Prof Dr AHMET VEFİK ALP
Araç geçişi kaldırılarak budanan projemiz otoray Tüpgeciş’in temeli atılırken ‘10 köprüye bedel’dir beyanatı veren devlet büyüklerimiz simdi Boğaziçi’ne kentiçi ulaşım için Arnavutkoy–Vanikoy arası, transit geçiş için Anadolu-Rumeli Kavagi arası 2 yeni asma köprü hazırlıkları yapmaktadırlar. Plansız göç, yönetimlerin oy avcılığı ve illegal yapılaşmayla beslenen son 30 yılın birikimi sonucu transit ve kentiçi ulaşım için iki yeni Boğaz geçişine de gereksinim doğmuştur. Boğaz köprülerindeki tıkanıklık yılda yaklaşık 400.000.000 ABD doları yakıt israfına, mesai kaybına, hava kirliliğine ve ruhsal gerginliğe neden olmaktadır. Ancak mesele geçişlerin yeri ve seklinin doğru tayin edilmesi, diger bir deyişle doğru projenin bulunmasıdır.
İllegal ve sağlıksız yapılaşma ile yaralamış olsak dahi Boğaziçi’nin halen devam eden zerafetinin nedenleri vardır. İki kıyıda arka arkaya birbirini izleyen koylar, köyler ve koruların ritmik dantelası; hem büyük gemilerin geçişine hem de karsıdaki insani çıplak gözle görmeye imkan veren genişlik; iki yakanın yükselerek sizi içine alan bir mekan oluşturması; kıyıları süsleyen nadide köşkler, kasırlar, saraylar ve yalılar; ne fazla ne az olan uzunluğu ve diğerleri. Birbirlerinden yeterince uzak olan ince kesitli tasarlanan ilk iki köprü bu niteliklere ciddi bir zarar vermemiştir. Boğaziçi doğal ve mimari nefasetini kaybetmeden kaç asma köprü kaldırabilir, görsel kırılma eşiği nerededir, metal ağırlığı hangi noktada egemen olacaktır.
Arnavutkoy Vanikoy arası kentiçi ulaşıma dönük düşünülen asma köprü diğer iki köprüyle bütünleşerek bu eşiği kıracak, Boğaziçi ne metal egemen olacak, görüş açılarını ve perspektiflerini keserek Boğaziçi’ nin tarihi ve doğal varlığını zedeleyecektir. Kuzeyden Anadolu Rumeli Kavagi arasi transit geçişe yönelik köprü ise Istanbul un son yeşil ve suyuna tehdit oluşturacak, İstanbul u TEM den sonra kuzeye doğru tekrar büyüterek kentin sonunu hazırlayacaktır.
Karayollarının kabus haritası mevcut iki köprüye ilaveten Boğaz’a 5 yeni köprü daha önermektedir.
Bunlardan 1. köprünün hemen güneyindeki Nakkaştepe-Ortakoy köprüsü her iki tarafta basacağı alanların yapılarla dolmasıyla terkedilmiştir. Geriye 4 güzergah kalmaktadır. Bugün bunlar alternatif güzergahlar olarak tanıtılsa dahi, bu zihniyet değişmedikçe gündemdeki 2 taneye ilaveten Beykoz-Kireçburnu ve Çubuklu-Yeniköy geçişleri de zaman içinde ısıtılarak gündeme taşınması kaçınılmaz olacaktır.
Boğaziçi’miz bir daha geri gelmemek üzere kaybedilerek metal manyağı olabilecektir.
Not: Boğaz geçişlerinin hangi güzergahlarda ve hangi sistemlerde yapılması gerektiğini çeşitli zamanlarda açıklamıştım. İstenildiğinde bu projelerimi revize edilmiş sekliyle takdim edebilirim.
