Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın tek mozaik restoratörü Kasım Mertek, ilk çağlarda çakıl taşlarının, daha sonra işlenmiş toprak ve taş parçalarının değişik tekniklerle boyanması ve yere yapıştırılmasıyla oluşan mozaik eserleri tek tek temizliyor.

Milattan önce kurulan uygarlıkların en önemli sembollerinden olan mozaikleri, Türkiye’de günyüzüne çıkarmak için yurdun her tarafında görevlendirilen Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın tek mozaik restoratörü Kasım Mertek, dünyada bualanda en çok esere sahip olan ülkede yaşanılmasına rağmen, mozaiklere yeterli ilginin gösterilmemesinden yakındı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Konya Müzesi’nde görevli arkeolog Kasım Mertek, yaptığı açıklamada, ilk çağlarda çakıl taşlarının,daha sonra işlenmiş toprak ve taş parçalarının değişik tekniklerle boyanması ve yere yapıştırılmasıyla oluşan mozaik eserlere, zengin tarihi geçmişe sahip Türkiye’de oldukça fazla rastlandığını bildirdi.

Özellikle Kahramanmaraş, Sinop, Gordion, Tarsus, Ürgüp, Şanlıurfa, Uşak, Antakya, Zeugma, Karabük gibi pek çok yerleşim yerinde tarihi 2500 yılöncesine kadar uzanan mozaikler bulunduğunu ifade eden Mertek, bu alanda Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda görev yapan tek mozaik restoratörünün kendisi olduğunu, geçmişte bu alanın en önemli kişilerinden olan Behçet Erdal’dan 1990’lı yılların başında ders aldığını belirtti. Mertek, Avrupa ülkelerinde konunun uzmanı pek çok bilim adamı bulunduğunu ifade ederek, şunları kaydetti: “Arkeolog Behçet Erdal’la birlikte çalışmalarımız oldu. İlk önce Sinop’ta daha sonra Side’de görev yaptık. Ardından İtalyan uzmanlar tarafından açılan tarihi yerde koruma kursuna katıldım. Daha sonrada mozaik restoratörü olarak çalışmaya başladım. Bugüne kadar çok sayıda tarihi mozaik üzerinde çalışmalar yaptım. Yerinde korumanın yanındamozaik kaldırma çalışmalarında da görev aldım. Bakanlık bünyesinde çalışan tek kişi benim. “Tarihi eserlerin tümünün değerli olduğunu, ancak mozaiklerin kendiiçinde de sınıflandırıldığını belirten Mertek, bu eserlerin kalitesini,taş (tesera) büyüklüğü, renk bolluğu, kullanılan toprak malzemesi,işlenişi ile üzerindeki ışık ve gölge oyunlarının belirlediğini ifadeetti.

“2 BİN YILLIK ESERLER, 6 YILDA YOK EDİLMİŞ”

Son olarak 2000 yılında başlayan kurtarma çalışmalarında önemli ölçüde tahrip edilen Akmonia Antik Kenti’nde görev alan ve buradaki mozaiklerin deforme olmadan önce kaliteli sınıfta yer aldığını bildiren Mertek, dünyada en fazla mozaik bulunan ülkelerden birinde olunmasına rağmen eserlere ilgi gösterilmediğini öne sürdü. Mertek, “Örneğin Uşak’ta ki 2000 yıllık paha biçilmez mozaikler, 6 yılda yok edilmiş. Tarihi eser kaçakçıları tarafından yağmalanmış,kalanların üzerine temizlemek amacıyla kireç çözücü dökülmüş. Bu yetmemiş, Horasan alçısı yerine zemine çimento atılmış. Bu yetmemiş üzerine naylon örtülmüş, 240 metrekare mozaik tamamen yok olmuş. Bu tambir cehalet ve tarihe saygısızlıktır” dedi.

2 BİN YILLIK ANTİK KENT AKMONIA

Uşak’ın Banaz ilçesinin 10 kilometre güneyinde bulunan Ahat köyündeki Akmonia’nın, kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte MÖ 9. yüzyılda Frig beyleri ya da Lidya Kralı Manes’in oğlu Akmon tarafından kurulduğu tahmin ediliyor. Özellikle MÖ 3. yüzyılda önem kazanan, Lidya Krallığı’nın başkentiSardes’ten Susa’ya uzanan Kral Yolu’nun üzerinde yer alan kent, parabasma hakkını ilk elde eden kentler arasında yer aldı. Arkeolojik açıdan oldukça önemli antik kentler arasında yer alan Akmonia’da, bölgede tarihi eser kaçakçıları tarafından yapılan kazılarınardından 2000 yılında başlatılan kurtarma kazısında 270 metrekare boyutlarında mozaikle kaplı gymnasium yapısı ortaya çıkarılmıştı. Bu alandaki mozaiklerden üzerinde Tanrıça Tyhke betimlemesininbulunduğu, bir kısmı çalınıp sonradan bulunan ve büyük ölçüde tahripedilen mozaik, Türkiye’de bugüne kadar çıkarılmış tek parça en büyükmozaik olma özelliği taşıyor. Antik kentten kurtarılabilen ve gün ışığına çıkarılabilen eserlerin birkısmı Uşak, bir kısmı da Afyon müzelerinde sergileniyor.

Kaynak: Yeni Şafak

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir