Peyzaj, biçim ve malzeme tarafından şekillendirilen bir bina.
Vatnajökull Milli Parkı Ziyaretçi Merkezi, İzlanda’nın güneyinde, Skaftárhreppur belediyesine bağlı Kirkjubæjarklaustur köyü yakınlarında yer almaktadır. Arkís arkitektar tarafından tasarlanan proje, arazinin geleneksel olarak şekillendirildiği ve yapılarla bütünleştirildiği bölgenin mimari mirasına dayanmaktadır. Bu yaklaşım, mimari ve peyzajın form, malzeme ve yerleşim yoluyla yakın bir uyum içinde olduğu bir tasarımı şekillendirmektedir.
Program ve işlev
Resmi olarak 2024 yılının başlarında açılan Ziyaretçi Merkezi, hem Vatnajökull Milli Parkı’na giriş noktası hem de daha geniş Skaftárhreppur bölgesi için bir bilgi merkezi görevi görmektedir. Bina, yakındaki yürüyüş yollarına ve seyir noktalarına bağlanarak çevredeki manzaraya erişimi desteklerken, rolünü de bulunduğu alanın ötesine genişletmektedir.
Skaftárstofa adı verilen bina, kısmen bodrum katı olan tek katlı bir yapı olarak düzenlenmiştir. Alt katta milli park personeli için çalışma alanları ve depolama alanı bulunurken, üst katta sergi salonu, bilgi masası ve kafe yer almaktadır.
Peyzaj entegrasyonu ve manzaralar
Bina, Sönghóll’ün engebeli arazisine yerleştirilmiş olup, arazinin hatlarına uyacak şekilde tasarlanmıştır. Konumu ve biçimi, çevredeki köy ve komşu çiftliklerden bakıldığında görsel varlığını azaltarak, manzaraya alçak bir şekilde oturmasını sağlar. Erişim yolları ve otopark alanları da benzer şekilde entegre edilerek mevcut araziyle süreklilik sağlanmıştır.
Çatı, doğrudan araziden temin edilen çimle kaplı olup, zemin düzlemini binanın tamamına yaymaktadır. Çatıdaki yürüyüş yolu ve seyir platformu, sergi alanının bir parçası olup, ziyaretçilerin Öræfajökull buzuluna ve Vatnajökull Milli Parkı içindeki İzlanda’nın en yüksek zirvesi olan Hvannadalshnúkur’a bakarken bölgenin jeolojisiyle etkileşim kurmalarını sağlamaktadır. Yürüyüş yolu, binanın bir tarafından diğerine uzanarak çevredeki manzarayla sürekli bir görsel ilişki kurmaktadır.
Zemin katta, giriş meydanı açık havada yemek yeme alanı olarak kullanılan kapalı bir terasa bağlanır. Buradan, Skaftá nehri boyunca doğuya doğru Öræfajökull’e uzanan manzaralar, binanın yönelimini daha geniş peyzajla uyumlu hale getirir.
Çevresel yaklaşım
Bina, malzeme seçimi, inşaat süreçleri ve çevresel performans odaklı olarak BREEAM sertifikasyon çerçevesine uygun şekilde tasarlanmış ve inşa edilmiştir. Çevre dostu malzemeler tüm yapıda kullanılmış, inşaat atıkları en aza indirilmiş, ölçülmüş ve izlenmiştir. İnşaat sürecinde yükleniciye de çevresel gereklilikler uygulanmıştır.
Hem iç hem de dış cephe kaplamalarında kullanılan kereste, tedarik zincirinde izlenebilirliği desteklemek amacıyla Kirkjubæjarklaustur bölgesi de dahil olmak üzere Güney İzlanda’daki ormanlardan temin edilmektedir.
Proje ayrıca, binayı çevredeki parka bağlayan yürüyüş ve bisiklet yollarını da içermekte olup, merkezin çevresiyle ve hareket biçimleriyle nasıl ilişki kurduğuna dair daha geniş bir bakış açısını yansıtmaktadır.
Malzeme stratejisi ve yapımı
Ana yapı, oluklu dış yüzey kaplamalı prekast beton panellerden oluşmaktadır. Sergi alanlarında, cilalı beton zeminler, Vatnajökull Milli Parkı’nın batı bölgesindeki buzul nehirlerinden alınan nehir çakıllarını içeren bölümlere ayrılmıştır. Bu unsurlar, serginin kendisinin bir parçasını oluşturarak, peyzaja dair malzeme referanslarını bina dokusuna yerleştirmektedir.
Çimle kaplı çatı, alanla bütünleşiyor ve yüzey suları peyzaj havuzlarına yönlendiriliyor. Malzemeler, dayanıklılık ve düşük bakım gereksinimi göz önünde bulundurularak seçildi; bu sayede zamanla doğal aşınmaya maruz kalıyor ve herhangi bir kaplama işlemine gerek kalmıyor.
Dış cephede, ahşap duvarlar korten çelikle kaplanmış saçaklarla eşleştirilerek, uzun ömürlülük ve dış etkenlere dayanıklılık göz önünde bulundurularak şekillendirilmiş bir malzeme paleti oluşturulmuştur.
Kaynak: Archello
