Mimarlığın iklim değişikliğinden malzeme kıtlığına, sosyal eşitsizlikten tasarım eğitiminin geleceğine kadar her şeyle yüzleşmesi gerektiği bir dönemde, SOM Vakfı, disiplini geleneksel uygulamaların sınırlarının ötesine taşımaya alışkın bir eğitimci ve savunucu seçti.
Peter MacKeith, Iker Gil’in yerine SOM Vakfı’nın genel müdürü olarak atandı ve yaklaşık elli yıldır yapı sektöründe çalışan yeni nesil tasarımcıları, eğitimcileri ve araştırmacıları destekleyen bir kuruluşun başına geçti.
Bu atama, küresel bir arama sonucunda gerçekleşti ve MacKeith’i Skidmore, Owings & Merrill’in yörüngesine geri getirdi. Kapsamlı akademik kariyerine ek olarak, MacKeith daha önce firmanın mimarlık tarihi, teorisi, eleştirisi ve pratiğinin incelenmesine adanmış profesyonel dergisi olan SOM Journal’ın editörlüğünü yapmıştır.
MacKeith, Arkansas Üniversitesi’ndeki Fay Jones Mimarlık ve Tasarım Okulu’nda on yıl dekanlık yaptıktan sonra vakfa katılıyor. 2014’ten bu yılın başlarına kadar bu görevde bulunan MacKeith, görev süresi boyunca okulun araştırma faaliyetlerini, tesislerini ve öğrenciler için sunduğu fırsatları genişletirken, tasarım eğitimini malzemeler, inşaat, kültür ve mekanla ilgili daha büyük soruları araştırmak için bir araç olarak konumlandırdı.
Bu yaklaşımın en görünür örneklerinden biri, Grafton Architects ve Modus Studio tarafından tasarlanan Anthony Timberlands Tasarım ve Malzeme İnovasyon Merkezi’dir. Bu proje, kereste ve ahşap ürünleri araştırmaları için yeni bir merkez kurarken, Pritzker Ödülü sahibi Grafton Architects’in çalışmalarını da Arkansas kampüsüne taşıdı.
MacKeith’in atanması, uluslararası mimarlık sahnesindeki önemli rolünün ardından gerçekleşti. 2025 yılında Venedik Mimarlık Bienali’nde ABD Pavyonu’nun baş komiserliğini yaptı. Crystal Bridges Amerikan Sanatı Müzesi ve DesignConnects ile işbirliği içinde düzenlenen PORCH: Cömertliğin Mimarisi, Amerikan mimarisinin en tanıdık unsurlarından birini, yapılı çevrede bir araya gelmeyi, etkileşimi, kamusal yaşamı ve cömertliği ele almak için bir mercek olarak kullandı.
SOM Vakfı için eğitim, araştırma, kurum inşası ve kamuoyu savunuculuğunun bu birleşimi, atamanın merkezinde yer alıyor gibi görünüyor.
“Peter’ın kariyer yolu, SOM Vakfı’nınkine paralel: kırk yılı aşkın süredir meslek genelindeki uygulayıcılarla etki alanını genişletiyor. SOM Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı ve SOM Ortağı Scott Duncan, “Peter’ın uzmanlığından faydalanarak, SOM Vakfı’nın etkisini ve misyonunu daha da genişletecek yeni iş birlikleri kurmayı dört gözle bekliyoruz” dedi.
Burslardan Daha Geniş Bir Tasarım Misyonuna
1979 yılında Bruce Graham’ın liderliğinde SOM tarafından kurulan SOM Vakfı, mimari ve ilgili alanlarda yeni liderlik ve araştırmaları desteklemeye odaklanan bağımsız, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olarak faaliyet göstermektedir.
Kuruluş, tarihi boyunca mimarlık, peyzaj mimarlığı, iç mimarlık, kentsel tasarım, yapı mühendisliği ve diğer disiplinlerde çalışan öğrencilere, yeni mezunlara ve öğretim üyelerine 3,5 milyon dolardan fazla burs, hibe ve mentorluk fırsatı sağlamıştır.
Bu programların temelinde daha büyük bir hedef yatıyor: tasarım mesleğinin önemli toplumsal, çevresel ve mekânsal zorluklara yanıt verme kapasitesini genişletmek.
Bu görev, MacKeith’in kariyeriyle yakından örtüşüyor.
Akademik ve idari görevleri boyunca, uygulamalı araştırma, malzeme deneyleri, kültürel bilgi ve kamu katılımının, mimari pratiğin temel parçaları olarak değil, ikincil konular olarak ele alındığı, genişletilmiş bir mimari ve tasarım eğitimi anlayışını savundu.
MacKeith, “Bu göreve atanmaktan onur ve ayrıcalık duyuyorum ve SOM Vakfı yönetim kurulunun bana duyduğu güven ve sorumluluk için minnettarım,” dedi. “Mimarlık ve tasarım eğitimi alanlarında kararlı ve yaratıcı bir eğitimci olarak geçmişim, eğitimim, deneyimim ve hedeflerimin, SOM Vakfı için tasarım savunuculuğu, eğitim ve liderlik sorumluluklarını yerine getirmem için beni hazırladığına inanıyorum.”
MacKeith’in kariyeri, akademi, yayıncılık, küratörlük, araştırma ve kurumsal liderlik arasında defalarca geçiş yapmıştır.
Kendisi ACSA Seçkin Profesörü, iki kez DesignIntelligence Yılın Eğitimcisi ödülüne layık görülmüş ve Design Futures Council Kıdemli Üyesidir. 2021 yılında AIA Arkansas, eyaletteki mimarlık ve tasarım eğitimine yaptığı katkılardan dolayı kendisine Liyakat Ödülü vermiştir. Bu sonbaharda ise derneğin en yüksek onuru olan E. Fay Jones Altın Madalyası’nı alması planlanmaktadır.
Finlandiya ile bağları on yıllar öncesine dayanıyor. 1990 yılında Finlandiya’da mimarlık alanında Fulbright bursu kazanan MacKeith, Finlandiya mimarlık kültürüne yaptığı katkılardan dolayı 2012 yılında Finlandiya Aslanı Nişanı Birinci Sınıf Şövalyesi unvanına layık görüldü.
Yayıncılık, kariyerinde bir başka süreklilik arz eden alan olmuştur. MacKeith, Robert Ivy ve Cathleen McGuigan ile birlikte yazdığı ve yakın zamanda yayımlanan Out There! New American Architecture ; Jonathan Boelkins ile birlikte yazdığı Radical Practice: The Work of Marlon Blackwell Architects ; ve Kerstin Smeds ile birlikte yazdığı The Finland Pavilions: Finland at the Universal Expositions 1900–1992 dahil olmak üzere 14 kitabın yazarı veya editörüdür.
Aynı zamanda Places Journal’ın yayın ve yönetim kurullarında görev yapmış ve Yale Mimarlık Dergisi Perspecta’nın editörlüğünü üstlenmiştir; bu derginin 1988 tarihli “Materyallik Üzerine” sayısı da editörlüğünü yapmıştır. SOM Journal ile daha önceki çalışmaları arasında “İşbirliği/Takım Çalışması” ve “Liderlik/Yazarlık” konularına ayrılmış sayılar yer almaktadır; bu konular, vakfın liderliğini üstlenmesiyle birlikte daha da önem kazanmaktadır.
On yıllık bir genişlemenin üzerine inşa ederek
MacKeith, Iker Gil’in genel müdürlük yaptığı dönemde önemli ölçüde değişen bir organizasyonu devralıyor.
Son on yılda, SOM Vakfı, mimariye ve tasarıma erişimi genişletmeyi amaçlayan programlar başlatırken, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa ve Çin’deki öğrenciler ve öğretim üyeleri için bursları genişletti.
Bunlar arasında, BIPOC (Siyah, Yerli ve Renkli İnsanlar) öğrencilerine fırsatları genişletmek amacıyla oluşturulan Robert L. Wesley Ödülü ve lise öğrencilerini mimariyle tanıştıran Gordon Bunshaft Ödülü yer almaktadır.
Gil ayrıca, vakfın bursları aracılığıyla üretilen araştırmaların daha görünür ve erişilebilir hale getirilmesi için de çalıştı. Kamuoyu bilgilendirme programları, bursiyerlerin bilgi alışverişinde bulunmaları ve akademik araştırmaları mesleki uygulamalarla ilişkilendirmeleri için fırsatlar yaratırken, vakfın 1979’a kadar uzanan tarihini belgelemek için de önemli bir çaba sarf edildi.
Bu çalışma, genişletilmiş bir dijital arşiv ve web varlığının yanı sıra SOM’un Chicago ofisi içinde fiziksel bir arşiv ve araştırma merkezinin kurulmasıyla sonuçlandı. Bu girişim, on yıllarca süren burs raporlarını ve araştırmalarını akademisyenlerin erişimine açarken, vakıf tarafından desteklenen projelerden derlenen küçük sergiler için de bir mekan sağladı.
Vakıf ayrıca, Illinois Teknoloji Enstitüsü, Stuttgart Üniversitesi ve Madrid Teknik Mimarlık Yüksek Okulu gibi kurumlarda düzenlenen William F. Baker Uluslararası Araştırma ve Tasarım Forumu aracılığıyla akademi ve uygulama arasındaki bağlantıları güçlendirdi.
MacKeith’in atanması, bu gidişattan bir kopuşu işaret etmek yerine, gidişatın genişlemesini öneriyor. Şimdi sorulması gereken soru şu: Başlangıçta gelecek vadeden genç tasarımcıları desteklemek için kurulan bir vakıf, araştırma, eğitim, mentorluk ve kamuoyu savunuculuğunu kullanarak, 1979’dakinden çok farklı koşullarla karşı karşıya olan bir meslek üzerinde nasıl daha büyük bir etki yaratabilir?
MacKeith bu görevi alışılmadık derecede geniş kapsamlı bir şekilde ele alıyor.
MacKeith, “Iker Gil’in SOM Vakfı’ndaki olağanüstü liderlik dönemi, vakfın mimarinin tarihsel ve çağdaş zorluklarına, yani daha iyi bir dünya nasıl inşa edileceğine yönelik daha ileriye gitmesini sağlayacak şekilde iyi bir konumda olmasını sağladı,” dedi. “Şu anda yaşadığımız kritik an – ekonomik, sosyal ve çevresel zorluklarla karakterize edilen – net bir vizyon, sağlam muhakeme, özverili zeka, derin empati ve tutkulu savunuculuğa dayanan güçlü bir mimari ve tasarım liderliği gerektiriyor. SOM Vakfı’nın çalışmalarını, iddialı ideallerle, sentezleyici bir süreçle ve işbirlikçi üretimle, dinamik bir kamu tasarımı ve araştırma eylemi olarak ileriye taşımayı dört gözle bekliyorum.”
Yaklaşık yarım asır önce, yeni yetişen tasarımcılara yatırım yapmanın mesleğin geleceğini şekillendirebileceği fikri etrafında kurulan bir kuruluş için MacKeith’in atanması, önemli bir dönüm noktasında gerçekleşiyor. Mimarlığın zorlukları artık sadece ne veya nasıl inşa edileceğiyle sınırlı değil. Giderek kaynaklar, iklim, erişim, eğitim, kamu güveni ve inşa edilmiş çevrenin şekillendirilmesinde kimin yer alacağı gibi konuları da kapsıyor.
MacKeith’in görevi, vakfın burslarını, araştırmalarını, kurumsal tarihini ve giderek büyüyen uluslararası ağını bu sorularla ilgilenebilecek bir platforma dönüştürmek ve kendi ifadesiyle bu çalışmayı “dinamik bir kamu tasarımı ve araştırma eylemi” haline getirmektir.
