Sudan konular üstüne mutabakat forumu

NABİ YAĞCI / Referans

5. Dünya Su Forumu’na İstanbul ev sahipliği yapıyor. Amaç çölleşme tehlikesine karşı su kaynaklarının korunması ve suyun doğru kullanımı üstüne uluslarüstü bir mutabakat sağlamak. “Sudan konular”, “sudan bahaneler” deyişleriyle bir küçümseme, önemsememe sıfatı olarak kullanılan “su”, şimdi kendisi için, çok önemsenen uluslarüstü bir forum toplatıyor. Başka deyişle doğa insanların ayaklarını suya erdiriyor, sudan konular öne çıkıyor.

Doğa, “Yaşamdan daha yüce hiçbir değer yok” diyor. Tek tek her bireyin yaşamı, ortak yaşamımız ve nihayet yerküremizde yaşam.. bunlardan daha değerli ne olabilir gerçekten? O halde yaşamı doğrudan ilgilendiren, yaşam desteklerinin değerini fark etmek insanlığın yitirdiği cennetin kapısını yeniden açacak anahtarı bulması anlamına geliyor.

Yazıya dökülürken kolay olmakla birlikte günlük yaşamımızda bir yaşam tarzı, bir yaşam kültürü haline getirmek hâlâ zor olan bu basit gerçek, tartışılmaz bir etik değer olarak, küresel ahlak haline gelip içselleştiğinde dünyamızda yaşam gerçekten insanileşmiş olacak. Öyle görülüyor ki, en önce iklim değişikliği, küresel ısınma, çölleşme tehlikesi gibi insanlığın ortak sorunlarının yani küresel sorunların kendini gitgide hissettirmesi yeni bir dünya ve yaşam tasavvuruna varmamızı kamçılayacaktır, kamçılıyor da.

Şöyle de söylenebilir piyasa mekanizmaları içine artık doğa da girip müdahale ediyor. Doğa piyasa faktörlerinden biri haline geliyor. Piyasada kömür elmastan daha değerli hale geldiğinde dünya dini de değişecektir. “Kâr”, başka deyişle malların mübadele değeri yasası, “aşkın değer” olmaktan çıkıp yerini adil paylaşım yasasına bırakacaktır. Yeter ki, canlı yaşamın destek sistemlerinin yok olmasından önce kafalarımız değişmiş olsun.

İstanbul’da toplanan 5. Dünya Su Forumu, alacağı kararlardan önce ve ondan daha çok dünyamızdaki zihniyet değişiminin ipuçlarını vermesi açısından önemli. Dünyamızda yeşilin geleceği, hayatın geleceği için ve insana dair temel sorunların çözümü için “küresel işbirliği” fikri giderek öne çıkıyor. Küresel işbirliği ise artık devletler arası işbirliği anlayışının ötesine geçiyor ve bu tür forumlara daha fazla sivil toplum kuruluşları katılıyor. Başka deyişle “Herkesin sorunlarının çözümü için herkesle birlikte” diye formüle edeceğim yeni tasavvur güç kazanıyor. Dünyayı değiştirecek olan güç, herkesin sorunu için harekete geçecek olan herkes olacaktır. Herkesin ayağa kalkması olacaktır. Nitekim, bu foruma, devlet başkanlarının yanı sıra milletvekilleri, yerel yöneticiler, akademisyenler, medya mensupları ve pek çok sivil toplum kuruluşları olmak üzere binlerce insan katılıyor.

Bu forumdaki tartışmaları, tezleri, “sudan konular” demeden önemseyerek izlemeyi sürdüreceğim ancak şimdiden başkaca önemli yanlar da görülüyor: Günümüzde üstüne sayısız makale yazılan, “yerel olan ile küresel olanın diyalektik ilişkisi” meselesinin bu forumun da somut konularından biri olduğunu gördük. Su kaynaklarına tasarruf ve kaynakların doğru kullanımı konusunda yerel iktidarlarla merkez iktidarların yetki sınırları da ele alınacak konular arasında.

5. Dünya Su Forumu’nun İstanbul’da toplanması da anlamlı. Medeniyet su kültürü ile başladı, Nil çevresinde toprakların sulanabilmesi için geliştirilen ilkel teknolojiler bilimin gelişmesini, geometri biliminin doğuşunu hazırladı. “Faklılıkların Suda Buluşması” temasıyla bu toplantının medeniyetler yatağı Anadolu’da, Medeniyetler Buluşması Projesi’nin merkezlerinden biri olan İstanbul’da yapılması, karar metninin “İstanbul Su Mutabakatı” adını taşıyacak olması bu açıdan çok anlamlı ve önemli. Ancak, toplantıyı protesto edenlere karşı yine copların kullanılması, gözaltıların olması ise bu forumun ruhuyla, farklılıkların suda yakınlaşması fikriyle tezat oluşturdu. Zihniyet değişiminin zor olduğunu söyleyip durmuyor muyuz, yukarıda da söylemiştim.