DÜNYANIN EN BÜYÜK REZERVLERİNDEN BİRİ
Türkiye’nin en stratejik yeraltı kaynaklarından biri olarak gösterilen nadir toprak elementleri sahası için geniş çaplı acele kamulaştırma kararı alındı. Cumhurbaşkanı kararıyla Eskişehir Beylikova ve Sivrihisar ilçelerindeki Karkın, Okçu ve Kızılcaören mahallelerinde bulunan taşınmazlar Eti Maden adına kamulaştırma kapsamına alındı. Karar 31 Ağustos tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kararın gerekçesinde bölgede açık ocak sahaları, cevher stok alanları, bağlantı yolları, atık barajı, endüstriyel üretim ve altyapı tesisleri kurulacağı belirtiliyor. Güncel haberlerde kamulaştırılan alanın yaklaşık 2,5-2,65 milyon metrekare olduğu aktarılıyor. Kaynaklar taşınmaz sayısında ise farklı rakamlar veriyor: bazı haberler 223 derken, karar eklerini inceleyen kaynaklar 258 taşınmaz bulunduğunu bildiriyor.
694 milyon tonluk dev kaynak
Beylikova sahasında yaklaşık 694 milyon tonluk cevher potansiyeli bulunduğu açıklanmıştı. Sahada 125 bin metre sondaj yapıldığı, yaklaşık 60 bin numunenin analiz edildiği ve cevher içerisinde çeşitli nadir toprak elementlerinin bulunduğu belirtiliyor. Bu elementler elektrikli araçlardan rüzgâr türbinlerine, radar sistemlerinden uçaklara ve savunma teknolojilerine kadar pek çok kritik alanda kullanılıyor.
Nadir toprak elementlerinin önemi, ABD ile Çin arasındaki küresel teknoloji rekabeti nedeniyle daha da arttı. Donald Trump yönetiminin özellikle Ukrayna’nın kritik maden kaynaklarına yönelik girişimleri de bu stratejik yarışın en önemli başlıklarından biri olmuştu. Ancak Beylikova sahasının ABD’ye verildiğine ya da kamulaştırmanın Trump veya ABD adına yapıldığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. İletişim Başkanlığı da daha önce sahanın ABD’ye devredileceği iddialarını reddetmişti.
Kamulaştırma kararıyla birlikte asıl tartışma şimdi Türkiye’nin bu dev kaynağı ham cevher olarak mı değerlendireceği, yoksa nadir elementleri ayrıştırıp yüksek katma değerli ürüne dönüştürecek teknolojiyi kurup kuramayacağı üzerinde yoğunlaşıyor.
Kaynak: Hasan Cumhur Boğaz
