Geçtiğimiz Salı günü, National Trust for Historic Preservation (Tarihi Koruma Ulusal Vakfı) Amerika’nın en büyük tehlike altında bulunun 11 tarihi yerini açıkladı. Kar amacı gütmeyen bu özel kuruluş, 1988’den beri tehdit altındaki binalar, semtler ve manzaraları korumaları için kamu kurumları ile korumacıları harekete geçirmeyi hedefliyor. Şimdiye kadar belirlenen 200 alandan sadece 6 tanesi kaybedildiğine göre, çabalarının olumlu sonuçlar yarattığı söylenebilir.
Bu yılın alanları ArtDeco hazinelerinden Modernist otele kadar geniş bir yelpazede yer alıyor.
• The Boyd Theatre; Philadelphia, Pennsylvania
• California’s State Parks
• Charity Hospital and surrounding neighborhood; New Orleans, Louisiana
• Great Falls Portage; Great Falls, Montana
• Hangar One, Moffett Field (former Naval Air Station); Santa Clara County, California
• The Lower East Side; New York, New York
• Michigan Avenue Streetwall; Chicago, Illinois
• Front Park, Prospect Hill, and Columbus Park neighborhoods; Buffalo, New York
• Statler Hilton Hotel; Dallas, Texas
• Sumner Elementary School; Topeka, Kansas
• Vizcaya Museum and Gardens and Bonnet House Museum and Gardens; Miami and Fort Lauderdale, Florida
Bu alanlar çeşitli tehlikelerle karşı karşıya. Örneğin The Boyd Theatre, Philadelphia’nın son Art Deco sinema salonu ve ihmal nedeniyle yok olmakta.
The Boyd Theatre; Philadelphia, Pennsylvania
Benzer biçimde Summer Elementary School, 1954’teki insan hakları davasının simgesi iken, 1996 yılında kapatılmasıyla birlikte su sızması, ihmal ve barbarlıktan dolayı yıkılmak üzere.
Sumner Elementary School; Topeka, Kansas
Charity Hospital da Hurricane Katarina felaketinden sonra kapatılmıştı ve Louisiana State University Medical System tarafından da sonsuza dek terk edilmek üzere.
Charity Hospital; New Orleans, Louisiana
2008 listesindeki diğer alanlar ise koruma başarısının kurbanı… Manhattan’ın Aşağı Doğu Yakası’nın zengin mimari ve kültürel dokusu yeni bir konut dalgası yaratırken, bu olay aynı zamanda bölgenin tarihi karakterinden apayrı büyük ölçekli bir spekülatif gelişmeleri de beraberinde getirdi. Yüksek katlı binalar güney Florida’daki iki tarihi müze evi de geri plana attı.
The Lower East Side Tenement Museum; New York, New York
Listedeki tek orta çağ Modernist yapı olan Statler Hilton Hotel de açıldığı 1956’da terasındaki yüzme havuzu, cam ve porselen kaplama çelik duvarları ve 1000 odasının her birinde bulunan 21 inçlik televizyonlarla döneminin son teknoloji ürünü olarak görülürken, 5 yıl önce boşaltılan bina şu anda yıkılabilir…
Statler Hilton Hotel; Dallas, Texas
Kaynak: Archrecord
Çeviri: mimdap
4 Yorum
Bülent BARDAK
Türkiye’ de benzer çalışmaları http://www.tayproject.org ‘de bulablirsiniz…
Necati Serin
Türkiye’nin tehlike bölgelerini, tehlikeli yapı stoklarını, korunmaya muhtaç tarihsel mekanlarını içindeki özelliklerle “tehlike listeleri” yapılmasını, burada olduğu gibi kamuoyu bilincine yansıtılmasını ben de isterim. Bazı yayın grupları böyle bir misyon yüklenirlerse sanırım çok yararlı olurlar, toplumsal bir vazife yapmış olurlar.
nazmiye güçlü
Liman han hatırlıyorum bu sütünlarda yayınlandı, yan yatmış bir tarihi eser diye. öyle böyle de değil ayrıca, gayet örnek sayılacak büyük montanlı bir yapı. cemile hanımın söylediği gibi, bizde bu yayın yapıldı mesela kimsenin kılı kıpırdamıyor. İstanbul koruma kurullarının yolu üstünde. kurul üyelerimiz de önünden geçiyorlar.
hisse kapma meselesi veya bir tür bzilerin ülkemizde tanımadığımız meleke gibi bir şey bu duyarlılık işi.
cemile ketenoğlu
tehlike içindeki 12 yapı, art deco 15 bina şeklindeki yayınlar sanırım koruma kullanma ve yenileme bilincini doğurmaya, sürekli kılmaya yönelik. bizde olsa bu tür bir haber yakınma, sahibi belli olmayan şikayet biçiminde olur, kimse de hiç bir şeyi üstlenmez. fark burda zannedersem.