1700-1705 yılları arasında İzmit’te yaşayan Macar Kralı Thököly İmre (Tökeli İmre) anısına eski evlerden biri müzeye dönüştürülerek “Tökeli İmre Anı Evi” adıyla turizme açıldı.
SEKA arazisi üzerinde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilen evin açılışına; Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın yanı sıra Macaristan Kültür Bakanı İstvan Hiller, Macaristan Milli Müzeler Genel Müdürü Ferenc Szikossy, Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi İstvan Szabo, İstanbul Başkonsolosu Maria Szekely, Macaristan’ın Skesfehervar Belediye Başkanı Warvasavszky Tihamer katıldı. Törende konuşan Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu, tarihin derinliklerinden gelen bir dostluğun gereği olarak buluştuklarını söyledi. Türk-Macar dostluğunun, iki asil milletin tarihte ve günümüzdeki yol arkadaşlığının son derece dikkate değer olduğunu vurgulayan Karaosmanoğlu, “Macar dili ile Türk dili akrabadır. Bunu, Macar Türkolog Armin Vambery 1869’da öne sürmüştür. Macarca ‘jebemben şok alma van’ cümlesinin Türkçesi ‘Cebimde çok elma var’ şeklindedir. Bu cümle, iki dil arasındaki akrabalığın güzel bir kanıtı olarak söylenir.” dedi.
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay ise iki ülkenin yıllardır süren dostluk köprüsünü hatırlatarak, bu bağı daha da ilerlemek için somut adımların atıldığını ifade etti. Önceki gün imzalanan protokol anlaşması ile iki ülke arasında çok daha yakın işbirliği bulunacağını belirten Günay, şöyle konuştu: “Bu işbirliğimizi kolaylaştıran iki ülke arasında eski bir tarihsel ve dostluk köprüsü de var. Asırlardır Türk toprakları Macar kahramanlarına ev sahipliği yapıyor. Tökeli İmre, bizim misafirimiz, bizim de kahramanımız. Bu kahramanlar bizim topraklarımızda hep huzur içinde yaşayacaklar.” Macar Bakan İstvan Hiller ise bu işbirliğinin yıllarca süren dostluğun yansıması olarak gördüğünü söyledi. Hiller, “300 yıl geçmesine rağmen Macar halkı, Tökeli İmre’nin Türiye’de yaşadığını ve Türkiye’de öldüğünü biliyor.” dedi. Konuşmaların ardından evin açılışı yapıldı.
Tökeli İmre, Macaristan’ı, Habsburg hanedanının baskıcı rejiminden kurtarmak için başlayan Kuruc Hareketi’nin başına henüz 21 yaşındayken geçmişti. Ömrü bağımsızlık için savaşlarla geçen Macar kralı olarak biliniyor. Osmanlı ordusu adına da savaşlara katılan Tökeli İmre, Zenta yenilgisinden sonra Osmanlı Devleti’ne sığındı. 2.000 kişiye yakın taraftarı ile İzmit’te Kartepe köyü Paşadağ mevkiine yerleşti. Kocaeli’nde yaklaşık 5 yıl yaşadı. İmre, 13 Eylpül 1705’te İzmit’te öldü ve burada defnedildi.
Kaynak: Zaman
