Yazarı: Turgut Cansever
Yayınevi : Klasik
Cansever’in 1949’da yazdığı doktora tezi, Türkiye’de yapılan sanat tarihi doktora tezlerinin ilki olması itibariyle ayrı bir öneme sahiptir. Cansever, Selçuk ve Osmanlı sanat tarihinde mühim bir yer işgal eden mukarnas ve baklavalı sütun başlıklarının tarihî seyir içerisinde nasıl inkişaf ettiğini büyük bir titizlikle göstermektedir.
Sütun başlıkları Yunan, Roma ve Sasanî gibi kadim medeniyetlerden bu yana kullanılagelen mimarî ve tezyinî bir unsurdur. Cansever bu çalışmasında, Selçuk ve Osmanlılardaki sütun başlıklarının Yunan, Roma, Sasanî, Ermeni, Gürcü ve Bizans ile birlikte Cenubî Suriye, Şimalî Kafkas’tan hangi düzeyde ve ne şekilde etkilendiğini göstermektedir.
Cansever, neşri ancak şimdilerde yapılabilen bu önemli eserde, “Selçuk veya Osmanlı sanatı büyüktür, güzeldir, yücedir” yargılarını öne sürme kolaycılığı yerine, Selçuk ve özellikle Osmanlı sanatının kendi anlam bütünlüğü ve tarihî sürekliliği içerisinde hangi kıstaslara göre ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
(Tanıtım Bülteninden
1 Yorum
Hayati Binler
Sanat eserini varlık tasavvurundan başlayıp, medeniyet telakkisi ve tevhit anlayışına dayandıran büyük ustaya Cenab-ı Hak rahmet eylesin. Bir sanat eserini, bir kültür varlığını değerlendirirken sadece sonuçlardan ve tali sebeplerden yola çıkarak keşfetmeye çalışırsak tam sağlıklı sonuca ulaşalmayız. Aslolan, o sanat eserini vücuda getiren, insanın dünya-ukba görüşü, temel fikirleri, medeniyet telakkisi sadedinde inceleyip değerlendirebilmektir. Örnek olarak bir Osmanlı şehri ile günümüzdeki herhangi bir şehrin siluetine bakmak yeter. Aynı kültürel değerlere haiz Müslüman-Türk toplumunun huzur ve sükunet şehrinden azap ve eziyet şehrine nasıl geldiğinin izahında bu farkı bulursunuz.