Arif Atılgan
Kadıköy’de önemli izi olan Reks Sinemasının kapanması haberleri gelmektedir. Reks sinemasının tarihiyle ilgili bilgiyi KADIKÖY’ÜN KIŞLIK SİNEMALARI https://atilganblog.blogspot.com.tr/2014/09/kadikoyun-kislik-sinemalari-arif-atlgan.html konulu yazımın içinde okuyabilirsiniz.
Kadıköy’de kitapçı, pastane, saatçi, bakkal, manav, kunduracı, kolonyacı vs anlamında kültürel ve geleneksel esnafların işyerlerinin kapanması Kadıköy Tarihi Çarşı Canlandırma Projesi ile başlamıştır. Bu konuyu KADIKÖY TARİHİ ÇARŞIDA CANLANMA https://atilganblog.blogspot.com.tr/2015/02/kadikoy-tarihi-carsida-canlanma-arif.html konulu yazımda işlemiştim.
Reks Sinemasının Orijinal Hali
Kadıköy Tarihi Çarşısının ve Yeldeğirmeni’nin canlandırma projeleriyle dönüştürülmesi çalışmaları, bugünlerin geleceğinin habercisiydi. İnsanlar değişen Kadıköy’ün o halinden hoşnut olmuşlardı. Şimdi her yer Yeme-İçmeci olmuş, sinemalar, kitapçılar, geleneksel esnaflar kapanmıştır. Bu durumun sonucunda Kadıköy merkezinde, Moda’da, Yeldeğirmeni’nde yaşayan insanlar kendi yaşam alanlarında yaşayamamaya başlamışlardır.
Reks Sinemasının kapanması haberi herkesi üzmektedir. Ancak Çarşı ve çevresindeki dönüşümden mutlu olunduğu unutulmamalıdır. O dönüşümün sonuçlarından biridir Sinemanın kapanması.
Birkaç ay önce Kadıköy Gazetesi, Kadıköy’ün eski sinemalarıyla ilgili haber yapacaktı. Benden de yardım istemişlerdi. Severek kabul etmiş, sinemaları dolaşmış, sohbetler yapmıştık. O gün Reks Sineması yetkilisi ile yaptığımız sohbette çeşitli zorluklar yanında gelir-gider konusunda da sıkıntılı olduklarını öğrenmiştik.
2000 lerde adı Rexx olan sinemada, kazanç sağlayabilmek için lobisi bile kullanılarak 6 salon üretilmişti. Orijinal halinden çıkarılan Sinema, küçüklü büyüklü salonlarda oynatılan fazla sayıda film ile yaşayabiliyordu.
Reks Sinemasının Yeni Halinde İçerde Mekân Elde Etmek İçin Cephelere Duvar Örülmüş
Reks Sinemasının bulunduğu çevre de Yeme-İçmecilerle dolmuştur. Artık buraları eski sinemalar çevresi gibi değildir. Yeme-İçmecilerde zaman geçirenler ‘Hadi bir de sinemaya gidelim’ demekte, salonlara içkili olarak girmektedirler. İçkisiz gelenlerin rahatsız olmamaları için görevliler sıkıntılı durumlar yaşamaktadırlar. Dolayısıyla ücret te AVM lerdekine göre düşük tutulmak zorundadır. Ücreti arttırsalar hiç izleyici gelmeyecek. Düşük olduğunda da bugünkü müşteri gelecek. Çevre değişmedikten sonra sinemanın kapanması sonucu kaçınılmazdır.
Bahariyenin sinema çevresi olduğu zamanlardaki pastane, muhallebici, büfe gibi mekânlar artık değişmiştir. İnsanlar o yıllarda bu çevreye sinemaya gitmek üzere gelirlerdi. Sinema saati gelinceye kadar çevredeki mekânlarda zaman geçirirlerdi. O günleri BAHARİYE CADDESİ https://atilganblog.blogspot.com.tr/2015/12/bahariyecaddesi-arif-atlgan-1900-lu.html konulu yazımda yazmıştım.
Bahariye Caddesinde eskiden kalan tek sinema, eskilerin yenisi olan Kadıköy Sinemasıdır. Burayı mülk sahibi işlettiği için şimdilik devam etmektedir. Süreyya, Kadıköy Belediyesi tarafından opera olarak işletilmektedir. Yurt ise Halk Eğitim Merkezinin içinde orijinal halinden uzak çok maksatlı olarak kullanılmaktadır. Diğerleri hiç yoktur.
Medya, dönüşümü hoşluk haberi yapmıştı, şimdiki durumu da üzücü haber yapmaktadır. Normaldir. Çünkü: Onların sattığı meta haberdir. Esas olan insanların kendilerini ilgilendiren haberleri doğru yorumlayabilmeleridir.
Sözüm Kadıköy’ü yönetenlere, Kadıköy’de yaşayanlara ve Kadıköy’ü kullananlaradır. Kadıköy hızla ‘eğlence’ fonksiyonunu içeren Kırmızı Lekeli Bölge haline gelmektedir. Kültür, sanat uzaklaşmaktadır bu çevreden.
Bugün hala Facebookta ‘Güzel Çarşımız’ fotoğrafları paylaşılmaktadır. Burası Tarihi Çarşıdır.
Fotoğraf paylaşanlar bırakın Tarihi olmayı, Çarşıda çarşı kalmadığının farkında değildirler. Maalesef Kadıköylüler, mülkleriniz-çevreniz değerleniyor havucunu iştahla yemişlerdir. Şimdi sıra mülklerini-çevrelerini kullanamama hatta terk etme sopasına gelmiştir.
Kenti dönüştürenlerin Havuç-Sopa taktiği hep sonuç alabilmektedir. Çok üzücü…
ARİF ATILGAN, HAZİRAN 2016
6 Yorum
neriman gümüş
Reks’i kurtarmak lazım. Bu şart bence. Bir kampanya başlatsanız Arif bey.
Osman Altınışık
halkçı belediye başkanı bu iş için devreye girsin. chp ne günler için var.
atalay demir
sinemayı kapatmak Kadıköy için cinayet olur. bir bir elimizden son on senedir neler çıktı. bu çıkmasın artık.
burhan can
Kadıköy belediyesinin konuya el atması lazım. Öyle ayakta duramıyor, mal sahipleri ne yapsın la olmaz bu işler. Gerekirse kamulaştırsın, Süreyya gibi bir kültür merkezi haline gelsin.
Nalan Özbay
REKS kapatılamaz. Bu sinema Kadıköy için şu anda çok değerli. Bu da giderse her taraf bardan geçilmez hale gelecek.
Hasan Kıvırcık
Maruf Önal hocamızın projesi olan bu sade bina Kadıköy için çok değer taşımıştır. Halen güzel vizyon filmleri, dünya yarışmalarından özel filmler gösterilmektedir. Fakat Kadıköy’ün bu bölgesinin içme-(ve birazda yeme) yerine dönüştüğü bir gerçektir. Bu kadar yayından kopmuş bir barlar- birahaneler bölgesi ruhsatları ne kadar doğrudur, bu işin sonu nerede duracaktır; kanımca sorunludur. Sinemanın yaşayacağı kültür ortamı o sokaklardan çekildikçe yerine akşamüstünden başlayarak ağzına kadar dolu ağırlıkla gençlerin sokağa taştığı içme mekanları karlılığı bu sinema işletmesini açmaza almaktadır. Kadıköy belediyesinin bir planlaması olmalı, sokak başına düşecek mağaza, eczane, kafe, büfe, ofis,… bir kriter olmalı. Diğer türlüsü serbest piyasada bu mekanlar ve sokaklar kısa sürede tamamen tanınmaz hale gelecektir.