Göteborg Balık Kilisesi Restorasyonu

Neo-Gotik tarzının ihtişamına gönderme yapan, balık kilisesi anlamına gelen Feskekörka adını taşıyan 1.120 metrekarelik pazar salonu,  150 yıllık tarihi boyunca geçirdiği değişiklikler nedeniyle pek çok miras özelliğini yitirdikten sonra yenilenmeye ihtiyaç duydu.

Sahibi ve müteahhidi Skeppsviken ile işbirliği yapan White Arkitekter , binayı onarıp yenileyerek üç restoran, bar, istiridye barı ve bir balık tezgahı oluşturdu.

İlk olarak 1874 yılında Victor von Gegerfelt tarafından tasarlanan salonun yenilenmesi, Dezeen Ödülleri 2025’in miras projesi kategorisinde kısa listeye alındı .

White Arkitekter, “Koruma yönleri merkezde olmasına rağmen, projenin amacı binayı orijinal görünümüne tamamen kavuşturmak değil” açıklamasını yaptı.

“Bunun yerine, binanın kendine özgü atmosferini yakalayan, hem sağlamlığı hem de karmaşıklığı, rafine bir sadeliği bünyesinde barındıran tutarlı bir karakter yaratmak hedeflendi.”

Projenin temel amaçlarından biri, 1960’larda tuğla ve granit payandalar ve temellerle birlikte değiştirilen veya betonla kaplanan Feskekôrka’nın orijinal ahşap iskeletinin yeniden inşa edilmesiydi.

Bu değişiklikleri geri alan White Arkitekter, marangozlarla birlikte çalışarak yıpranmış ahşap parçalarını değiştirdi ve orijinal inşaat yöntemlerine atıfta bulunan ahşap dübel ve dökme demir cıvata sabitlemeleri yarattı.

Stüdyo, “Feskekôrka sırlarla dolu bir bina olduğunu kanıtladı,” dedi. “1960’lardan kalma beton katmanlarının altında, onlarca yıldır gözlerden uzak, son derece karmaşık bir yapı yatıyordu.”

White Arkitekter, “Alt yapının orijinal formunun ortaya çıkarılması için bu betonun kaldırılması zorunlu hale geldi” diye devam etti.

“Ayrıntılı incelemeler, çatı kirişlerinin başlangıçta granit kaideler üzerinde durduğunu ortaya çıkardı. Dikkatli bir incelemeyle, karmaşık payanda ve ahşap iskelet sistemi aslına sadık ve güvenli bir şekilde restore edilebilirdi.”

Yeni bodrum katının kazılmasıyla ısı pompası sistemi devreye alındı ​​ve daha önce ana salonun karanlık ve dar olmasına neden olan teknik ekipmanlar başka yere taşındı.

Teknik ekipmanların yerine, bir zamanlar pazarcıların kullandığı fayanslı tezgahlara bir saygı duruşu niteliğinde, parlak bej fayanslarla kaplı bir dizi kavisli mutfak istasyonu yer alıyor. Bu istasyonlarda restoranlar, soğuk hava depoları ve havalandırma sistemleri için ekipmanlar bulunuyor.

Mutfak istasyonları ve müşteri oturma alanları binanın çevresinden içeriye çekilerek dörtgenler halinde düzenlenmiş ve böylece çapraz şekilli bir merkezi eksen oluşturulmuştur. Bu sayede, salonun kendine özgü sivri kemerli pencerelerinden giren doğal ışık miktarı en üst düzeye çıkarılmıştır.

İç mekanda, ahşap, paslanmaz çelik ve fayanslardan oluşan bir palet, restorasyon çalışmaları sırasında kurtarılan geri dönüştürülmüş malzemelerle bir araya getirilmiş. Bu malzemeler arasında, ahşap çerçevenin eski kısımları da yer alıyor ve bunlar son tahıl döşemeye dönüştürülmüş.

Dışarıda, Feskekôrka’nın bir zamanlar taze balık boşaltmak için kullanılan kanala bağlantısı, bir mavnanın şeklini taklit eden ahşap bir yemek terasının oluşturulmasıyla yeniden sağlandı.

White Arkitekter, 1951 yılında Sidney White tarafından Göteborg’da kuruldu ve bugün Alexandra Hagen tarafından yönetiliyor.

Stüdyonun daha önceki projeleri arasında Våga’daki heykelsi beton su kulesi ve Doğu Londra’da “İskandinav tasarım prensiplerinden” esinlenen bir dizi apartman binası yer alıyor .

Fotoğraflar Kalle Sanner’e ait .