Dünya mermer rezervinin yüzde 36’sına sahip Türkiye’de bu rezervin yüzde 15’ini barındıran Balıkesir’e bağlı Marmara Adası’nın Saraylar beldesi, mermeri kesebilmek için gerekli trafo yatırımının yapılmasını bekliyor. Türkiye’nin taş ihracatında en büyük payın Marmara mermerinde olduğunu ancak mermeri işleyemediklerini söyleyen Saraylar Belediye Başkan Vekili Süleyman Aksoy, “En büyük sorunumuz elektrik. TEDAŞ, maliyeti yüksek olduğu için bize trafo veremiyor” dedi.
Bu yıl 13’üncüsü düzenlenen Uluslararası Mermer Heykel Sempozyumu’nu izleyen gazetecilerle bir sohbet toplantısı düzenleyen Süleyman Aksoy, firmaların taş kesme fabrikası inşa etmek için belediyeye müracaat ettiğini ancak gerekli trafo yatırımı yapılamadığı için yeterli sayıda mermer kesme tesisi kuramadıklarını belirtti.
Başka kentlerde işleniyor
Marmara Adası’na yapılacak altyapı yatırımının maliyetinin yüksek olduğunu anlatan Aksoy, adaya gelip tesis kurmak isteyenlere örnek olarak Omya Madencilik’i göstererek şunları söyledi: “İstanbul ve Biga’da mermer kesme tesisleri var. Blok mermer 20 TL ise toz haline gelince değeri 400 TL oluyor. Bunu yapabilirsek kazancımız artacak. Suriye, Yunanistan, Ürdün, Arnavutluk, Çin, İsrail, Almanya ve Amerika gibi ülkelere mermer ihraç ediyoruz. İsrail mezar taşı üretmek için bizim mermerimizi alıyor. Bizim taşımız en çok restorasyonda kullanılıyor. İhracatı artıramamızın en büyük nedeni, mermeri işleyememiz. Şimdi yavaş yavaş işleme tesisleri kuruyoruz, ancak en büyük sorunumuz elektrik.” Aksoy, adada yeterince tesis olmadığı için ham mermerin İstanbul gibi başka şehirlere giderek kesildiğini ve oradan ihraç edildiğini, bu nedenle belde ihracatının düşük çıktığını ifade etti. 18 milyar metreküp mermer rezervi olan adada üretilen blok mermer, başta İstanbul olmak üzere Bursa, Çanakkale ve Trakya kesimindeki birçok imalat merkezinden işlenmiş olarak ihraç ediliyor.
60 ocağın sadece 25’i faal
Beldede işletme ruhsatı bulunan 60 mermer ocağından 25’inin faal olduğunu dile getiren Aksoy, 3 adet kalsit (kâğıt, plastik ve boyanın hammaddesi) üretme ve kırma, eleme tesisine sahip olduklarını anlattı. Yılda 1 milyon tonun (300 bin metreküp) üzerinde blok mermer ürettiklerini kaydeden Aksoy, ayrıca 600 bin ton kırılmış kalsit üretimi de yaptıklarını aktardı. 150 bin metreküp blok mermeri yurtdışına, 100 bin metreküpü de yurtiçine ihraç ettiklerini açıklayan Aksoy, yıllık mermer ihracatının 50 milyon dolar civarında olduğunu belirtti. Aksoy, İmeris adında Belçika, Hollanda ve Fransa ortaklığıyla kurulan bir şirketin de ekonomik değeri olmayan atık malzemeleri alıp kendi tesislerine götürerek kâğıt ve boya sanayiinde kullandığını söyledi. Aksoy, beldedeki mermer ocaklarında 100 kişinin istihdam edildiğini sözlerine ekledi. Belediye olarak mermer ocaklarının içinde bir alanı satın aldıklarını ve buraya mermer üzerine eğitim veren bir yüksekokul yapmayı planladıklarını söyleyen Paksoy, belde oldukları için izin alamadıklarını ancak yatılı olarak da olsa bir okul inşa etmeye kararlı olduklarını dile getirdi. Paksoy, “Burada mermer okuyan, işin içinde olacak. Hem eğitecek hem istihdam edeceğiz. Burayı hem Türkiye hem de dünyada mermerle anılan bir yer haline getireceğiz” dedi.
En eski fabrika yok olmak üzere
Saraylar’da 1912 yılında Ömer Karagözoğlu tarafından kurulan Türkiye’nin ilk mermer fabrikası, geniş arazisi ve sahip olduğu gelişmiş makine parkına rağmen atıl durumda ve bakımsızlıktan yok olmak üzere. Belediye, fabrikayı müze haline getirmek ve çevresini düzenlemek istiyor ancak Karagözoğlu’nun vefatından sonra kapanan fabrikayı elinde bulunduran manevi evladı Emel Saylam, tesisi belediyeye vermiyor. Mülk sahibi arazisini satmadığı için de fabrika, kısa bir süre daha yatırım yapılmazsa içindeki makine parkıyla birlikte çürüyüp işe yaramaz hale gelecek.
Ada Antik Yunan Kentleri gibi
Bu yıl 13’üncüsü düzenlenen Prokonnesos Uluslararası Mermer Heykel Sempozyumu, dünyada en uzun süren heykel etkinliği. Mimar Sinan Üniversitesi ile ortaklaşa düzenlenen ve hazırlığı sekiz ay süren organizasyon, yerli ve yabancı heykeltıraşların başvurularının değerlendirilmesinin ardından seçilen ortalama beş Türk ve beş yabancı heykeltıraşın eserlerini ortaya çıkarması ve beldenin sokaklarında sergilenmesiyle tamamlanıyor. Peru, japonya, Çin, Romanya, Fransa, Almanya, Hollanda, Portekiz ve Yunanistan gibi ülkelerden gelen heykeltıraşlar bugüne dek 112 heykel yaptılar.
Kaynak: Referans
