İl merkezi kadar ilçelerinde de birçok tarihi ve doğal güzelliği barındıran Çanakkale’yi gezmek için sonbahar en uygun zamanlardan biri…
Boğaz’ın iki yanına kurulmuş benzersiz coğrafyası, binlerce yıllık tarihi zenginliği, kültürlerinde barındırarak efsanelere ve mitolojiye ev sahipliği yapmış bir şehirdir Çanakkale… Türkiye’nin ve Dünya’nın nadide illerinden biri olan şehir, 1897 Yılında İtalyan tüccar ve konsolosu Emily Vitalis tarafından yaptırılmış kentin simgelerinden biri olan Saat Kulesi ile karşılar sizi… Kentin bir diğer simgesi de Çanakkale türküsünde adı geçen 1889 yılında Abdülhamit döneminde İlia Halyo tarafından yaptırılan Aynalı Çarşıdır.
Erken Bronz Döneminden bu yana önemli bir yerleşim merkezi olan Çanakkale; Çanakkale Boğazı sayesinde Anadolu ile Avrupa ve Akdeniz ile Karadeniz arasındaki bağlantıyı sağlayan iki doğal boğazdan biridir.
Bol balık veren temiz sahilleri ve Helenik Mitoloji ile Türkmen efsanelerinin birbirine karıştığı; Zeus’un Troia Savaşları’nı izleyip müdahale ettiği Kaz Dağları (İda); Türkiye’nin en büyük adası Gökçeada (İmroz) ve turizm merkezi Bozcaada (Tenedos) ile bir deniz ve turizm merkezidir. Üniversitesi, turizme hizmet veren nitelikli otelleri, Ege mutfak kültürünün özel lezzetleri ile günümüzde de günlük yaşamın kolay olduğu bir cennet Çanakkale.
Tarihle dopdolu
İzmir yolu üzerinde Çanakkale’nin en eski yerleşim izlerini barındıran dünyada bilinen en eski Tümülüslerden Dardanos Tümülüsü, Boğazın Anadolu yakasında, Çanakkale’ye 5 km uzaklıktaki Nara Kalesi, Çanakkale Deniz Savaşları sırasında büyük cesaret gösteren ve şehit olan Dardanos bataryası komutanı Üsteğmen Hasan ve Teğmen Mevsuf’un anısına yapılmış Hasan Mevsuf Şehitliği, İzmir çıkışında Çanakkale Boğazı kıyısında ve Çanakkale’nin sayfiyesi Kepez ve Kepezaltı, Kent Merkezine 14 km uzaklıkta Boğazın temiz sularında bir tatil merkezi Güzelyalı sahili Çanakkale’nin mutlaka gezilip görülmesi gereken tarihi kültürel ve turistik yerleri.
Dünya arkeoloji literatürünün önemli mekanlarından olan Troia, Nrandria, Alexandria Troas, Assos, Chryse, Lamsokos da Çanakkale il sınırı içinde.
Gelibolu
Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı Birinci Dünya Savaşı, Çanakkale Deniz ve Kara Muharebelerinin yapıldığı yerler Park içerisindedir. Ayrıca Batık gemiler, toplar, siperler, kaleler ve burçlardan ve savaşla ilgili yüzlerce başka kalıntıdan oluşan geniş bir yelpazenin yanı sıra 250.000’i aşan Türk Şehidinin ve yine 250.000’i aşan Avustralya,Yeni Zellanda, İngiliz ve Fransız askerlerinin savaş mezarları ve anıtları buradadır. Ayrıca MÖ 4000 tarihine dek giden birçok “Arkeolojik sit alanı ve anıtı” vardır. Çok çeşitli “doğal sit alanları ve anıtlar” içerisinde ise kumsallar, koyaklar, Akdeniz çalıları(maki) ile karışık koru parçaları, çarpıcı görünümlü jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar, bir tuz gölü ve 15. yüzyıl askeri mimarisinin eşsiz örneklerini içeren ilginç bir “kültürel miras” koleksiyonu vardır.
Gelibolu Yarımadası, denizlerin kendine has akıntıları, az yükseltili, dik yamaçlı kıyıları, oya gibi işlenmiş girintili çıkıntılı koyları, uzun kumsalları ile yörenin ormanlık tepeleri, vadileri savaşın akışında etkili rol oynamıştır. Milli Parkta; Kilitbahirtaş Yaylası, Seddülbahir Savaş Alanı, Maeste Koyu, Tekke Koyu, Ertuğrul Koyu, İkizler Koyu, Hisarlık Tepe, Alçı Tepe, Zığındere, Kereviz Dere, Arıburnu, Anafartalar Savaş Alanlarında Kaba Tepe, Kanlı Sırt, Conkbayırı, Savla Ovası, Kakma Dağı ayrıca Türk Şehitlik ve Anıtları, Yabancı Mezarlık ve Anıtlar, Savaş kalıntıları (Tabyalar-silahlar, siperler, batıklar) Arkeolojik ve Tarihi Sitler, Müzeler ve yerleşmeler görülmesi gerekli yerlerdir.
Küçükkuyu
Antik ismi Gargara olan Küçükkuyu’nun tarihi M.Ö. 9.yüzyıla kadar gitmektedir. Gargara ismini İda Dağı’ nın Gargara tepesinden almıştır. Kentin bilinen tarihi İ.Ö. 6.yüzyıla kadar uzanıyor. Küçüklü büyüklü konaklama tesislerinin bulunduğu Küçükkuyu bir sahil beldesidir.
Troia
Doğu ile Batı kültür hazinelerinin kucaklaşarak, antik destanlarla beslenip gerçekliğe ulaştığı, tarihi mekan Troia, Çanakkale il sınırlarında ve merkeze 30 km. mesafede, Tevfikiye ve Çıplak köyleri yakınında bulunmaktadır. Coğrafi açıdan oldukça stratejik bir noktada bulunan Troia, iki kıta arasında ticaret yollarının da buluştuğu önemli bir konuma sahiptir.
Athena Tapınağı, Roma Dönemi’ne ait önünde mozaik döşemesi bulunan yapı kalıntısı, tiyatro ve bouleuterion oldukça etkileyicidir. Troia’dan elde edilen arkeolojik bulgular Çanakkale Arkeoloji Müzesi ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.
Bozcaada
Adada Liman Koyu, Değirmenler Koyu, Poyraz Limanı, Çanak Limanı, Çapraz Limanı, Çanak Limanı, Kocatarla Limanı, Lagor Limanı, Ayana Limanı, Ayazma Koyu, Sulubahçe Koyu, Habbeli Koyu olmak üzere on iki adet cennet benzeri koyu var. Bu koylara Adadaki dalış merkezi tarafından koylarında dalış turları düzenlenir. Bozcaada’ya yaklaşıldığında bir Venedik kalesi dikkat çeker. Venedik, Ceneviz ve Bizanslılar döneminde kullanılan kale, Çanakkale Boğazı’nın önemi nedeniyle Fatih Sultan Mehmet döneminde esaslı bir şekilde onarılmıştır. Adanın şarabı suyu kadar boldur; bir tur atıldığında birçok bağ ve şaraphaneler görülür. Adanın batısındaki yeldeğirmenleri adanın olduğu kadan çevrenin de önemli ölçüde elektrik enerjisini sağlamaktadır.
Gökçeada
Farklı tonlardaki çam ve zeytin ağaçları ile kaplı tepelerinde yer yer kutsal pınarlar ve manastırlar bulunmaktadır. Buraya, Çanakkale ve Kabatepe’den tarifeli, muntazam araba vapuru seferleri yapılmaktadır. Gökçeada (Kuzu limanı), Çanakkale’den izlenen rotaya göre 32 mil, Gelibolu yarımadasındaki Kabatepe limanına 14 mil, Bozcaada’ya 33 mil, Ege denizinde bulunan Yunan adalarından Limni’ye 16 mil, Semadirek adasına 14 mil uzaklıktadır. Tatlı su kaynakları bakımından dünyanın en zengin adalarından biridir. Adanın koylarına dalış turları düzenlenmektedir.
Ayvacık
Yöre, antik Assos ve Chryse kalıntıları ile ünlüdür. Ancak, genişlemesi ile ilgili olarak anlatılan hikaye ilginçtir. Bugün bu şirin ilçenin sınırları içerisinde bulunan, Türk-İslam mimarisi özelliklerini en iyi şekilde yansıtan eserler, Hüdavendigar Camii ve Ümmühan Hatun Camii’dir.
Çan
İlçe kaplıcaları ile ünlü olup, Türk sanayi ürünlerinin en önemlilerinden birisi olan Çanakkale Seramikleri’nin yapım yeri olarak adını duyurmuştur.
Yenice
19.yüzyılın başlarında bir köy olarak kurulduğu bilinen ilçenin ilk yerleşenlerinin Kınık Türkleri’nin Kızıl Keçili Boyu’ndan geldikleri sanılmaktadır. Çanakkale’ye 100km.uzaklıkta olan ilçede Av turizmi önemli yer tutmaktadır.
Babakale
Asya Kıtasının en uç noktası olan adını sahip olduğu kaleden alan antik çağda da adından Lekton yada Lektos olarak bahsedilen, Homeros’un İlyada adlı eserinde ve ünlü tarihçi Amasyalı Strabos’un coğrafya kitabı “Geographika” adlı eserinde yer alan, Ege ve Marmara Denizi’nin ayrım nokatasını oluşturan tarihi bir bölgedir.
Bayramiç
Bayramiç ve yöresinin geçmiş çağlarda Troia Krallığı’nın sınırları içerisinde olduğu biliniyor. İlçedeki Osmanlı dönemi yapıları arasında Tepe Camii, Taşköprü Camii, Hadımoğlu Konağı ve Taş Köprü sayılabilir.
Lapseki
Çanakkale Boğazı’ndaki 4 önemli yerleşim merkezinden biri olan Lapseki’nin eski adı Lampsakos’dur. Lampsakos’u Hellespontus’un doğusunda Troas Bölgesi’nde, Foçalıların kurduğu sanılmaktadır. Birçok uygarlığın yerleşim yeri olan ilçe 1356 yılında Gazi Süleyman Paşa tarafından fethedilinceye kadar Bizanslıların hakimiyetinde kalmıştır. Türklerin Avrupa yakasına ilk çıkış yeri olan Çardak Beldesi bu ilçemizin sınırları içindedir.
Assos (Behramkale)
Assos, Eski Anadolu’nun batısında, Troas bölgesinin güney kıyısında, 238 metre yüksekliktebirbazalt tepesi üzerine kurulmuş, Çanakkale’nin 87 km güneyinde Ayvacık İlçesine bağlı antik kalıntılarla dolu tarihi ve turistik bir beldedir. Yer yer yüksekliği 20 metreye ulaşan il 12 değişik kapının yer aldığı yaklaşık 3200 metrelik surlarla çevrilmiştir Assos, Lesvos (Midilli) adasındaki Meyhymna şehrinden gelen Aioller tarafından kurulmuştur. Assos’un önemi, özellikle Alexandrıa Troas’tan Adramytteion’a oradan da Bergama’ya kadar giden yola hakim olmasıdır. M.Ö. 6: yüzyılda Athena Tapınağı inşa edilmiştir. Denize doğru inildikçe, agoralar, Gymnasium ve Tiyatro binası bulunmaktadır. Assos Soktates’in yaşadığı ve tarihte ilk felsefe okulunun kurulduğu yerdir.
Eceabat
Antik dönemlerde Maydos (Madikus) adıyla bilinen Eceabat, anıtsal Osmanlı kaleleriyle ünlü. Sestos Kalesi, Bigalı Kalesi, Kilitbahir Kalesi, Seddülbahir Kalesi ilçede bulunan kalelerdir. Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı ve savaş anıtları da Eceabat’ta yer alıyor.
Ezine
Ezine’nin güneyinde Sankrea siperi olarak bilinen yöre, Bizans İmparatorlarınca siyasi suçluların tutuklama yeri olarak kullanıldı. Orhan Gazi döneminde, Türk boylarının bölgeye gelişlerinden sonra Ezine Osmanlı topraklarına katıldı. İlçe peyniri ile ünlüdür.
Biga
M.Ö. 334 yılında Makedonya Kralı Büyük İskender tarafından krallığına katılan Biga, daha sonra uzun yıllar Bizanslıların yönetiminde kalmış.
Kaynak: emlaktimes.com
