Mimari Anlatılar
TImothy MItchell “Oryantalizm ve Sergi Düzeni” başlıklı çalışmasında Heidegger’in bir cümlesini aktarmakta. ”Dünya sergisinin çağında, ya da daha çok dünyanın bir sergi olduğu çağda” cümlesinin anlamı, dünyanın sanki bir sergiymiş gibi organize olduğu ve kavrandığıdır.
Tezim, dünyanın, nesnelleştirici bir bakış altında, bir objeler sergisi olarak görüldüğü.
Nasıl bir sergi ve parçaları, bir toplumsal iletişimin aracına; geniş anlamıyla objelerin yerleşimiyle iletişim aracına dönüşmektedir? İletişimin geniş anlamı: objeler ve yerleşimleri ile eşleşmektedir. Modern nesnelleştirici bakış, sadece bir sergi ile sınırlı değil. O dünyanın kendisini de serginin bir genişlemiş şekli olarak görmekte.
Burada meta anlatımların, bazı çağdaş mimari biçimler etrafında nasıl oluştuklarından örnekler veriyorum. Öncelikli olarak dekonstrüktivist ve yaratıcı/organik örneklerden yola çıkarak.
Nasıl bir mimari biçim daha geniş anlamlar kazanmakta, bir meta anlatım nesnesine dönüşmekte?
Nasıl bir biçim, form ve işlev, zamanı ve mekanı hakkında bilgiler taşımakta?
Kitle iletişiminin etkili formu nasıldır?
Dekonstrüktivist Mimarlık
1980’li yıllardan sonra geliştirilen post-modernist mimarinin
parçalanma fikri etrafında şekillenmiştir. Bir yapı yüzeyini veya kabuğunu fikirlerin işleneceği bir alan olarak görmektedir.
Anlatım=sanatın sınırlarının kırılması,
Dekonstrüktivist “stillerin” uyarıcı tahmin edilmezliği, kontrollu bir kaos oluşturmaları bu tarzın özellikleri olarak bilinmektedir.
* Anlatı = geleneksel biçim ve fonksiyonelliğin kurallarını göz ardı ederek, sanatın sınırlarını kırmaktadır .
Frank Gehry
Hotel Marques De Riscal – Starwood Hotels
Bu binada ne görüyorsunuz? 5 deyişle nasıl tarif ederdiniz?
Guggenheim Bilbao
*Büyük bir ölçekte bir soyutlama çalışması.
“Bina, doğanın ışıkları ve gölgeleri tarafından düzenlenen garip, yaşayan bir organizma olarak kendini göstermektedir.” (Mary Warner Marien)
Kisho Kurokawa Shenzhen Havalimanı, Çin
Zaha Hadid Gösteri Sanatları Merkezi, Abu Dabi
RMjM, Capital Gate kule otel, Dubai
Coop Himmelb (l) au
UFA SİNEMA MERKEZİ Dresden, Almanya 1998
ORGANİK MİMARLIK
Bir mimarlık felsefesi. Doğal ortam ile insan yerleşimi arasında bir armoni oluşturmayı hedeflemektedir. Tasarım yaklaşımı, yapının bulunduğu yerin bir parçasına dönüşerek doğa ile entegre olmasının sağlanmasıdır.
Organik mimari sadece binalarla sınırlı kalmamakta, onların çevreleriyle kurdukları ilişkileri de önem kazanmaktadır. Binanın tasarımı onun çevresi ile bütünleşen bir organizma olmasını sağlayan dikkatli bir düşüncedir.
Pencerelerden, zeminlerden bireysel yerleşimler mekanı oluşturmaktadır. Her şey bir diğeri ile ilişki kurmakta, doğanın simbiotik sistemini yansıtmaktadır.
Şelale Evi Frank Llyoyd Wright
Antoni Gaudi
Çöl ev, Kendrick Kellogg
Kitlelere aktarılan bu Organik Mimari Formlar nelerdir?
Yenilenebilir toprak
Toprak ana ile yeniden birleşme
Doğa ile bir olma.
Organik Mimarlık, Endüstri Devriminin mekanizasyon ve insanlaştırmasına bir tepki olarak ortaya çıktı. Bir stil olarak, doğadan esinlenen biçimler, malzemelerle tanımlanmakta, bağlama entegrasyon, evin bütününün kompozisyonu, iç mekanların enformel yerleşimi, derin bir kişiselleştirme ve kullanıcıların gereksinimlerine uyarlama olarak tanımlanmakta.
Organik Mimari ve İnsan üzerindeki etkisi. Doğal yaşam tarzının görünümü.
“Halkın her zaman değişik estetik zevkleri bulunmaktadır. Ben insanların doğru çizgilerden çok eğrileri tercih edeceğine inanıyorum. Her ne kadar, doğrusal biçimlerin ağırlıklı olmalarının modernist hareketler ve kütlesel üretimden kaynaklandığını düşünsem de, ben bunların ötesine doğru bir hareket başladığına inanıyorum. Bu hem günümüz dünyasının felsefelerinde hem de pratiklerinde görülmekte. Ucuz enerji çağının sonuna geldik. Hem çevresel koşullara, benzinin kıtlığını göz önüne alarak yaklaşmalıyız. Hem ümit eder hem de inanırım ki, gerçek ihtiyaçlarımıza cevap verebilecek enerji çözümleri daha küçük ölçekli binalara yönlendirecektir.” Simon Dale.
Yaratıcı Mimari
Dans apartmanları, Güney Kore
Okyanus İmgelem, Unsangdong Mimarlar
Gumho Mimarlık, Seul, Güney Kore
Bir kentin mimarisi, o kentin gelişimi hakkında neler söyler? Modernleşme düzeyi, yükselen sektörleri hakkında hangi görüşleri bildirir?
“Tüketim sınırsız görünümü karşısında şaşkınlık ve oryantasyon bozukluğu: Bunlar Phantasmagoria işaretleridir. (Giberti 106). ”
“Karl Marx günlük yaşamın fetişlerinin, yanılgılarının karmaşıklığı, gerçek sosyal ilişkilerin nesnelerin ilişkileri tarafından saklanmasına neden oldu. Walter Benjamin için bir fetişin doğasının anlaşılmasında onun sunumu anahtar kavramdır. Modernizmin görsel kültüründe, sunum bir değer olarak ortaya çıkmakta, kullanımı ve alışverişi etkilemektedir.” (Gilberti 107)
Kaynak:Architectural narratives
Çeviri: Mimdap
5 Yorum
Arif Ziya Şekercioğlu
Atatürk, bir devrimin ancak bütünü kapsadığı zaman başarılı olacağını biliyordu. Bu nedenle de tüm alanlarda olduğu gibi mimari de de devrim yaptı. Bu devrimin adı Seyfi Arkan’dı.
Atatürk devrimlerinin bu denli başarılı olması, yüzbinlerce caminin desteklediği sürekli propagandasını yaptığı islami siyasi partilere rağmen başarılı olması Atatürk devrimlerinin bu bütüncül yapısındandır. O dönemin hiçbir devlet başkanı, yöneticisi Atatürk kadar özlenmemekte, hatta bir çoğu tarihin çöplüğüne atılmış olmalarına rağmen Atatürk Türkiye’de en az 1938’de olduğu kadar güncelliğini korumakta saygı, sevgi, hasretle anılmaktadır. Bu aslında onun devrimlerinin kadını yükselttiği yerle de ilişkilidir.
Karşı devrim de durumu anlamıştır. Ancak yeni bir kültür ortamı yaratacak birikime sahip değildir. Geçmişle olan hastalıklı bağları da bu ortama uygun değildir, onun için de sürekli olarak geçmiş tekrarlanmakta, anlamsız cami mimarileri her yanı sarmaktadır.
Başörtüsü Atatürk’ün özgür, çağdaş, modern, kendi ayakları üzerinde duran, toplumda birey olarak kocasından bağımsız var olabilen Türk kadınına getirilen alternatiftir. Dolaysıyla ne bir özgürlük sembolü, ne de dini inançlarla ilişkilidir. Bir karşı devrimin bayrağı, sembolü gibidir. Bir bağımlılık işaretidir. Kadının erkeğe ve inançlara bağlılığının bedeli cilt hastalıklarıyla, saç dökülmeleriyle ödenen üniformasıdır. Kadını çağdaş konumundan kopartmakta, bağımlı hale getirmektedir.
İnsanların yaşayış şekilleriyle ilişkili olduğu için de mimari ile de ilişkilidir.
Sunum basit bir şey değildir. Sunumla biçim ve içerik arasındaki ilişki, modern toplumun sadece bir pazarlama ilişkisi değil aynı zamanda bireylerin konumlarının da belirlendiği bir ilişki türüdür. Pazarlama yönünden de son derece önemlidir. Örneğin geçen gün bir meslektaş “kapalı kızlar daha aza razı oluyorlar, nasıl olsa onların birinci sorunları para kazanmak değil” diyerek neden mühendislik bürosuna kapalı bir eleman aldığını açıklıyordu. Yani biçim, sunum ilişkisi doğrudan modern toplumda insanın konumunu da belirlemekte.
Mustafa Basmacı
Arif bey bu anlattıklarınız bizden cumhuriyetin başlangıç yılları kadar uzak. Çünkü ancak o tarihte Atatürk gibi bir beyin, mimari ile toplumun gelişmesi ve yaşam şekli arasındaki ilişkiyi kurabilirdi ve bu düzeydeki beyinlerden artık yok. Seyfi Arkan’ı ön plana çıkartacak, Bruno Taut’u tüm nazi almanyasını karşısına alacak kadar önem vererek destekleyecek, çağdaş mimarlık ile çağdaş toplum arasındaki ilişkiyi kurabilecek bir beyin artık yok. Onun yerine televizyonlarda dolaşan örümcekler var ve geçmişin taklidini, hoşlarına giden güzel gözüken bir kaç şeyin taklidini mimarlık sanan insanlar var.
Hep anlatırlar, Türkiye’ye modern jeolojiyi getiren bir hoca Anadolu’nun çeşitli yörelerinden topladığı taş numuneleriyle bir küçük müze düzenler ve Almanya’ya geri döneceği zaman bunu TÜrk hocalara teslim eder. Ve bu numunelerin ne kadar önemli olduğunu anlatarak aman onlara iyi bakın der. Türk hocalar onun gidişinden sonra koleksiyonunu bir ek bina inşaatının temelinde kullanırlar ve iyi değerlendirdiklerini düşünürler.
Bizim mimarinin hali de günümüzde farklı değil.
Arif Ziya Şekercioğlu
Burada sanıyorum anlatılmak istenen bu yapıların yapılmasını sağlayanlar:
1.Kendilerinin çok ucuza ve tüm dünya çapında tanınmalarını sağladılar. Çünkü binaları her yerde yayınlandı, bedava reklamlarını yaptı.
2.Kendilerine ilerici, çağdaş, yenilikten yana gibi bulunmaz bir halkla ilişkiler imajı yarattılar. Bu onların toplum tarafından kabul edilmelerini benimsenmelerini sağladı.
3.Yatırdıkları paraları, Wright ın birçok evinden başlayarak bir şekilde geri aldılar. Bu gün bu evlerin çoğu ciddi ücretler karşılığında gezilen müzelere dönüştü.
Sonuç olarak mimarlık yatırımı iyi bir yatırım ve bulunmaz bir kartvizit oldu.
Çünkü her bina bir sergi olarak sergiler, gösteriler dünyasında yerini aldı. Bu da onların planlarının hatta bazı durumlarda fonksiyon şemalarının kesitlerine göre biraz ikinci plana düşmesine neden oldu.
Arif Ziya Şekercioğlu
Burada sanıyorum anlatılmak istenen bu yapıların yapılmasını sağlayanlar:
1.Kendilerinin çok ucuza ve tüm dünya çapında tanınmalarını sağladılar. Çünkü binaları her yerde yayınlandı, bedava reklamlarını yaptı.
2.Kendilerine ilerici, çağdaş, yenilikten yana gibi bulunmaz bir halkla ilişkiler imajı yarattılar. Bu onların toplum tarafından kabul edilmelerini benimsenmelerini sağladı.
3.Yatırdıkları paraları, Wright ın birçok evinden başlayarak bir şekilde geri aldılar. Bu gün bu evlerin çoğu ciddi ücretler karşılığında gezilen müzelere dönüştü.
Sonuç olarak mimarlık yatırımı iyi bir yatırım ve bulunmaz bir kartvizit oldu.
Çünkü her bina bir sergi olarak sergiler, gösteriler dünyasında yerini aldı. Bu da onların planlarının hatta bazı durumlarda fonksiyon şemalarının kesitlerine göre biraz ikinci plana düşmesine neden oldu.
cevdet uzun
Hepsi bir dönem ve mimari anlayışı temsil eden iddialı yapılar. Formları nerdeyse bir daha tekrar edilemeyecek binalar gibi görünüyor.