Kars’ta geçmişi yüzyıllar ötesine dayanan ve çoğunda Türk izleri taşıyan tabyalar, Vali Mehmet Ufuk Erden önderliğinde masaya yatırıldı.
Tabyalarla ilgili çalışmalar yapan Yıldırım Öztürkkan’ın bilgilendirme toplantısına, Kars’taki yok olan tabyalar damgasını vurdu.
Valilik Gazi Toplantı Salonu’nda gerçekleşen toplantıya Vali Mehmet Ufuk Erden, Tugay Komutanı Tuğgeneral Şeref Oguş ile daire amirleri katıldı. Yazar Vedat Akçayöz’ün sunumuyla başlayan programda araştırmacı yazar Yıldırım Öztürkkan, tabyalarla ilgili çalışmalarını sundu. Slâyt eşliğinde yapılan sunumda Öztürkkan, Kars’ta var olan tabyalarla yok olanları birer birer açıkladı. Tarihi fotoğraflarla belgelenen tabyalardan Kars’ta 45 tane bulunduğunu ifade eden Öztürkkan, bunlardan 15’inin çeşitli sebeplerle yıkıldığını söyledi. “Tabya, insanların geçmiş dönemlerde kendilerini korumak ve savunmak için yaptıkları siperlerdir.” diyen Öztürkkan, “Bunlardan Türkiye’de en fazla Kars’ta bulunmaktadır.
Tarihi Kars Kalesi ile birlikte 46 tabya var ancak bunların sadece 30 tanesi ayakta bulunuyor. Diğerlerinin de yerleri belli ancak insanlar tabyaların taşlarını sökerek evlerinin yapımında kullanmışlar. Tabyaların tahribatı insanların taş ihtiyaçları ve doğal şartlara dayanmaktadır. Tabyalar önemli bir şekilde ele alınmadığı için tahrip olmuşlar ve Kars’taki Türk izlerinden bir kısmı böylece yok olmuştur. Kars’ta birçok yapı bu tabyalar üzerinde yapılmış durumda ancak bu yapılar başka yerlerde inşa edilebilirdi. Bu tabyaların büyük kısmı ise zaten tescilli değil.” dedi.
Kars’taki en eski tabyanın 1579 yılında Mustafa Lala Paşa komutasındaki Timur Paşa’ya yaptırılan Karadağ Tabyası olduğunu açıklayan Öztürkkan, “Tabyaların turizme kazandırılması zaman alacaktır. Valilik ve belediye tarafından tabyalarla ilgili restore, rölöve, master ve etüt çalışmaları 2008 yılı baharında başlayacak. Tabyalar için ilk olarak yollar ıslah edilecek ve içleri temizlenecek.” diye konuştu.
Tabyaların tamamını fotoğraflayan ve bunu kitaplaştıran Öztürkkan, “Kars şehri, tabyaları ile abideleşen ve ünlenen bir şehir olacaktır” dediği tabyalardan sadece 12 tanesinin turizme açılabileceğini kaydetti. Öztürkkan, tabyaları şöyle açıkladı: “Turizme açılabilir tabyalar şunlar: Arap Tabya (Karapatlak), Karadağ Tabya, Süvari Tabya (Lelek tabya), Gemli Tabya, Kanlı Tabya (Büyük Tabya), İn önü Tabya (Mağara önü), Temur Paşa Tabya, Çukur Tabya, Koltuk Tabya, Çatlak Tabya (Bayram Paşa Burç), Gaziler Tabya, Cenup Tabya.
Vali Mehmet Ufuk Erden ise şunları söyledi: “Geçtiğimiz günlerde Belediye Başkanımızla birlikte gidip tabyaları yakından gördük. Geziden çok memnun oldum. Tabyalar bizim zenginliğimizdir. Bu zenginliği gün yüzüne çıkartmak gerekir. Tabyaların master planı uzun zaman alıyor. Öncelikle durumu nedir onu ele almak gerek. Turizmde çeşitlilik çok önemlidir. Dileğimiz buraya gelen turizmcilerin tabyalar sayesinde 1-2 gün daha kalmalarını sağlamaktır. Ağır bir yükümüz var ama bugün başlarsak daha kısa bir sürede tamamlanır. Elimizden geleni yapacağız. Burada tabyaları tanıtarak gidip görmenizi diliyorum.” şeklinde konuştu.
Yıldırım Öztürkkan, daha sonra Vali Erden’e 1855 Kars Zaferi’nin anlatıldığı bir tablo hediye etti.
Kaynak: Zaman
