Tiflis’te Ters Ev

 Okrokana’daki bu müstakil ev, Tiflis’in çitlerle çevrili banliyö dokusunu içe dönük bir tipolojiyle yeniden yorumlayarak, evin kendisini içeriden ışık, mahremiyet ve mekânsal genişlik üreten koruyucu bir çevreye dönüştürüyor.

Şehrin eteklerinde, bir yamaçtaki yerleşim bölgesinde bulunan arsa, dar sokakları, küçük parselleri ve yüksek çevre çitleriyle karakterize edilen bir mahallenin parçasıdır. Okrokana, Tiflis’in yukarısındaki yüksek konumu nedeniyle prestijli bir bölge olarak kabul edilse de , mekânsal gerçekliği genellikle açıklıktan ziyade kapalı alanlarla tanımlanır. Arsa, üç tarafı komşu duvarlarla çevrili ve dördüncü tarafı caddeyle sınırlı olduğundan, dışarıya doğru hiçbir manzara bulunmamaktadır ve gün ışığına erişim sınırlıdır.

Proje, evi kısıtlı çevresine doğru açmaya çalışmak yerine, bu koşulları alternatif bir konut modeli önerme fırsatı olarak ele aldı. Ev, konut ve çevre arasındaki geleneksel ilişkiyi tersine çeviren bir tipoloji olan “tersine çevrilmiş ev” olarak tasarlandı. Binayı bir çitin arkasına yerleştirmek yerine, mimarinin kendisi çevre haline geliyor. Ev, araziyi sararak onu çevreliyor ve tüm ana mekanları içeriye doğru yönlendiriyor.

Bina, cadde boyunca hafifçe geriye çekilmiş olup, ayrı bir çit ihtiyacını ortadan kaldırarak kamusal ve özel alan arasındaki sınırı yumuşatmaktadır. Mekânsal düzenleme iki bahçe etrafında yapılandırılmıştır: evin gerçek kalbi olarak işlev gören iç avlu ve caddeyle olan ilişkisini düzenleyen dış bahçe.

Ana yaşam alanları – giriş holü, oturma odası ve mutfak – iç avluya doğru yönlendirilmiş olup, burayı açık hava merkezi bir salona dönüştürmektedir. Bu boşluğun üzerinde asılı bir yüzme havuzu uzanarak, alt kısımda kapalı bir açık alan oluştururken, üst katları görsel olarak birbirine bağlamaktadır. Kesitsel olarak, bina arka kısımda üç kata yükselirken, sokağa doğru tek katlı bir hacim gibi görünmektedir. Bu varyasyon, çift yükseklikte bir yaşam alanı ve ara yarım katların eklenmesine olanak tanıyarak, kademeli ve akıcı bir mekansal dizi oluşturmaktadır.

Malzeme seçimi, projenin tersine çevrilmiş mantığını güçlendiriyor. Sokağa bakan cephe, ahşabı hava koşullarından korumak için tarihsel olarak kullanılan geleneksel bir teknik olan kömürleşmiş ahşapla kaplanmıştır. Burada, yoğun ve koruyucu bir dış kabuk oluşturuyor. Avlunun içinde, bu koyu renkli dış cephe, sıcaklık, doku ve dokunsallık katan doğal, işlenmemiş ahşaba yerini bırakıyor. İç mekanlar beyaz renkte tamamlanarak, ışık, oran ve mekansal ilişkilerin atmosferi tanımlamasına olanak tanıyor. Kömürleşmiş ahşaptan doğal ahşaba ve soyut beyaza doğru bu kademeli geçiş, dış mekandan iç çekirdeğe doğru hareketi vurgulayan bir mekansal maddesellikten arınma dizisi yaratıyor.

Çitin rolünü yaşanabilir bir mimari unsur olarak yeniden tanımlayarak, proje yoğun banliyö koşulları için yeni bir konut tipolojisi öneriyor. Ev, kısıtlamalarına direnmek yerine onları içselleştiriyor ve kapalı alanı mekânsal bir varlığa dönüştürüyor. İçsel yönelimi, katmanlı organizasyonu ve malzeme geçişleriyle proje, korunaklı ancak geniş bir ev dünyası inşa ediyor; zenginliğini içeriden yaratan bir dünya.