Bağımsızlıktan bu yana nüfusu beşte bir oranında azalan Letonya’da, beyin göçü ülkenin geleceğini tehdit ediyor.
Her dört yılda bir 12 binden fazla öğrenci ve çocuklar, Riga’daki dev sahnede halk şarkıları söylemek için toplanıyor.Canlı renklerle bezeli folklor kostümleri giyen gençlerin, Letonya’nın 20’nci yüzyıldaki Sovyet işgalinden kurtulmak için verdiği cesur mücadeleyi hatırlatan şarkıları söylerken duygulandığı gözleniyor.
Ancak buradaki gençlerin çoğu yakında, çok sevdikleri memleketlerine veda etmek zorunda kalabilir.
Letonya, gençler iş bulmak için ülke dışına gittiğinden, her yıl nüfusunun yüzde 1’ini kaybediyor.
2.2 milyonluk nüfusuyla Letonya, zaten Avrupa’nın en az nüfuslu ülkelerinden biri. Bunun üzerine, her yıl 30 bin civarında kişi ülke dışına göç ediyor.
Mühendislikten çilek toplayıcılığına
Martins Neimanis, gelecek bir iki ay içinde Letonya’yı terk etmeyi planlayanlardan biri.
Letonyalılara ülke dışında iş bulan GP İnsan Kaynakları şirketine başvuruyor.
Neimanis iki yıl önce ekonomik kriz vurduğunda işini kaybetmiş.
Deneyimli bir inşaat mühendisi olmasına karşın, İngiltere’de ya çilek toplayacak ya da sebze paketleyecek.
Ancak çoğu Letonyalı gibi, gelecekte karşısına çıkabilecekler konusunda metin bir duruş sergiliyor.
Görüşme için beklerken, ‘Her işi yaparım. Yaşamımı sürdürmek için para kazanmak gerek. Bunu yapabilmek için de kariyer hülyalarımdan vazgeçebilirim.’ diyor.
Neimanis yalnız değil. 2010’un başından bu yana iş bulma ajansına başvurularda yüzde 50 artış oldu.
Önerilen işler büyük çoğunlukla, karavanlarda yaşamak ve tarlalarda çalışmak karşılığında 4,50 euroluk saat ücreti.
Bugünkü başvuru sahiplerinin hepsi genç ve iyi eğitimli. Yani tam da Letonya’nın kaybetmeyi göze alamayacağı insanlar.
GP İnsan Kaynakları’nın Müdürü Ginters Purins, ‘Çoğu zaman iyi eğitim görmüş ve iyi derecede İngilizce bilen öğretmenler, meyve ve sebze toplama işleri yapıyor.’ dedi.
Köyler boşalıyor
Letonya’nın kırsal kesimlerinde evler boş.
Göçün etkileri, okulların kapandığı, bazı köylerin tamamen boşaldığı kırsal kesimde daha net görülüyor.Kırsal kesimin boşalması, çoğu eski Sovyetler Birliği ülkesinin yaşadığı bir sorun.
Ancak ekonominin geçen yıl yüzde 18 oranında küçüldüğü Letonya’da ekonomik kriz durumu daha da kötüleştirdi.
Avrupa Birliği üyeleri arasındaki en yüksek oran olan yüzde 20 civarındaki işsizlik, insanları ülke dışında iş aramaya zorluyor.
Sık sık yabancı güçlerin işgal ettiği Letonya tarihinde uzun bir göç geleneği var.
Ancak son yıllara kadar doğum oranları da yüksekti. Her kadın üç ya da dört çocuk dünyaya getiriyordu.
Ama, kısmen ekonomik sorunlar nedeniyle doğum oranı kadın başına 1,4’e düştü.
Bu, göç olmasa bile nüfusun devamlılığını sağlamakta yetersiz bir oran. Bu durum, Letonya nüfusunun azalmasının yanı sıra, yaşlanması anlamına da geliyor.
Nüfus dengesizliği
Sosyal antropolog ve hükümet danışmanı Roberts Kilis, bu nüfus dengesizliğinin yakında insanların ceplerine de yansıyacağını söylüyor.
Kilis, hükümetin yılsonunda emekli maaşlarını ödeyemeyecek duruma gelebileceğini kaydediyor.
Roberts Kilis,’İnsanlar emeklilik sisteminin işleyişindeki değişikliği gördüğünde, bu ilk büyük şok olacak.’ diyor.
Festival alanında çalan, kendi ülkelerini kurmalarını sağlayan 20 yıl önceki olaylarla ilgili şarkılar Letonyalıları duygulandırıyor.
Ancak o günlerden bu yana ülke nüfusunun beşte birini kaybetti.
Dolayısıyla şimdi, şarkı seslerinin yanında protesto sesleri de duyuluyor.
Hükümete, Letonya’nın sadece geçmişiyle gurur duyan değil, geleceği de olan bir ülke olması için harekete geçme çağrısında bulunuyorlar.
Kaynak: Hürriyet / BBC Türkçe
