Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı
Mimarlık, Kent Tarihi ve Kültürü
Önemli kırılmaların yaşandığı yirminci yüzyıl, barındırdığı değişim enerjisi ile yüzyıla bir “taşra” kenti olarak başlayan Kayseri’de kaçınılmaz dönüşümler yaratmıştır. Kent, toplumsal, kültürel ve mimari üretim bağlamında değişimlere şahit olmuştur. Bu değişimler, kentin kendi bağlamının ürünü ve Kayseri’ye özgü olsa da, Türkiye’de farklı örnekleri anlama ve araştırma için önemli potansiyeller barındırmaktadır. Bu bağlamda, sadece Kayseri literatürüne değil, Türkiye’nin mimarlık ve kent kültürü belleğine de önemli bir katkı sağlaması amacıyla, Dr. Burak Asiliskender, Dr. Burcu Ceylan ve Ahmet Erdem Tozoğlu editörlüğünde, Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı isimli kitap, Abdullah Gül Üniversitesi tarafından yayımlanmıştır.
Kitap, editörlerin tarafından Kayseri üzerine çalışan -farklı disiplinlerdeki- araştırmacılara 2009 Eylül’ünde yaptıkları çağrı ile elde edilen ve bilimsel değerlendirme sürecinden geçirilerek yayına hazırlanan araştırmalardan oluşmaktadır. Kitapta, yirminci yüzyılda Kayseri’yi konu alan mimarlık, kent tarihi ve kültürü başta olmak üzere, kenti, yaşadığı değişimi ve bu süreci sorgulayan özgün çalışmalar bir araya getirilmiştir: Disiplinlerarası bir çalışma yöntemi ile Kayseri’de yüzyıl içinde yaşanan sosyal ve kültürel değişimlere bağlı olarak ortaya çıkan yeni mekansal biçimlenmeler, yaşam alışkanlıkları, kentlilik kültürü, kentsel bilinç ve bellek ile mevcut biçimler ve alışkanlıklardaki değişim konu edinilmiştir.
Birçok kentin aksine Kayseri’nin yirminci yüzyıl modernleşme deneyimi, eşzamanlı olarak kentsel ve mimari uzamdan, kültürel, ekonomik ve toplumsal ilişkilerin yeniden kuruluşuna kadar kendine özgü -biricik- izler ortaya çıkarmıştır. Kitap, bu bağlamda, Kayseri’nin tarihi, mimarisi, kentleşmesi ve kültürü üzerine çalışan araştırmacıları ve çalışmalarını, dört bölümde bir araya getirmiştir.
İlk bölüm, Kentte Mekanlar, Kayseri’nin yirminci yüzyılda yaşadığı deneyimi tekil yapılar düzeyindeki mimari üretimler üzerinden okuyarak; Türkiye modernleşmesinin sanayileşme, eğitim, toplumu dönüştürme gibi temel kavramlarını anlamaya yönelik alt okumalar sunmaktadır.
İkinci bölüm, Kentsel Mekanlar, Kayseri’de yaşanan hızlı değişimi, caddeler, mahalleler, meydanlar gibi bileşenler üzerinden irdeleyen metinler ile Türkiye modernleşmesinin merkezi yapısının yereldeki uzantıları olan yerel yönetimlerin etkinliklerini ve onların kentin mekânlarını dönüştürme çabalarını deşifre etmeye niyet etmektedir.
Üçüncü bölüm, Kentte Yaşam, kentteki hızlı değişimi ekonomik ve sosyal açılardan ele alarak, Türkiye modernleşmesini anlamak için önemli ipuçları sunmakta; üretilen çeşitli politikalarla dönüştürülen toplum yapısının zaman içerisinde yaşadığı göç ve yoksullaşma gibi içsel yüzleşmelerini de Kayseri örnekleri üzerinden açıklamaktadır.
Dördüncü bölüm, Kent Kültürü, Kayseri’deki yerel kültürünün çeşitli bileşenlerini, ifade araçlarını ve Kayserililik kavramının algısal yansımaları ile zaman içinde yaşadığı değişimleri örneklemektedir.
Bunlarla birlikte, Kayseri’de yaşanan değişimin mekansal izlerini yansıtmak amacıyla, kent gelişimine ait imar planları ile yirminci yüzyıl içinde kent kimliğine katkı yapan 100 yapı ve günümüzdeki durumunu gösterir bir kent haritası kitaba eklenmiştir.
Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı, farklı disiplinlerden araştırmaların eş zamanlı okuması ile olası çalışmalar için çok katmanlı bir yorum sunmaktadır.
Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı
Mimarlık, Kent Tarihi ve Kültürü
Önsöz
Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı
Ahmet Erdem Tozoğlu
Kentte Mekanlar
Kültürel Mirasın Korunması Bağlamında 20. Yüzyıl Kayseri Kiliseleri
Şeyda Güngör Açıkgöz
Devlet Eliyle Modernizm: Kayseri’deki Kamu Yapıları, Kent Belleğindeki Yerleri ve Miras Nitelikleri
Nilüfer Baturayoğlu Yöney
Kayseri’de Erken Cumhuriyet Dönemi Eğitim Yapıları
Gün Işık
Kayseri’nin Yirminci Yüzyıl Endüstri Mirası
Füsun Seçer Kariptaş
Kentte Mekanlar
20.Yüzyılda Kayseri Cumhuriyet Meydanının Değişim Süreci
Murat Çağlar Baydoğan
Kayseri Kentinin Metropolitenleşme Sürecinde Yönetim Yapısındaki Değişimler
Gökçen Kılınç
Kayseri’de 20. Yüzyılda Konut Alanlarında Kentsel Doku ve Yapı Tipolojisi’nin Değişimi
Füsun Kocatürk, Ceyhan Yücel
Sivas Caddesi
Füsun Kocatürk
Kentte Yaşam
Cumhuriyet Sonrası Türkiye Makro Ekonomik Politikalarının
Kayseri Kenti Mekansal Gelişimine Yansıması
Methiye Gül Çöteli
Kayseri’de Turizmin Yirminci Yüzyılı: Mekansal Dinamikler ve Gelişme Eğilimleri
Muhammed Ziyaz Paköz
Erciyes Dağı’nın Kayseri Kenti İçin Önemi ve Dağın Kentsel Yaşam Üzerindeki Etkileri
Mehmet Somuncu, Didem Işık
Dış Göç Olgusu Ve Kent Kültürüne Katkıları: Kayseri Örneği
Abdülvahap Taştan
Kayseri’nin Yoksulluk Mekanları; Yıldırım Beyazıt Mahallesi Üzerinden Bir Değerlendirme
Hayat Zengin
Kentte Kültürü
Kentsel Dönüşümün Yansıması Olarak Kayseri’deki Çeşmeler
Ramazan Adıbelli
1939-1960 Yılları Arasında Devlet Resim ve Heykel Sergilerinde Kayseri
Meral İlgün
Övünmek Gibi Olmasın Ama!: Türk Sinemasında Kayseri ve Kayserililer
Aslıhan Doğan Topçu
Kayseri’nin Düş Şatoları: Kayseri Sinemaları
Y. Gürhan Topçu
Sonsöz
“Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı” Üzerine Değerlendirme
Burak Asiliskender
Yayın Bilgisi
Kayseri’nin Yirminci Yüzyılı: Mimarlık, Kent Tarihi ve Kültürü / ed. Burak Asiliskender, Burcu Ceylan, Ahmet Erdem Tozoğlu, p.394, 20x24cm, ISBN 978-605-4658-00-8
Abdullah Gül Üniversitesi, Kayseri, 2012.
• Mimarlık – Türkiye – Kayseri – Tarih – 20.Yüzyıl.
• Modern Mimarlık – 20.Yüzyıl – Kayseri.
• Kentsel Gelişme – Türkiye.
www.agu.edu.tr
https://dym.agu.edu.tr
[email protected]
[email protected]
