On sekiz gün sonra…
Londra olimpiyatlarına ev sahipliği yapacak binalar, sadece yüksek tasarım kaliteleriyle değil aynı zamanda kente olimpiyatlar sonrasında nasıl hizmet edecekleriyle de gündemdeler.
27 Temmuz tarihinde başlayan Yaz Olimpiyatlarıyla NBC ve televizyon ağları dünya çapında 17 gün için Londra’yı tüm dünyaya yayınlayacaklar. Açılış seramonisi İngiliz film yöneticisi Danny Boyle tarafından incelendi ve kendisi ilk geceye dikkatleri çekti. Bundan sonra yeni yapılar başta olmak üzere seçilecek bir yapıdan imaj yapısı olarak yararlanmayı önerdi.
Dört yıl önce Pekin’de tartışmasız Herzog ve de Meuron’un Kuş Yuvası olarak adlandırılan Olimpiyat Stadyumu’ydu. Cesur, pahallı ve çeki düzen verici etki yapan stadyum Çin’in özgüvenini ve geleceğe yönelik iddialarını simgeliyor ve bunları dünyaya ikna edici bir şekilde duyuruyordu.
Atina’da ise bir bina değil İspanyol mimar Santiago Calatrava’ya yaptırılan beyaz başlık biçimindeki ek kısmı oluşturan çatı, Yunanlıların 2004 olimpiyatlarına hazırlanışların simgeliyordu.
Buna karşılık Londra’da ana yapılar yeni inşa edilen kentin doğu ucunda aşağı Lea Vadisi olarak tanınan yerde, Olimpiyat Parkının içinde yeralmakta ancak gözler benzer bir imaj binasını boş yere aramakta. Dünya ve Avrupa ekonomilerinin hassas koşulları nedeniyle Londra Olimpiyatları “ Yeni Yoksulluğun Olimpiyatları” olarak adlandırılmakta. Kentin ev sahipliği yaptığı1948 Olimpiyatlarında da benzer bir durum olmuştu.
1948 yılında II Dünya savaşının travamasından yeni kurtulan bir kentin düzenlediği olimpiyatlar ile 2012 yılının yaklaşan olimpiyatlarına hazırlanan kentin durumu onun pragmatizmini sınayacak gösterişli harcamalar söz konusu bile değil.
Ana Olimpiyat Stadyumu Amerikan Firması Populous (eski adıyla HOK Spor) tarafından İngiliz mimar Sir Peter Cook işbirliği ile tasarlanan yapı Çin’deki Kuş Kafesinden farklı olarak OIimpiyatların bitiminde kısmen sökülerek kapasitesi 80000’den 25000’e indirilecek, etkileyici ölçülerde faydacı, üçgen beyaz çelik taşıyıcılardan oluşan bir yapıdır.
Çok sayıda diğer yenilik de aynı şekilde geçici ya da kısmen geçici. Zaha Hadid mimarlar tarafından tasarlanan Su Merkezi daha da talihsiz bir yapı görünümündedir. Eklenen koltukların bulunduğu kanatları andıran bölüm Olimpiyatlar sonrası sökülecektir. Bu durum ikinci aşaması birincisinden daha dramatik görünümlü olacak dünyanın ilk yapısını ifade etmektedir.
Eğer TV yıldızı olmaya aday bir yapı varsa bu Londra’lı Hopkins mimarların tasarladığı Velodrom’dur. Aerodinamik, sedir kaplı yapı mimari eleştirmenleri tarafından hazırlanan çok sayıda eleştirinin konusu olsa da sonuçta parkın bir kenarında kalmış durumdadır.
Tüm bunlara ilaveten Olimpiyalar için 2007 yılında öngörülen 3,8 milyar dolarlık bütçe çoktan aşıldı ve 17 ya da 18 milyar dolardan bahsedilmeye başladı. Sadece güvenlik için gereken 10.000 kişilik kadronun yetersiz kalacağı ve gerçek rakamın 23.000 olması gerektiği anlaşıldı.
Ana stadyumun sökülmesi işinin sıkı pazarlıklara rağmen 500 milyon dolar tutması da bir başka konu. Bu biçimsel olarak ulusalcılık veya bunalım ortamında teröre karşı savaş psikolojisinin de bir sonucu.
Tabi ki İngiliz basını bu günlerde Daily Mail’in ifadesiyle artan maliyetler karşısında, “devam eden felaket”, Economist’in biraz daha az sert ifadesiyle de OIimpiyat hareketini hesapsız bir spor elitinin kontrolsuz harcamaları olarak nitelendirmekte.
Olimpiyatlardan sonra bu alanın ne olacağı konusu ise bölgede gayrimenkul operasyonu yapmak isteyen promotörleri bölgeye çekmek için bir araç olarak kullanılması planlanmakta.
Kaynak:architecturemagazine Christopher Hawthorne
Çeviri: Mimdap
