Yürümek
Yürümek;
yürümeyenleri arkanda boş sokaklar gibi bırakarak,
havaları boydan boya yarıp ikiye
bir mavzer gözü gibi karanlığın gözüne bakarak
yürümek!..
Yürümek;
dost omuzbaşlarını omuzlarının yanında duyup,
kelleni orta yere
yüreğini yumruklarının içine koyup
yürümek!..
Yürümek;
yolunda pusuya yattıklarını, arkadan çelme attıklarını bilerek yürümek…
Yürümek; yürekten gülerekten yürümek…
Nazım Hikmet RAN
Ödülün anlamı ?
Geçen dönem Antalya Büyükşehir Belediyesi’nce, Antalya geleneksel kent merkezinin tarihi kültürel merkeze dönüştürülme projesine Mimarlar Odası Antalya Şubesi destek vermiştir. Antalya Şubesi Antalya halkının geleneksel kent merkezini yeniden anımsamasına, yaşamasına ve kentlilerin ve turistlerin bu merkezi yaya kullanabilmesinin sağlanmasına dönük bu projeyi desteklemektedir. Bölgede bulunan tarihi, kültürel değerlerin korunması, geliştirilmesi, cephe düzenlemeleri, birçok bölgede çarpık yapılaşma sonucu, algılanması ve izlenmesi mümkün olmayan tarihi yapıların ortaya çıkarılması çalışmalarının yanı sıra, kent merkezinin yayalaştırılması da düşünülen bu proje ile Antalya kent merkezinin Cumhuriyet Meydanından başlayarak Doğu Garajı olarak adlandırılan bölgeye kadar yine Cumhuriyet Meydanından başlayarak Üçkapılar olarak adlandırılan Hadrıanus Kapısına kadar yayalaştırılması düşünülmüştür. Kaleiçi’ne girecek sınırlı sayıda özel araç ve mevcut raylı sistemin dışında bu alanın özel araç trafiğine kapatılması yani yayalaştırılması zorunluluk olarak görülmüştür. Antalya’da batıdan gelen özel araçların bugün Güllük Caddesi’nde bulunan Büyükşehir Belediyesi katlı otoparkında, yıkılan ve meydanla bütünleştirilecek eski Vilayet binasının bulunduğu alanın altında yapılacak 76 otomobil otoparkında depolanması planlanmıştır. Doğudan gelecek araçların Doğu Garajı alanı altında yapılacak 500 araçlık otopark ve Okullar alanı diye adlandırılan alanın altında yapılacak 1000 araçlık otoparkta depolanması düşünülmüştür. Kente gelecek turistlerin ise Doğu Garajında yapılacak otobüs durak alanında indirilmeleri ve bütün kent merkezini yaya olarak geçerek yıkılan Vilayet Binasının altında yapılacak 17 araçlık otobüs otoparkında bekleyerek otobüslerinin turistleri alması planlanmıştır. Geleneksel kent merkezinin yayalaştırılmasıyla birlikte gerek Antalya esnafının turizmden yeterli payı alması gerekse Antalya kentlilerinin düzenlenecek tarihi kültürel merkezi yaya olarak kullanmalarına, turistlerin de Antalya kent merkezine gelmelerine, burada kentlilerle birlikte yaşamalarına, kültür alış-verişinde bulunmalarına olanak sağlanması amacıyla bir dizi proje geliştirilmiştir.Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Turizm Teşvik Yasası’na göre Antalya İl Sınırlarında ilan edilen Kültür Turizm Gelişim Bölgelerine dava açmaktadır. Bu çalışmaların sürdüğü sırada Kaleiçi, Balbey, Haşimişcan Mahallesi, Kalekapısını içine alan alan da, Bakanlar Kurulu tarafından Kültür Turizm Gelişim Bölgesi ilan edilmiştir. Şubemiz, bu güne kadar gelen belediyelerin bu bölgede gerek çok ciddi çalışmalar yapmamış olması, gerekse daha önceki yerel yönetim yasalarında Büyükşehir Belediyelerine bugünkü kadar kültürel alanlarla ilgili yetki tanımaması nedenleriyle, bu bölgelerde gerekli çalışmalar yapılmadığı görüşündedir.
Bu nedenlerle, bölgenin Kültür Turizm Gelişim Bölgesi ilan edilmesi sırasında, Büyükşehir Belediyesi ile kamuoyuna yansıdığı şekliyle, Sivil Toplum Örgütleri ve Odamızla ciddi çalışmalar yapılması durumunda, yasal yollara başvurmayacağımız konusunda görüşmeler yapılmış, Büyükşehir Belediyesi’nin, isteklerimize sıcak bakması nedeniyle bu bölge ile ilgili yasal yollara başvurulmamıştır. Büyükşehir Belediyesi ile o tarihten bu güne birlikte bölgede, ciddi çalışmalar yapılmıştır, yapılmaktadır.
Büyükşehir Belediyesince Kaleiçi, Yat Limanı, Kalekapısı, Balbey, Haşim İşcan Mahallelerinin bir bütün olarak ele alınarak Tarihi Kültürel Merkeze dönüştürülmesi için yapılacak çalışmalarla ilgili, Büyükşehir Belediyesi ile Mimarlar Odası Antalya Şubesi arasında bir de protokol imzalanmıştır. Çalışmalar bu protokol doğrultusunda sürdürülmüş, sürdürülmektedir.
Bilindiği gibi Mimarlar Odası Antalya Şubesi’nin bu protokol doğrultusunda Büyükşehir Belediyesi’nin Tarihi Kültürel Merkez çalışmalarına destek vermesi çeşitli çevrelerce eleştirilmiş; kent merkezinde belediyece rant yaratıldığı ve Mimarlar Odası Antalya Şubesi’nin ve başkanının ortak olduğuna varan yorumlar, suçlamalar yapılmıştır.
Mimarlar Odası Antalya Şubesi’nin hazırladığı, kamuoyuna sunduğu TOKİ ve TORBA Yasa gibi raporların da Kentsel Dönüşüm projeleriyle ilgili görüşleri açıktır.
TOKİ, bu uygulamanın kolay gerçekleşmesi için yasalar ve yönetmelikler de getirilmiş olan zorunlu yaptırımlardan kaçarak ve uygulamaya yönelik engelleri ortadan kaldıracak şekilde yetkilendirerek bir araç olarak kullanılmış ve kullanılmaktadır. Kentsel dönüşüm; değerlenen kent topraklarının ve gecekondu arazilerinin ulusal ve uluslar arası sermayeye rant yaratmak uğruna devredilmesinin yöntemi olmuştur.
Bu projenin Hükümetin, TOKİ’nin uyguladığı dönüşüm projeleriyle uzaktan yakından ilgisi olup olmadığını, bu rapor bütünüyle incelendiğinde Tarihi Kültürel Merkez projesinde kentin sosyal, kültürel, psikolojik ve çok yönlü ilişkilerinin görmezden gelinip gelinmediğini ve fiziksel mekana sadece estetik ve sermaye mantığıyla bakılıp bakılmadığını kamuoyunun takdirine bırakıyoruz. Yine tarafsız, artniyetsiz, yıllardır gazetecilik ve bilim adamlığında hiçbir gelişme kaydedememe nedeniyle kişilik olarak kendisini ön plana çıkarma içgüdüsü dışında bir bakış açısıyla Tarihi Kültürel Merkez projesinin rant yaratma projesi olup olmadığının, Tarihi Kültürel Merkez projesi ve açıklama raporları bir bütün olarak göz önüne alındığında bu alanda tarihi, kültürel değerlerin daha iyi algılanabilmesi, tanıtılması, takdim edilmesi, gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için kent mekanının sağlıklaştırılmasına yönelik yılların getirdiği ilgisizliğin ortadan kaldırılmasının ilk adımı olduğu, tarihi alanın hak ettiği mekan kalitesini artıracak bir tarihi kültürel değerlerin korunması projesi, bir sağlıklaştırma ve temizleme projesi olup olmadığının iyi incelenmesi gerektiğinin de altını çiziyoruz.
Yukarıda özetlediğimiz görüşler doğrultusunda kendinize ve kurumunuza güvendiğinizde Kentsel Dönüşüm Projesinin hakim felsefesine ve ranta karşı çıkarak kamu yararına politika ve proje üretilebileceğinin altını çiziyoruz.
Son dönem, Tarihi Kültürel Merkez projesi Antalya Büyükşehir Belediyesi’nce uygulama dalında 2008 TARİHİ KENTLER BİRLİĞİ ÖZENDİRME VE KORUMA ÖDÜLLERİNE ADAY GÖSTERİLMİŞ, TARİHİ KENTLER BİRLİĞİ YARIŞMA jÜRİSİ UYGULAMA DALINDA BU PROjEYİ ÖDÜLE LAYIK GÖRMÜŞTÜR. Bu ödül Mimarlar Odası Antalya Şubesi’ne insafsızca yapılan eleştirilere ve suçlamalara YANITTIR.
Bu bağlamda, ödül gerekçesi bu projeyi hatırlatmayı, son gelinen durumunu, en çok Şubemizin suçlandığı okullar alanı projesini bilgilerinize sunmakta yarar görüyoruz.
Mimarlar Odası Antalya Şubesi
Devamı için tıklayınız.
