Jane Jacobs Olsa Ne Yapardı?

Belki de çağımıza damgasını vuran en büyük dahilerden biridir jane jacobs. “Büyük Amerikan Kentlerinin Yaşamı ve Ölümü” isimli kitabını yayınlamasının üzerinden 50 yıl geçmiş olmasına karşın, hala kent plancıları ve mimarları etkilemeye devam edebiliyor. jacobs’un geçen yıl, 89 yaşındayken yaşamını yitirmesinin ardından dostları ve çeşitli alanlardaki akademisyenler hakkında onu öven anma yazıları ve makaleler yazdılar. Geçtiğimiz Eylül ayında ise, New York Belediyesi Sanat Derneği ile Rockefeller Derneği işbirliği ile gerçekleştirilen, jane jacobs’un geçmişini, fikirlerini ve çağdaş kent planlamaya etkilerini konu alan bir sergini tanıtımı yapıldı.

Geçtiğimiz zamanlarda Princeton Üniversitesi Mimarî Yayınevi tarafından “Block by Block: jane jacobs and the Future of New York” isimli kitap çıkarılmıştı. Kitap, sergiyi tamamlayacak nitelikteki kısa makaleler ve deneme yazılarına yer veriyordu. Serginin yardımcı küratörü Christopher Klemek, Timothy Mennel ve jo Steffens ile birlikte kitabın editörlüğünü yaptı. Klemek, “Bugünlerde, jacobs’u düşüncelerinden ve kendi aktivist kişiliğinden bağımsız olarak tartışmak oldukça popüler bir girişim. Oysaki biz, onun fikirlerini topluma aktarmayı, onu kendi fikirleri bağlamında ele almayı uygun gördük. Kitabın da serginin altyapısı bu bahsettiğim gibi olması gerekliydi.” şeklinde konuştu.

Kitabın yapım aşamasına katkıda bulunanlar onu, okul yaşamından aktivist yaşamına kadar her anından kesitler verdiler. Kitaba katkı sunanlar arasında Michael McDonough ve Thomas de Monchaux gibi mimar ve şehir plancılar, Tom Wolfe, Paul Goldberger gibi yazar ve eleştirmenler, Majora Carter ve Roberta Brandes Gratz gibi de aktivistlerin yanında okul arkadaşları bile bulunuyor.

Kitapta, jacobs hakkında her tür yazı ve makale bulunuyor. Kimileri oldukça gündelik dilde yazılmış makalelerken, kimileri edebi bir tarz içeriyor. Bazı makaleler, jacobs’un bir sözünden hareket ederken, kimileri onun gündelik yaşamına dair önemli kesitleri çıkarıyor karşımıza. Tüm yazıların tek ortak özelliği, kişisel olmaları ve jacobs hakkında farklı bir fikri, bir bakışı içermeleri. Her şeyden önce bu kitap, okuyucuları harekete geçmeye çağırıyor. jacobs’un önünü çektiği aktivizmin devamının sağlanabilmesini sağlamak kitabın en önde gelen konularından biri. Şu cümleler jacobs’un fikirlerini, dolayısıyla bu kitabın da amacını açıkça ortaya koyuyor: “Bir aktivist olmak harekete geçmektir. Siz de onun bir parçasısınız.”

Block by Block isimli kitabın bir diğer gerçekleştirdiği iş ise, kent hakkında düşünmemizi sağlamak. Bu bize Robert Neuwirth’ün jane jacobs hakkındaki şu sözlerini hatırlatıyor: “Onun hayatî önem taşıyan fikirleri hala kimi tartışmaların ateşleyicisi olmaya devam ediyor ve hepimizi, bir gün gerçekleşeceğine inandığımız, daha iyi kentlere doğru itiyor.

Kaynak: Metropolismag
Çeviri: mimdap