ENDÜSTRİ YAPILARININ DÖNÜŞÜMÜ : VİYANA GAZOMETRELERİ
yüzyılda küresel ekonominin tüm dünyaya yayılmasıyla birlikte sanayi, az gelişmiş ülkelere kaydırılan bir üretim halini aldı. Hizmet sektörünün şehirlerde yaygınlaşmasıyla birlikte, sanayi alanlarındaki endüstri yapıları atıl binalara dönüştü. 20. yüzyılın sonlarından itibaren tartışılmaya başlanan; kentlerde atıl olarak kalan endüstri yapılarının dönüşümü konusu hala güncelliğini koruyor. Viyana Gazometreleri de 20. yüzyılda boşaltılan ve atıl duruma düşen bu endüstri yapılarından birisi.
Gazometreler, 1896 yılında Viyana’nın sanayileşme projesi kapsamında kuruldu. 3 yıl içinde Avrupa’nın en büyük üretim hacmine ulaşan 4 gazometre,500 kmyi geçen bir hat üstünde hizmet vermeye başladı. Doğal gaz üretiminin yıllar içinde hava gazının yerini almasıyla, bu gazometrelere ihtiyaç kalmadı ve santral 1984 yılında kapatıldı.
Devlet, 1995 yılına kadar şehir merkezinde atıl kalan yapılar için yeniden işlevlendirme kararı alınca, gazometrelerin dönüşümü için bir dizi proje önerildi. Gazometreleri yeniden işlevlendirmek için önerilen projeler arasından jean Nouvel (Gasometer A), Coop Himmelblau (Gasometer B), Manfred Wehdorn (Gasometer C) ve Wilhelm Holzbauer (Gasometer D)‘în sunduğu projeler seçildi ve tasarımcıların geliştirdikleri projeler, 1999 – 2001 yılları arasında inşa edildi.
Endüstri yapıları, proje kapsamında yaşam alanı olarak yeniden yapılandırıldı. Dikeyde 3 ayrı bölümde işlevlendirilen yapıların, en üst katında konutlar, orta hatta iş yerleri ve ofisler en alt katta ise alışveriş merkezi yer alıyor. Her gazometredeki alışveriş merkezleri, yapılar arası köprülerle birbirlerine bağlı.
Gazometreler 4 silindirik gaz konteynerindan oluşuyor. Her biri90.000 metreküp hacminde ve tankların cepheleri kırmızı kiremitle kaplı.70 metreyüksekliğinde ve60 metreçapındaki gazometrelerin onarım ve restorasyon çalışmalarında, sadece tuğla dış cepheleri ve çatılarının bir kısmı tutulmuş.
Kompleks içinde, 70 tane dükkan, restoran ve kafe, sinema salonu, 4.200 kişi kapasiteli etkinlik alanı, çocuk bakım merkezi, Viyana Ulusal Arşivi, 11.000 metre kare ofis alanı, 615 apartman dairesi ve 230 yataklı bir öğrenci yurdu bulunuyor.
Bir başka proje Owen Moss projesi:














2 Yorum
Ümit Kazım SANDIKCI
Endüstri mirası olarak görülüp, Hasanpaşa gazhanesi gibi müze ve kültürel alana dönüştürmek hiç akıllarına gelmemiş.
Deniz Arkan
Bu gazometrelerin dönüşümü sahiden kent belleği açısından ve mimarlığın dönüşüme bakışını ortaya koyması yönünden mühim bir gelişme.