Project for Public Spaces – PPS

PPS – Project for Public Spaces – Kamusal Alanlar Projesi ekibi, kar amacı gütmeyen ve çevre tasarımı, kentsel planlama, kent coğrafyası, çevre psikolojisi, peyzaj mimarlığı, sanat ve bilgi yönetimi gibi konularda eğitim görmüş kişilerden oluşmaktadır.

Ekip, çalışmalarında aynı zamanda mimarlık, peyzaj mimarlığı, mühendislik, grafik tasarım şirketleri ile ulaşım uzmanları, ticari planlamacılar ve toplumsal organizasyonlarla da işbirliği yapmaktadır.

PPS’nin amacı, birbirini selamlayan, alışveriş yapan ve fikirlerini paylaşan insanlarla dolup taşan kent meydanları yaratmak. Vizyonu, küresel mekan yaratma hareketinin merkezi olarak, insanları, yaşayan mekanlar yaratma tutkusuna sahip fikirler, uzmanlık ve ortaklarla bir araya getirmek. PPS, 1975’ten bu yana 26 ülkede, yerel değer yaratan ve toplumsal ihtiyaçlara cevap veren kullanıcı dostu düzenlemeler, kullanımlar ve programlarla, insanların kamusal alanlarını yaşayan mekanlar haline getirmelerine yardımcı olmak için çalışıyor.

PPS’nin çalıştığı alanlardan bazıları

PPS Semineri’nden izlenimler
3 Temmuz 2008 Perşembe günü, PPS Genel Müdür Yardımcısı Steve Davies, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde bir sunum gerçekleştirdi. Sunumda PPS olarak şimdiye kadar yapmış oldukları kamusal alan projelerinden örnekler üzerinden, çok büyük paralar harcanmadan da çok katılımlı ve başarılı kamusal alan düzenlemeleri yapılabileceğini anlattı…

Konuşmasına PPS hakkınga genel bilgiler vererek başlayan Steve Davies, parklar, ulaşım, kültür merkezleri, kamusal pazar alanları, şehir merkezleri, karışık kullanım alanları, kampüsler, meydanlar ve kıyılar olmak üzere 9 çalışma alanları olduğunu belirtirken, Türkiye’de, özellikle de İstanbul’da kamusal pazar alanları ile ilgili herhangi birşey söylemeye gerek olmadığını, buranın bu konuda ancak örnek olarak gösterilebileceğini söyledi.

Çalışmalarının amacının bir mekanın nasıl iyileştirilebileceği ve insanların oraya gelmesinin nasıl sağlanabileceğini anlamak olduğunu söyleyen Davies, bu amaçla çalıştıkları heryerde, yerel halk, mimarlar ve plancılarla biraraya gelerek workshoplar düzenlediklerini, iyi bir gelişim fikri yaratmak için illa mimar ya da kent plancısı olmanın şart olmadığını düşündüklerini belirtti.

Bir mekanı başarılı yapan şey nedir?
PPS, dünya çapında yaptıkları araştırmalar sonucunda, başarılı kamusal alanların, her biri eşit önemde dört özelliğinin mutlaka bulunduğunu farketmiş ve bu ortak özelliklerini, yarattıkları mekanların temel özelliği olarak almış. Sosyalleşebilme imkanı, kullanım ve etkinlikler, erişim ve bağlantılar ile rahatlık ve imaj olarak sıralanan bu dört özelliğin yanı sıra, mekanı tekil bir kullanım olmaktan çıkaran “Power of Ten” – 10’un Gücü diye tanımladıkları, başarılı sayılan tüm kamusal mekanların çevresinde olduğu gibi, çevresinde sinerji yaratacak şekilde, yapılacak en az 10 şey, gidilecek en az 10 yer olmasının da önemli olduğu sonucuna varmışlar.

Sırbistan’da PPS’nin çalışmasından sonra canlanmış bir meydanın görünümü

Projelerde para belirleyici değildir
Davies, yaptıkları çalışmalar sonucunda, bu tür projeleri hazırlarken bütçenin kısıtlayıcı bir etken olmadığını ve çalışmalar sürerken yapılacak etkinlikler ve görüşmelerle bütçelerin 2 milyon $’dan 12 milyon $’a dahi çıkarabildiklerini, önemli olanın orada kamusal mekanı yaratacak insanları biraraya getirip onların bu işi gerçekten istemesini sağlamak olduğunu söyledi.

PPS’de yapılan çalışmalar göstermiş ki, bu yapılıp biten bir iş değil, aşama aşama gerçekleşen ve bitmeyen, sürekliliği olan bir süreç. Herşeyden önce yatırımcıların bu işin sorumluluğunu alması ve yaratılan mekanların yönetimini sağlaması şart. Bir caddenin araç trafiğine kapatılarak yayalaştırılması da kamusal alan yaratmanın bir yolu ve araştırmalara göre yayalaştırma, bir bölgenin ekonomik olarak hareketlenmesinde önemli bir etken olarak ortaya çıkmakta.

Adım adım kamusal mekan yaratmak
PPS, mekan yaratma sürecini 4 adımda gerçekleştiriyor: Sorun ve fırsatları belirlemek, vizyon geliştirmek, projeyi uygulamak ve projeyi sürekli kılmak. Ayrıca iyi mekanlar yaratmanın altında 11 prensibin yattığı belirtiliyor:
– Konunun uzmanı toplumun kendisidir. Katılım önceliklidir ve sürdürülmelidir.
– Yaratılması gereken sadece bir tasarım değil, bir mekandır. Mekanlar bir kişiye ait değildir.
– Bu tek başına yapılacak bir iş değildir. Başarı ortaklıklarla sağlanır.
– Herzaman “yapılamayacağı” söylenir.
– Sadece inceleyerek de çok şey öğrenilebilir. İnceleme yapmak çalışmanın temelidir.
– Vizyon geliştirmek gereklidir. Uzun dönemli hedefler koyulmalıdır.
– Destekleyici işlevler yaratılmalıdır. Bir mekana birden çok işlev, bir öğeye birden çok görev yüklenebilir.
– Birarada mekanlar önemlidir. Birbirini destekleyici işlevlerin yanında hareketli mekanlar da yaratılabilir.
– Çiçeklendirme iyi bir başlangıçtır. Hızlı bir değişim yaratır.
– Para sınırlayıcı değildir. Herzaman daha fazlasını bulmanın yolları geliştirilebilir.
– İşiniz asla bitmiş sayılmaz. Bir mekanı yaratmaktan çok, onun yaşamını sürdürebilmesini sağlamak önemlidir.

PPS’nin kamusal mekanlarından örnekler:

PPS ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için:
Project for Public Spaces

mimdap