Ruhun kanatları: Imre Makovecz

Tarihi doku içinde yeni bina tasarlamak: Imre Makovecz
Sarospatak (Almanca: Potok am Bodroch; Slovak: Potok) Borsod-Abaúj-Zemplén ilçesi, kuzey Macaristan’da bir ilçedir.
Bodrog nehri vadisinde, Miskolc 70 km kuzeydoğusunda yer almakta. Genellikle sadece Patak adı verilen kasaba, önemli bir kültür merkezidir ve antik çağlardan bu yana bir yerleşim merkezidir.

Sarospatak kasabasına, Kral Emeric tarafından 1201 yılında ilçe statüsü verildi.Orta Çağ’da Polonya ile bağlantı sağlayan önemli bir ticaret yoluna olan yakınlığı nedeniyle önemli bir yerdi.

4Andrew II tarafından inşa ettiği kale, Saint Elizabeth kentin önemli bir vista noktasıdır. Sarospatak, Kral Sigismund zamanında, kralın kızının doğum yeri olması nedeniyle bedelsiz olarak şehir ilan edildi. 1460 yılında ise bir piyasa düzenleme hakkını aldı.

1575 veba salgını kentin sakinlerinin çoğunu öldürdü. Reformların Macaristan içinde yaygınlaşmaya başlaması ile ilk Protestan koleji burada 1531 yılında kuruldu. 1650 yılında ünlü Çek eğitimci Oca Comenitus bu kolejde dersler verdi. Kolej halen onun adını taşımaktadır.

Kale ile ismi özdeşleşmiş Macar tarihinin ünlü kişileri bulunmaktadır. 16.yüzyılda Dobo ailesi, Balint Balassi, döneminin ünlü şairi Kriszitina Dobo kalede İstvan Dobo’nun kızı ile evlendi. Gelin Osmanlıya karşı kaleyi savunan ünlü bir ailenin kızıydı. Kalenin Françis II Rakoczi önderliğinde Habsburg yönetimine karşı ayaklandı ve devrimde önemli rol üstlendi.

Bu gün turistik bir yer olarak çekim noktası olmaya devam ediyor.
Wikipedia

Ülkemizde çeşitli uyum şekilleri bilinmektedir. Bunlar derslerde, sürekliliklerle uyum, zıtlıklarla uyum gibi isimler altında anlatılmakta. Bir başka uyum şekli var ki, özellikle ya hiç anlatılmamakta, ya da bireyselliği, biçim repertuvarının geçmişle ilişkisi yüzünden postmodern …gibi isimlerle adlandırılmakta. Halbuki, bağlamın içeriği sadece biçimlerde değil onları oluşturan kültür ortamında da var ve bunun aktarılması modern, postmodern ya da bir başka akımın içinde gerçekleşebilir. Burada bir örnek görüyoruz. Tarihi bir kentin orta yerinde o kent, kültürü ve insanları ile kurulan bir ilişki…

Imre Makovecz 1935-2011
Budapeşte doğumlu ve ölümlü Macar Mimar Imre Makovecz, Budapeşte Teknik üniversitesinden mezun oldu. Kendisi aynı zamanda kurucusu olduğu Macar Sanatlar Akademisinin başkanıydı.
Kendisi organik mimarinin önde gelen isimlerindendir. Binaları çevre ile ilişkiyi onlarla bütünleşerek kurmakta bu yönüyle onları bastırarak çevre ilişkileri kuran modern mimari ile zıtlaşmaktadır.
F.L.Wright ve Rudolf Steiner’den esinlenen sanatçı, gelemeksel Macar sanati ile ilişkiler kurmakta.
Çalışmalarına komünist rejimin brütal üniformitesini eleştirerek başlayan mimar, 1989 yılında rejimin değişmesinden sonra, küreselleşme ve işbirliği kültürüne yönelik eleştiriler yaptı. Ulusal romantisizm ve Art nouveau akımlarının Macar arşitipleri üzerindeki etkilerini inceledi. Adına çıkan ilk monograf “Ruhun Kanatları” adı altında 1997 yılında Edwin Heathcote tarafından yayınlandı.

Kaynak:Wikipedia

Çeviri:Mimdap