Kulelerde zaman artık işlemiyor

Dolmabahçe Saat Kulesi restore edilip kültür mirasına katılırken, birçok saat kulesinin hali içler acısı. Mimari özellikleriyle birer anıt olan kulelerin saatleri yıllardır çalışmıyor.

Yıldız Hamidiye Camii Saat Kulesi, 1884 yılında II. Abdülhamid tarafından inşa ettirildi, bugün çalışmıyor.

Onlar zamanın taş suretleri. Eskiden adres tarifleri onlara göre yapılır, randevu ve buluşma noktaları hep onların altı olurdu. Zaman dilimlerini hiç aksatmadan insanoğluna bildiren ve mimari özelikleri kentlerin simgeleri haline gelen tarihi saat kulelerinin günümüzdeki halleri ise içler acısı. Bir dönem Batılılaşmanın ve modernizmin sembolü olarak görülen tarihi saat kulelerinin çoğu, bakımsızlıktan yıllardır çalışmıyor.

Eski Haydarpaşa Lisesi olan bugünkü Marmara Üniversitesi binasındaki iki ayrı kulenin üç yanında bulunan 6 saatin 5’i çalışıyor.

16. yüzyıl sonlarında Osmanlı yaşamına giren saat kulesi yapma geleneği, 18. ve 19. yüzyıllarda imparatorluğun birçok noktasına yayıldı. Özelikle II. Abdülhamid’in tahta çıkışının ardından saat kulelerinde önemli artış oldu. Bundan en çok imparatorluğun başkenti İstanbul nasiplendi. Ancak mimari yapılarıyla birer abideyi andıran bu saat kulelerinin çoğu günümüzde kaderlerine terk edilmiş durumda.

Tophane Nusretiye Saat Kulesi’ni Sultan Abdülmecid 1848-1849 arasında inşa ettirdi.

Farklı mimari yapılarıyla dikkat çeken ve 1884 yılında II. Abdülhamid tarafından inşa ettirilen Yıldız Hamidiye Camii Saat Kulesi, Sultan Abdülmecid’in 1848-1849 arasında inşa ettirdiği sanılan Tophane Nusretiye Saat Kulesi, II. Abdülhamid’in 1907’de inşa ettirdiği Şişli Etfal Hastanesi Saat Kulesi, Kasımpaşa Deniz Hastanesi Saat Kulesi ve Yedikule Balıklı Rum Hastanesi’nin bahçesindeki kulelerle Çiçek Pasajı giriş cephesi ve Beyoğlu Belediyesi’nin ön cephesindeki saatler yıllardır çalışmıyor.

Şişli Etfal Hastanesi Saat Kulesi, II. Abdülhamid tarafından 1907’de inşa ettirildi.

Çiçek Pasajı giriş cephesindeki saat artık zamanı bildirmiyor.

Eski Haydarpaşa Lisesi olan bugünkü Marmara Üniversitesi binasındaki iki ayrı kulenin üç yanında bulunan 6 saatten de biri çalışmazken, Cumhuriyet döneminden sonra 1935 yılında yapılan ve daha sonra digital saate çevrilen Karaköy Denizcilik İşletmeleri yolcu salonundaki saat kulesi de çalışmayanlar arasında…

Bu yapılar kadar şanslı olmayan ve 1999 depremiyle yıkılan Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Saat Kulesi ise yok olmuş durumda.

Yedikule Balıklı Rum Hastanesi’nin kulesindeki saat çoktandır işlemiyor.

‘Sahip çıkılmalı’
Kimi bahçesinde veya duvarında bulundukları kurumun, kimi de Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğunda olan tarihi saatlerin hem tarihi hem de kültürel bir değer olduğunu belirten Kültür Turizm İl Müdürü Ahmet Emre Bilgili, bu değerlere sahip çıkılması gerektiğini söyledi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi ise sadece Şişli Etfal Hastanesi bahçesindeki saat kulesine ilişkin bir projeyle ilgili bir projeleri olduğunu belirtti. İstanbul Vakıflar Bölge Müdürlüğü de Hamidiye Camii Saat Kulesi için bir restorasyon projesinin hazırlandığını ancak uygulama için henüz kesin bir tarih belirlenmediğini bildirdi.

Beyoğlu Belediyesi’nin ön cephesindeki saat de yıllardır sessiz.

‘Tamir etmeye hazırım’
1979’dan beri Dolmabahçe’de saat tamircisi olarak çalışan ve son olarak da sarayın girişinde bulunan tarihi saat kulesindeki saati tamir eden Recep Gürgen diğerlerini de tamire hazır olduğunu söyledi. Gürgen “Kentteki bu tarihi saatleri tamir edebilirim, yeter ki yetkililer bu konuda harekete geçsin. Çünkü zaman geçtikçe kaderlerine terk edilen bu saatlerin bazı parçaları kayboluyor veya kullanılmaz hale geliyor. Bu da tamir işlemlerini daha da
zorlaştırıyor” dedi.

Kaynak: Milliyet