Türkiye’nin de kum fırtınaları var…

Bir zamanlar 20 bin hektarın üzerinde alana sahip olan ve 150’nin üzerinde türde binlerce kuşa ev sahipliği yapan Konya’nın Ereğli ilçesindeki Akgöl Sazlığı (Ereğli Sazlığı) kuruduktan sonra bölgede ciddi bir çölleşme ve rüzgâr erozyonu başladı. Topraklarının yüzde 89’u hafif, orta, şiddetli ve çok şiddetli olmak üzere erozyon ve bunun sonucunda çölleşme riskiyle karşı karşıya bulunan Türkiye’de erozyon ve çölleşmeye en önemli örnek Karapınar gösteriliyor.

KARAYOLU DA, OKULLAR DA KAPANIYOR
Kumul tepelerinin mera olarak kullanılması sonucu bitki örtüsünün zayıflaması, toprağı tutan bitkilerin sökülmesi ve bunlara ilave olarak rüzgârın hızının 110 kilometreye çıkmasıyla kum fırtınalarının oluştuğu Karapınar’da sorunlar 1960’h yıllarda başladı.

Türkiye’de görülen rüzgar erozyonunun önemli bölümünün bulunduğu Karapınar’da, çölleşme ve kum fırtınaları yüzünden birçok kişi evini terk ederek zorunlu göç etti. Kum fırtınaları Konya-Adana yolunu kapatırken, yaşam olumsuz etkilendi, okullar sık aralıklarla tatil edildi.

TÜM MÜCADELEYE KARŞIN…
Giderek yayılan bu tehlikenin önlenmesi için 1962 yılında 130 bin dekarlık alanda çölleşmeyle mücadele başladı ve dikilen milyonlarca fidan, uygulanan birçok proje ile Karapınar’daki rüzgâr erozyonu ve çölleşme önlenmeye çalışıldı. Ancak, verilen tüm mücadeleye karşın halen rüzgâr erozyonu görülüyor ve çölleşme bölgeyi ciddi anlamda tehdit ediyor. Karapınar’daki bu sorun son yıllarda Ereğli çevresinde de hissedilmeye başladı. Yaklaşık 50 yıl önce 20 bin hektarlık sulak alana sahip Akgöl Sazlıklarının kuruması, bölgedeki ekolojik dengeyi bozdu.

Sular çekildi, kuşlar gitti, erozyon başladı
1980li yıllara kadar flamingo, tepeli pelikan, macar ördeği, küçük kerkenez, dikkuyruk gibi 150’nin üzerinde türde binlerce kuşa ev sahipliği yapan Akgöl Sazlığı, 1985 yılından sonra İvriz ve Zanapa çayının üzerine tarımsal sulama amaçlı kurulan barajlar yüzünden kurudu. Kuşların uğramaz olduğu, yağışlara rağmen ortasında çok az suyun bulunduğu Akgöl Sazlığı sulak alan özelliğini kaybedince bölgede ciddi bir çölleşme ve rüzgâr erozyonu başladı. Yaklaşık 20 yıl önce dünyanın en önemli 16’ncı sulak alanı olan Akgöl Sazlığı ve çevresi, son yıllarda oluşan hızı saatte 90 kilometreye ulaşan kum fırtınaları yüzünden 100 bin nüfuslu Ereğli ilçesini tehdit eder oldu. Rüzgâr erozyonu yüzünden ekolojik denge önemli ölçüde bozulmuş durumda.

Kaynak: Birgün