Türkiye Müteahhitler Birliği Genel Merkez Binası

Türkiye Müteahhitler Birliği Genel Merkez Binası

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB), Ankara Çankaya’daki yeni arazisinde yapmayı düşündüğü yeni binası için davetli bir proje yarışması düzenlenmişti. Avcı Architects’in projesi, estetik ve fonksiyonel değerlendirmeler kadar enerji etkinliği çerçevesinde yenilikçi doğal havalandırma ve iklimlendirme önerileriyle öne çıkarak birinci seçildi.

Mimari programda, tipik bir ofis binasının gereksinimlerinin en optimize şekilde karşılanmasının yanında, bir dernek binasının, özellikle de TMB gibi yoğun aktiviteleri olan ve çok sayıda yerel ve uluslararası ziyaretçiyi ağırlayan ve üst düzey konukları da sıkça davet eden bir yapının özel ihtiyaçlarına da cevap verecek şekilde farklı fonksiyonlar yer almakta.

Kütle kompozisyonu bu farklı fonksiyonları dışavurumcu bir anlayışla organize ederken, mahremiyetin sokak seviyesinden üst katlara çıkıldıkça dereceli olarak kontrol edilmesini de sağlamaktadır. Bina, çekme mesafeleri dahilinde, Doğukent Bulvarı üzerinde yer alan blokların ötesine geçerken, cadde ile görsel ilişkisini her iki yaklaşımdan maksimize eder ve girişi önünde bir geri çekilmeyle kamusal bir peyzaj alanı yaratarak, caddedeki yeşil tamponun bina çevresinde sarmalanmasına ve kent dokusuna karışmasına yardımcı olur.

Giriş katında yer alan sergi alanı, hem şeffaf cepheleri ve merkezi atriumu ile, hem de döşeme ve kotlardaki devamlılığı ile bu kamusal alanın devamını oluşturur ve bir üst katta yer alan ve programda, toplantı, konferans, yemek gibi farklı fonksiyonlara ev sahipliği yapacak olan çok amaçlı salon için de fuayenin devamı niteliğini taşır. Atrium, bina içinde katlar arasındaki görsel ilişkiyi ikinci kattaki ofis alanlarına taşırken, daha yukarı çıkıldıkça, üçüncü kattaki yönetim katı ve çatı katındaki ‘lounge’ alanı gibi özel mahallerin mahremiyetini de gözeterek cam bir çatı ile sonlanır.

Proje, pasif ısıtma ve soğutma teknikleri açısından Türkiye’de ilk kez kullanılacak sistemleri bünyesinde barındırmaktadır. Ankara’daki tipik karasal iklim koşullarının en belirgin göstergesi olan gündüz ve gece sıcaklığı arasındaki sıcaklık farkını kullanarak ısıtma ve soğutmadaki enerji sarfiyatını minimize etmek üzere, bodrum katlardaki otoparkların altına bir betonarme labirent tasarlanmıştır.

Yazın gece boyunca dış ortamdaki soğuk hava bacalardan gecerek bu labirenti katederken, yoğun beton kütlenin soğumasına ve adeta bir batarya gibi bu soğukluğu hapsetmesine yardımcı olur. Gündüz ise dışarıdaki sıcak hava bu bataryadan geçirilir, soğuk beton kütle sayesinde sıcaklığını bırakır ve ön şartlandırılmış olarak klima santrallerine ulaşır ve kullanım alanlarına yönlendirilir. Ofis katlarına ulaşan bu hava, yine betonarme döşemeler içerisine döşenmiş borulardan geçirilerek ‘chilled beam (soğuk kiriş)’lere ulaşır ve mekana bırakılır.Chilled beam, ortam koşullarına göre konforun sağlanması için gerektiğinde kontrol edilerek bir son ısıtma/soğutmaya yardımcı olur. Labirent, yer altında olmasının etkisiyle, bölgenin senelik sıcaklık ortalamasına sahiptir. Bu sayede kış aylarında gündüz dış ortamdaki hava labirenti katettiğinde bu sefer ısınarak klima santrallerine ulaşır.

Bu döngü sayesinde klimalara en az yük bindirilmiş ve enerji sarfiyatı engellenmiştir. Bu durum mekanik tasarımda da ekipman boyutlarını belirleyerek maliyeti de olumlu yönde etkilemektedir.

Bina şeffaf bir kabuğa sahip olmakla birlikte, güneşin yönlenimi ve açılarına göre mevsimsel olarak, ve enerji modellemeleri ile test edilerek tasarlanan bir ikinci katman vazifesi gören ‘mesh’ ile çevrilidir. Bu sayede güneşten kaynaklı ısı kazanımı minimize edilmiş, ve binanın soğutma enerjisi ihtiyacı da minimumda tutulmuştur.

Merkezi atrium, cam çatısı sayesinde, ısınan havanın yükselmesi prensibiyle bir baca etkisi yaratır ve en tepede yer alan otomatik kontrollü menfezler ile bir doğal havalandırma sağlar. Geri dönüş havası her daim ısı geri kazanım cihazlarından geçirilerek enerjinin yine en etkin şekilde geri dönüşümü sağlanır.

Çatı katındaki lounge alanının manzaraya hakim terası, pergolalar ile gölgelendirilerek konfor sağlanır. Çatıda ise sıcak su boruları ve fotovoltaik paneller yer almaktadır.

Tüm bunların yanı sıra binada kullanılan led aydınlatmalar, az su tüketen vitrifiye elemanları, yağmur suyunun depolanması ile gri su kullanımı vb. ekolojik tutumlar teşvik edilerek tüm giderler kısıtlanmıştır. Peyzaj için de az su tüketen, endemik bitkiler tercih edilmiş ve bütünsel bir tasarım elde edilmiştir. LEED Platinum sertifikasına aday proje, tüm disiplinlerin mimar liderliğinde en ince ayrıntısına kadar koordine edildiği, deneyimlerin, etütlerin, AR-GE çalışmalarının yapılarak Türkiye’deki inşaat ve malzeme sektörünün gelişimine katkıda bulunan ve yerel malzemelerin kullanımını teşvik eden, iyi bir ‘entegre tasarım’ örneğidir.

TMB gibi uluslararası kapasitesi ve saygınlığı tescillenmiş bir kurumun enerji etkin tasarım konusundaki tutumu sayesinde de projenin sektörde öncü olması ve takip edecek projeler için bir örnek teşkil etmesi hedeflenmiştir.

1. Dış ortamdaki sıcak hava bacalardan labirente giriyor.
2. Sıcak hava labirentte yol katettikçe doğal olarak soğuyor.
3. Sıcaklığını yitiren hava klima santrallerine ulaşıyor, koşullara göre gerekiyorsa daha da soğutuluyor.
4. Betonarme döşemeler içine gömülü kanallardan geçen hava beton kütleyi de soğutarak soğuk kirişlere ulaşıyor.
5. Soğuk kiriş ortamdaki ihtiyaca bağlı olarak havayı daha da soğutarak iç ortama bırakıyor.
6. Makineler ve insanların etkisiyle ısınan hava, havalandırma kanallarında toplanarak ısı geri kazanım ünitelerine taşınıyor.
7. Binanın kalbinde yer alan atrium da baca etkisiyle tüm ısınan havayı en üst kotta toplayarak yine kanallar aracılığıyla ısı geri kazanım santrallerine taşıyor.
8. Binanın dış kabuğunu oluşturan mesh ve gölgeleme elemanları sayesinde ısı kazanımı minimize ediliyor.
9. Çatıda ayrıca sıcak su boruları ve fotovoltaik paneller yer alıyor.

zemin kat planı

Proje Künyesi
İşveren : Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB)
Mimar : AVCI ARCHITECTS
Proje Ekibi : Selçuk Avcı , Büşra Al, Burak Ünder, Tayfun Aksoy , Begüm Tırpancı
Proje Yönetimi : IMS
Sürdürülebilirlik Danışmanı : ATELIER TEN
Mekanik Proje : Okutan Mühendislik
Elektrik Projesi : Yurdakul Mühendislik
Statik Proje : Ural Mühendislik
LEED Danışmanı : Turk ECO
Yangın Danışmanı : Karina
Akustik Danışman : Mezo