut hacim içine dağılımı da olması gerektiği gibi. Sadece Forum olarak tabir edilen ve İstiklal Caddesi’ne açılan mekanın simetrik kolon düzenini bozan arkadaki merdiven için daha başka bir çözüm düşünebilir miydi acaba? Sanırım zaman baskısından dolayı terastaki Bahçe mekanın doğramaları da biraz aceleye gelmiş. Bunların dışında tarihi bir yapının yeni işlevlere göre dönüşümü için örnek olabilecek bir proje Salt Beyoğlu. Ha, bir de keşke Garanti Kültür binanın Meşrutiyet Caddesi’ne açılmasını engelleyen aradaki boş arsayı da alabilseymiş.
Kaynak :Radikal
14 Yorum
Şengül Öymen Gür
Yazının dokümanları yeterince yorum yapmaya olanak vermiyor. Yapıyı tanıtıcı pek az bilgi olmasına karşın bu kadar fazla sayıda yorumun gelmesi ilginç! Gidip bir göreyim:))))
necmi yazgan
Ben yapılan o dönemdeki çalışmanın adını andım sadece. Fener Balat ile sayın Ünlü sizin söyleminizle bir (alıp veremediğim) yok. Yoromumda bir eleştiri kelimesi bile yapılan işle ilgili göremezsiniz. Dolayısıyla yine sizin sözlerinizle(Fener-Balat Rehabilitasyon Programı ile ilgili bölümleri okumanızı şiddetle öneririm.) gibi içinde şiddetle bir şeyyapmayı da barındıran önerileriniz gereksiz. Bunu sadece geçtiğimiz yıllarda sert, garip, kimseye bir yararı olmayan ve yıkıcı bir söylemle yapılan açıklamaları anlatmak için andım. Sizi de tanımıyorum ayrıca. Ve bu projenin yani Garanti Bankası işinin başarılı bir yenileme-restorasyon olduğunu da söylemiştim yorumumda ayrıca. Dolayısıyla bu çeşit işlerde siz de görev almışsanız önce kutlarım. Bence sizde görev aldığınız bu işe bakarak geçtiğimiz yıllarda benim referans verdiğim o yazılara (belki sizin dahliniz yoktur o zaman sizden özür dilemeye hazırım) lütfen (şiddetle değil) bir daha bakıp değerlendirin.
Sanırım o zaman daha iyi anlaşmış oluruz.
Osman Çoban
Ben binanın önünden geçiyorum içine de girdim. Tasarımcı ve yardımcılarını kutluyorum öncelikle. Yorumlarda herkes netice olarak yenilikçi bir anlayışı içeren restorasyon-yenileme projelendirmesiyle onun uygulamasını olumlu bulmuş. İlke olarak kimse buna karşı çıkmamış. Ben buna önem veriyorum, sonraki tartışma neden; onu anlayamadım pek. Kanıpak’ın da dediği gibi bir anlamda yol gösterici olacaksa bu tür çağdaş yenileme anlayışları yol gösterici olabilir. O açıdan da umutluyum doğrusu.
Emeği geçenleri tekrar kutlarım.
murat vefkioğlu
Bu eserin Beyoğlu’na koruma amaçlı yaklaşım içinde mevcut yapıya itina ile değerlendiren bir ciddi örnek.Mimari tasarımcı Sn. Han Tümertekin vede projeye müellifi olarak hizmet veren genç meslektaşlarımız Sn. Ali Emrah Ünlü ve Sn. Ferhat Keten’i kutlarım.
Murat Vefkioğlu
Ali Emrah Ünlü
Tesekkur ederim. Memnuniyet ile paylasirim.
Mimdap
Sayın Ali Emrah Ünlü
Gayet tabi, resim ve detaylı açıklamaları bize iletirseniz her zaman olduğu gibi seve seve yayınlarız. Mimdap
Ali Emrah ÜNLÜ
Necmi Bey,
Yıllar önce Fener-Balat’ta sizin deyişinizle sadece “basit onarım ve cephe restorasyonu ” yapan grubun bir üyesi olarak sizden bir kez daha konuyu araştırmanızı, binaları yerinde görmenizi, içlerine girmenizi ve öyle yorum yapmanızı rica ederim. Ayrıca Geçtiğimiz Yıllardaki istanbul ile ilgili UNESCO raporlarında Fener-Balat Rehabilitasyon Programı ile ilgili bölümleri okumanızı şiddetle öneririm. Nedir bu Fener-Balat ile alıp veremediğiniz anlayamıyorum?
Ali Emrah ÜNLÜ
Feride hanım,
Keşke biraz daha inceledikten sonra bu tür yorumlarınızı yazıya dökseydiniz. boyalı dediğiniz en üst kattaki bölüm, binanın özgün cephesinde yer alan OD taşının bulunduğu kısımdır. Cepheler üzerindeki tüm taş malzeme, mikro kumlama, el aletleri ve kimyasal yöntemler kullanılarak temizlenmiştir. Taş yüzeyi traşlanmamış veya yeniden taraklanmamıştır. Üçüncü kat pencerelerinden kolaylıkla görebilirsiniz.
Giriş kat cephesi ile ilgili olarak; alt yüzeyden çıkan(üzerlerine yıllar önce yeni bir cephe oluşturulmuştu) taşların derz aralıkları bile aynen alınarak onarım yapılmıştır. Alt kısmında elimizdeki veriler kesin bir düzen sağlamadığı için biraz daha sade, yanlış detay yapılması yerine yalın bırakılmıştır.
Anonim
Çoğu projeler yasalara ve ilke kararlarına uymak zorundadır; bazıları değil. Haksız rekabet.
Ali Emrah Ünlü
Feride Hanim
Salt in cephesinde bir gram boya kullanilmamistir boyle bir uygulama mumkun degildir. Uygulama bastan sona bizim kontrolumuzdeydi. Boya diye soylediginiz kirec harci ve tas tozu kullanilarak yapilan kismi tamirlerdir. Mimdap imkan tanirsa sizler ile tum sureci fotigraf ve belgeleriyle paylasiriz. Giris kati tAmamen ozgun plan semasi ve malzemesi korunarak restore edilmistir.
Güven Birkan
Eğer aynı binadan bahsediyor isek:
Han Tümertekin’i ben de kutlarım. Ama bunu yaparken, binanın restorasyon projelerini hazırlayan ve uygulama kontrolluğunu yapan başka bir mimarı, Emrah Ünlü’yü de kutlarım.
Bu arada, konuyu Mimdap adına bize taşıyan Sayın Kanıpak’ın restorasyon projesinin müellifinden hiç söz etmemesini kavrayamadığımı da belirtmek isterim. Meslek dışından olanların mimarların hizmetlerine vefasızlığına alıştık ama, kendi meslek topluluğumuz içinde bu tutumu hala yadırgadığımızı söylemeden geçemeyeceğim.
Bu haber ile ilgili yorum gönderen Sayın Necmi Yazgan’ın konuya Fener-Balat’taki restorasyonları nasıl bağladığını ise hiç anlayamadım. O restorasyonların önemli bir bölümünde binaların içleri, bu günkü gereksinimlere göre yeniden düzenlemiş, wc ve mutfaklar eklenmiş ama binaların özgün nitelikleri korunmuş idi. Orada, bazı kagir binalarda çok ciddi taşıyıcı güçlendirmesi yapılan öğretici örnekler de vardı. Ayrıca bütün bunlar, içinde yaşayan malsahiplerini hata kiracıları kendi evinden kovalamaksızın yapıldığı için de, o proje toplumsal yönüyle özel bir önem taşıyordu. Üstelik o projeyi yöneten ekibin başında bulunan iki isimden biri, Salt Beyoğlu binasının restorasyon projesinin müellifi olan Emrah Ünlü’dür.
Tarihi dönüştürenlere örnek olsun.
necmi yazgan
Bence de örnek. Cepheyi askıya alıp içinde mümkün olduğu kadar yeni fonksiyon için değişiklik yapıp, binayı askıya aldıktan sonra altta bir bodrum daha çıkarıp sanat kültür işlevine uyacak şekilde planlanması çok iyi. Üst katlarda bazı odaları da olduğu gibi koruyarak geçmiş kullanımın izlerinin taşınması mesela.
Şimdi tutucu koyu korumacılara göre bu yapılan ellerinde yetki olsa izin vermeyecekleri bir durum ama yenilikçi mimarlar önderliğinde dünyadaki yapılan biçimleri gibi ne güzel de hayat geçirilebiliyor.
Geçtiğimiz yıllarda Fener Balat’ta sadece basit onarım ve cephe restorasyonu yapan grup yenilikçi-çağdaş yenileme için anlaşılmaz bir savaş açmıştı. Oysa Ömer Kanıpak’ın dediği gibi “bu örnek olsun” ve garip tutuculuklarla yenileme, koruma sürecinin önünü tıkayıp kafa karıştırmasınlar. Evet bu somut örnek tuhaf tartışmalara bir anlamda nokta koydu. Teşekkürler.
feride küçükaslan
Yapının bütünü, yapılan koruma yol ve yöntemini olumladıktan sonra iki noktada saptama ve eleştirim var.
1-İstiklal caddesi cephesi taş kaplamaların boyandığını yani taşın üstüne elde fırça boya sürüldüğünü gözlerimle gördüm. Gövde açık bej Üst kat sövelerinin bir kısmı koyu gri-füme renge boyandı örneğin. Bunun koruyucu olduğunu falan kimse söylemesin değil.
2. Giriş katının yeniden gayet sade marmara mermeri sövelerle sınırlanmış, çelik nötr doğrama ile inşa edilen yeni alt kat yüzünün gerçeğinde böyle olup olmadığı meçhul.
Neydi ne oldu?
sercan öztürk
Peki örnek olsun.Cephesi korunan içinde yapısal olarak yüzde seksen değişen fonksiyon olarak da tamamen değişen bu proje yeniden yapım korunan planları, binanın taşıyıcı sisteminin tümüyle askıya alınması ile batılı koruma teknikleri ve örnekleri arasında sayılabilir. Benim önerim bu binanın “neresi korundu?” “nasıl korundu?” plan şemeası ne oldu?” vb soruları sıkça soranlar tarafından dikkatle incelenmesidir. Bu incelendiği zaman o rahatsızlık veren duygu bir nebze azalacak “normale” dönmek kolaylaşacaktır.
Korumayı putlaştıranlar açısından da sayın Ö.Kanıpak’ın dediği gibi “örnek olsun” bu proje.