Yenilenebilir Enerjide “Her bölge kendi özel koşullarına göre hareket etmelidir”
Söyleşiyi yapan : Helena Schönbaum
Helena Schönbaum : Güneş Enerjisi konulu bir sempozyum nedeniyle Kuzey Kıbrıs’tayız. Siz Kayseri’deki Mimarlar Odası’nın başkanısınız, Kayseri’yi bize kısaca tanıtabilir misiniz?
Hakan Mahiroğlu : İlk olarak burada olmaktan ve sizinle tanışmaktan duyduğum memnuniyeti ifade ederek başlamak istiyorum. Kayseri, Erciyes Dağı’nın eteklerinde kurulmuş ve 5 bin yıllık tarihi geçmişi olan bir kenttir. Kaneş Karum ticaret merkezlerinden birisidir. Yapılan kazı çalışmalarında bu merkeze ait yerleşke ortaya çıkarılmıştır. Tarihsel süreç içerisinde de Kayseri, ticaretin ve sosyal yaşamın geliştiği önemli yerleşim birimlerinden olmuştur. Romalılar zamanında Cesaria (imparator şehri) unvanı verilmiştir. Selçukluların ikinci başkentidir. Eretna Beyliği’nde ve Osmanlılar zamanında da önemini kaybetmeyen Kayseri günümüzde ticaret ve sanayi kenti olarak gelişimini sürdürmektedir. Günümüzde nüfusu bir milyon olan kent sanayi lokomotif olmak üzere sağlık, eğitim ve turizm alanlarında yapılan yatırımlarla farklı yönlerde büyüme trendine girmiş bulunmaktadır. İkinci devlet üniversitesinin temelleri geçenlerde atılmıştır. Halen bir devlet üniversitesi ve iki vakıf üniversitesi eğitime devam etmektedir. Bunlarla birlikte özel hastanelerin son yıllarda sayısal olarak artış göstermesinin yanında devletin buraya yaptığı bölgesel hastaneler sebebiyle de bölgede sağlık sektöründe de ön plana çıkmaktadır. Kayseri’de yıllardır ihmal edilmiş olan turizm yatırımlarına Büyükşehir Belediyesi’nin Erciyes Dağı için hazırlatmış bulunduğu master planla yaklaşık 275 milyon Euro’yu bulan bir kaynak aktarılacaktır. Bu yatırımla Kayseri hem yeni bir yatırıma kavuşmuş olacak hem de sosyal yaşam olarak büyük bir değişim yaşayacaktır. Kayseri’nin fiziksel özelliklerine değinmek gerekirse; kentimiz bulunduğu konum itibariyle su hava ve güneş olarak son derece özgün bir kuşakta bulunmaktadır. Yer altından çıkan suyumuz halen içilebilmektedir. Güneş ışınları kentimizin bulunduğu paralel sebebiyle son derece verimlidir. Erciyes Dağı başta olmak üzere kentin birçok yerinde başlatılan ağaçlandırma seferberliği sayesinde kentte soluduğumuz havada olumlu yönde değişmektedir. Kayseri’de toplu ulaşım üç yıl öncesine kadar otobüs ve minibüslerle sağlanmaktayken son üç yıldır hafif raylı sistemin hayata geçirilmesiyle 17 km’lik bir güzergahta tramvayla toplu ulaşım sağlanmaya başlanmıştır. Bununla birlikte kentteki minibüsler kent içi kullanımından kaldırılmıştır. Raylı sistem hattına yapılacak ara bağlantıların ihalesi geçenlerde yapılmış olup kentimizin birçok yerine raylı sistemle ulaşılması mümkün olacaktır. Kayseri’ye ilişkin daha birçok bilgi paylaşımı söz konusudur.
Helena Schönbaum : Yenilenebilir enerji konusunda sizin sorumluluğunuz nedir acaba?
Hakan Mahiroğlu : Yenilenebilir enerji konusunda birey olarak gelecek kuşaklara temiz bir çevre bırakma adına sorumluluğu hepimiz taşımaktayız. Bununla birlikte bir de mimar olarak yapılan planlamalarda ve tasarımlarda enerji tasarrufu olanağı verecek ve doğayı en az kirleten tasarımları yapmamız gerektiğini düşünmekteyim. Bu bağlamda güneş enerjisinin, atık su yenilemesinin ve yapıların kendi enerjisini üretmesinin önemini her ortamda dile getirmeliyiz. Nitekim bir Kızılderili atasözünde dediği gibi “Dünya bize babamızdan miras kalmadı, biz onu gelecek kuşaklardan ödünç aldık”.
Helena Schönbaum : 2010 yılının Aralık ayında, Yenilenebilir Enerji Kanunu kapsamında bir elektrik alım teşviki düzenlendi. Şimdi sektör, iletim şirketi tarafından düzenlenecek teknik şartnameleri bekliyor. Kayseri’de Türkiye’de ilk şehir olarak böyle bir şartname geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuştur. Kayseri’nin bu konuda hızlı davranmasının nedeni ne?
Hakan Mahiroğlu : Kayseri’yi tanıtırken söylediğim gibi Kayserililer binlerce yıldır ticaret yapan insanlardır. O alışkanlığın etkisinden olacak ki geleceğin yenilenebilir enerji kaynaklarında olduğunu görmüş ve ona göre hareket etmeye başlamışlardır diye tahmin ediyorum.
Helena Schönbaum : Kayseri’de yenilenebilir enerji bağlamında ne tür uygulamalar mevcut?
Hakan Mahiroğlu : Benim bildiğim kadarıyla bu konuda Kayseri’de kurulu olan organize sanayi tesislerinde ve Kayseri CEAŞ’ta rüzgar ve güneş enerjisiyle ilgili AR-GE çalışmaları başlamış ve devam etmektedir.
Helena Schönbaum : Kayseri şartlarını düşündüğünüzde hangi yenilenebilir enerji teknolojileri ön plana çıkıyor?
Hakan Mahiroğlu : Kayseri’de güneş ve rüzgâr teknolojileri ön plana çıkmaktadır.
Helena Schönbaum : Kayseri bu konuda önder konumdadır. Başka bölgeler bundan nasıl faydalanabilir?
Hakan Mahiroğlu : Her bölge kendi özelliğine göre hareket etmelidir.Bir an önce Kayserinin deneyimlerinden faydalanarak gerekli düzenlemeleri yapmalı ve girişimlerde bulunmalıdırlar.
Helena Schönbaum : Bu yeni sektörün gelişmesini teşvik etmek için diğer bölgelerle işbirlikleri nasıl sağlanabilir?
Hakan Mahiroğlu : Bu aslında bir ülke politikası haline getirilmelidir. Lokal olarak düşünülmesi bence sonuca ulaşmayı geciktiren bir hareket olur. İlkin hükümetler bu konuda stratejik plan yapmalı ve ülke bazında konu ele alınmalıdır. Lokal kalmış çalışmalar iyi niyetli gayretli ama yeterli hale gelmemiş çalışmalar olarak kalacaktır.
Helena Schönbaum : Yenilenebilir enerji konusunda Kayseri’nin özelikleri nelerdir?
Hakan Mahiroğlu : Kayseri iklimsel veriler bakımından karasal iklime sahip bir bölgedir. Güneş konusunda sıkıntısı olmamakla birlikte rüzgâr konusunda verimli bölgelerin olabileceği, yapılan araştırmalarla ortaya çıkartılmaya çalışılmaktadır.
Helena Schönbaum : Yenilenebilir enerji alanında şu sıralar hangi projeleriniz vardır?
Hakan Mahiroğlu : Şu an üzerinde çalıştığımız avam projenin kabul görmesi halinde atık su dönüşümü ve yağmur suyunun sulamada kullanılması projeleri üzerinde öneri geliştirmiş bulunuyoruz.
Helena Schönbaum : Kayseri için nasıl bir gelecek görüyorsunuz?Kentiniz için ne arzu ediyorsunuz?
Hakan Mahiroğlu : Kayseri’de devam eden bir takım büyük projeler var. Örneğin Erciyes Master Planı. Bu proje bittiğinde Erciyes’in kayak yapma potansiyeli kat be kat artacak. Buralara kurulacak tesislerle Erciyes kış turizminin merkezi haline gelecek. Bu ise Kayseri’nin sanayinin dışında turizmle büyümesinin de olanağını sağlayacak. Kayseri iki vakıf iki devlet üniversitesiyle bir eğitim kenti olacak. Tüm bu gelişmeler olurken çevreyi de gözeten projelerin olması durumunda Kayseri’nin geleceğini olumlu görüyorum. Bunlarla birlikte yaşanacak ekonomik gelişmenin sosyal yaşama da entelektüel bir katkı koymasını diliyorum. Son olarak ise bana bu olanağı vermenizden dolayı teşekkür eder saygılar sunarım.
Hakan MAHİROĞLU
Mimar
Kayseri Kent Konseyi Başkanı
Mimarlar Odası Kayseri Şubesi Başkanı
7 Yorum
deniz eryılmaz
yeşil yapı ve atmosferik koşullara karşı korunumlu bina yapmak, yakıt tasarruflu ve dolayısıyla dünya kaynaklarını en az tüketen yaşam mekanları kurmak için başta odanızın Hakan bey kanun tasarıları üretmesi lazım geldiğini düşünüyorum.
haksız mıyım?
Melek Genli
İlk yapı maliyeti tasarımcının önünde yeşil yapı, enerji tasarruflu bina,… gibi konseptleri yaratmasına engel oluyor. Müşterinin bu kavramlardan haberinin henüz omaması bir yana uzun vadede elde edeceği tasarrufu da görmezden geliyor. Eğer içinde kendi oturmayacaksa ve yapıp satılacak bir binaysa müteaahit yeniliklere yanaşmıyor. Bence en büyük sorun bu.
MELİH TÜRA
Çelik Erengezgin’ i “google” dan bulup izleyin lütfen.
Lütfü Parlar
Bir arkadaşım kendisine güneş enerjisinin yanı sıra rüzgar enerjisi de kullanan bir konut yapıyor. Her iki ayda bir muntazaman elektrik idaresinden gelip kaçak elektrik kullanıp kullanmadığını kontrol ediyorlarmış. Dediğine göre devlet kwatt saate 4 kuruş veriyormuş doğal enerjilerde halbuki çevrim santrallerinden 16 kuruşa satın alıyormuş. Öyle şeyler anlattı ki yuh dememek elde değil. Sadece 25bin liralık bir harcama ile bir evin tüm elektrik ihtiyacını ısınma dahil ömür boyu bedavaya getirmek mümkünmüş…. Ayrıca düşük derinlikteki jeotermal enerjiden yararlanılsa (sürekli 13-17 derece ısı var yerin 7 metre altında) ısıtma kısmen daha da önemlisi soğutma sorunları tümüyle halledilebliirmiş….
Çok gerilerdeyiz. Çok.
Kamil Altıparmak
Güneş enerjisi yönünden Akdeniz kuşağında bulunan ülkemizin bilhassa güney ve batı bölgeleri çok zengin. Fakat bu konuda güneş enerjisinden faydalanan bina tasarımı örneği bana sayabilir misiniz Hakan bey? Bütün sahil illerimizdeki çatıların üzerine konulan gün-ısı saçmalığını ve görüntü kirliliğini saymazsak.
Evet söylediğiniz gibi… Bu bir kültür meselesi sonuçta ama kültür belli bir kullanımla gelişiyor. Bizde buna dair bir emare yok. Bakanlık, mimarlık yayınları, odalar… hiçbiri ben güneş enerjisini örnek verdim ama doğayı tüketmeyen kirletmeyen her türlü enerji çeşidini düşününüz hangisini kullanmaya meyilliyiz? Hangisini binamızda öne çıkarıyor projelerimizde neleri savunuyoruz bir düşünsenize.
YAni daha çok yolumuz var, çok eksiğimiz var.
Sema Küçük
Ekolojik bakış başlı başına bir meziyet. Bu meziyetin maliyeti ne yazık ki yatırımcı tarafından karşılanmak istenmiyor. Sayın Hakan bey oda yöneticisi, odasının bu konularda ön ayak olması lazım. Onların daha bu yönde ne bir yarışmaları ne bir kongreleri ne de hükümete yasa taslağı gibi düzenleyici önerileri var. Ekolojik tasarım Avrupa’da kendiliğinden mi gelişiyor sanıyorsunuz?
Hakan bey göreve…
Saygılarımla
necmi yazgan
Enerjinin bundan sonraki yeryüzü tarihinde ve dolayısıyla kentsel yaşamda taşıdığı önem ortadayken eski yöntemlerle bu işin içinden çıkılamayacağı, yenilenebilir ve yaşam ortamlarına zarar vermeyen enerjilere yönelmek gerektiği ortada.
Türkiye’de bu mesele açıkçası çok bilinmiyor ve tasarımcılar daha buişin önderliğini yapmıyor. Ancak yenilenebilir enerjilere uygun yapı tasarımına özendirici politikalara ihtiyaç var ve mimarlıkla ilgili kurumlar bu görevlerini ısrarla yapmalıdırlar diye düşünüyorum.