Pakistan’daki sel felaketi yüzünden sular altında kalan binlerce kilometre demir yüzünden otoyol, okul ve sağlık tesisini inşa etmenin onlarca yıl alabileceğini söyleniyor.
Pakistanlı erkekler, tüm hafta boyu karınlarına kadar suya batmış bir halde sel sularını önleyebilmek için toprak bariyer inşa etti. Ancak bu çalışma yetersiz kaldı ve Perşembe günü seti aşan sular Pakistan’ın altyapısının ne kadar hassas olduğunu gözler önüne serdi.
Yaşanan yıkım Pakistan’ı yıllarca geriye götürebilir. Bu durum sivil yönetimi daha da güçsüz kılacağı gibi, ordunun üzerine daha fazla sorumluluk yükleyebilir. Ayrıca, yaşanan felaket yüzünden Pakistan ABD’nin Afganistan’daki tedarik yollarını ve uluslararası yardım görevlilerini tehdit eden Taliban’a karşı verdiği savaşta güçsüz duruma düşebilir.
Birleşmiş Milletler’in (BM) verilerine göre, sel felaketi şu ana kadar Pakistan topraklarında İngiltere’nin yüzölçümüne denk bir alanı etkiledi.BM, şu ana kadar 20 milyon insanın felaketten etkilendiğini, sekiz milyon kişinin acil yardıma ihtiyaç duyduğunu ve bu rakamın yarısının barınak sıkıntısı çektiğini açıkladı. Hükümet ise sekiz bin kilometrelik demiryolu hattının, yedi bin okulun ve 400’den fazla sağlık tesisinin sular altında kaldığını belirtti.
Altyapı neredeyse yok oldu
ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’na (USAID) göre, Beyaz Saray sadece Afganistan’da 800 km’lik yol inşa etmek için yıllar içinde 500 milyon dolar harcadı. Ajans ayrıca, Kaşmir’in Pakistan kontrolündeki bölgesinde 2005 yılındaki depremden bu yana 56 okul, 19 sağlık tesisi ve diğer altyapı hizmetleri için 200 milyon dolar harcadı.
Ball State ve Tennessee üniversitelerinin çalışmasına göre, sel felaketinin toplam zararı 7.1 milyar dolar. Bu rakam, Pakistan bütçesinin neredeyse üçte biri. Sular on binlerce kişinin tahliye edildiği Sind eyaletinde ana kanallarda 1.5 kilometrelik yarıklara neden olurken, yetkililer bu yarıkların onarılmasına kadar suların Indus Nehri’nin sağ şeridinden ilerlemeye devam edeceğini belirtti.
Diğer yandan, yetkililer, suların büyük yerleşim birimlerine ilerleyişini engellemek için yolları, setleri ve demiryollarını havaya uçuruyor. Pakistan tarihinin en büyük sel felaketini yaşarken, en büyük hasarı altyapısı gördü.
Ordunun halen Taliban’dan kurtarmaya çalıştığı dağlık Swat Vadisi’ndeki tüm köprü ve yollar yıkıldı. Yetkililer, Çin sınırından yüzlerce kilometre uzanan ve Himalayalar’dan İslamabat’a kadar uzanan ünlü Karakoram yolunun da yıllarca kullanılamayacağını ifade etti.
Çin’in mühendisliğinin 20 seneyi aşkın çalışmasının ürünü olan otoyolun ardından, yine Pekin’in inşa ettiği kuzeydeki hidroelektrik santralleri de zarar gördü. ABD, Dünya Bankası’na yardım etmeyi kabul ederken, Asya Kalkınma Bankası Pakistan hükümeti için zarar ve ihtiyaç değerlendirmesi yapıyor.
Sıcak yaz günlerinde elektrik kesintileri yüzünden artan grev ve protestolar Pakistan geneline yayılırken, elektrik sektöründeki zararın 125 milyon doları bulabileceği belirtildi.
ABD’li yetkililer endişeli
Geçtiğimiz yıl, Obama yönetimi Pakistan’a önceliği su ve enerji yatırımları olan beş yıllık 7.5 milyar dolar değerinde bir anlaşması imzalamıştı. Anlaşma, Pakistan ile stratejik ortaklığı geliştirmek ve ülkenin zayıf devlet kurumlarını desteklemeyi öngörüyordu.
Bugün ise, ABD yapılacak yardımın Pakistan’ı ancak sel felaketi öncesindeki haline getirmeye yeteceğinden korkuyor. USAID yetkisi Dr. Rajiv Şah, “Birkaç ay önce planlanan toparlanma ve yeninden inşa ihtiyaçlarının değişmesi nedeniyle önceliklerimizi değiştirmek zorundayız” dedi.
Şah ve diğer ABD’li yetkililer, felaketin Pakistan’ın su ve enerji sistemlerini eski hallerinden daha iyi inşa etmek için bir fırsat olarak kullanılması gerektiği düşüncesinde. Şah ve meslektaşları 2005 yılındaki depremin ardından hükümetin gösterdiği başarılı çalışmalara değinirken, diplomatlar yapılacak çalışmaların gösterilen çaba ve yapılan yardımlarla uyumlu olması gerektiğini belirtti.
Şah, “Yaşanan çok, çok büyük ölçekli bir felaket. Ancak iyimser olmaya devam etmeli ve Pakistan’a yardım etmek için elde ettiğimiz fırsatı kullanmalıyız” dedi.
* Bu makale New York Times’da “Pakistan Flood Sets Back Years of Gains on Infrastructure” başlığıyla yayımlanmıştır.
Kaynak: Hürriyet
