Dün İstanbul Fatih`te bir otomobil kaza sonucu doğalgaz dağıtım kutusuna çarpmış, çarpma sonucu yangın çıkmıştır. Kazada yaşanan ölüm ve yaralanmanın yangın sonucu olmadığı açıklanmıştır. Öncelikle kazada daha büyük bir facianın yaşanmaması büyük bir şans olarak değerlendirilmelidir. Bu vesile ile alınması gereken bazı tedbirleri kamuoyu ile paylaşmak isteriz.
Kamusal bir hizmet olan doğalgazın kent içi dağıtımı, 4646 sayılı Doğalgaz Kanununa göre yerel gaz dağıtım şirketleri aracılığıyla yapılmaktadır. Doğalgazın, kullanım mahallerine sağlıklı ve güvenli bir şekilde ulaştırılmasında ve her türlü emniyet tedbirlerinin alınıp alınmadığının denetiminde, bu kuruluşlar görevlendirilmiştir. Bu kuruluşlar, kendi şartnamelerine göre, doğalgazın ilk devreye alınmasında gerekli kontrolleri yapmakta daha sonrasında herhangi bir denetim yapmamaktadırlar. Oysa şebekenin tüm bileşenleri –ki buna bina iç tesisatları da dahil edilerek risk analizleri yapılmalıdır.
Dağıtım hatlarının ve son kullanıcının hayati öneme sahip bu analizler sonrasında periyodik kontrolleri yapılmalıdır. Bu kontroller, herhangi bir yasal çerçeve ile belirlenmemiş olup, gazın güvenli kullanımı sadece nihai tüketicinin duyarlılığına bağlı kılınmıştır. Yaşanan olayda patlamaya bağlı olarak can kaybı olmaması kamu güvenliği açısından bir şans sayılmalıdır. Bu konu, ivedilikle ulusal düzeyde geçerli ve uygulaması zorunlu olacak yasal bir statüye kavuşturularak, gaz dağıtım şirketlerinin periyodik kontrol ve denetimleri yapması zorunlu hale getirilmelidir.
Kentimizde ilk kurulumundan itibaren (kentimiz için 1993 yılından itibaren) doğru dürüst bir denetimden geçmeyen, yaşlı veya yorgun dağıtım şebekeleri, iç tesisatlar gerekli tespitler yapılarak belirlenmeli ve uzman kurum ve kişilerce bakım onarım, yenilenme çalışmaları yapılmalıdır. Uzun yıllardır kurulu bulunan doğalgaz servis kutularının bazıları için çevresindeki değişikler –kaldırım, inşaat çalışmaları, bahçe, duvar, apartman tadilatları ve benzeri- güvenlik riskleri ortaya çıkartmış olabilir. Bunlar kontrol edilmelidir. Ayrıca bina servis kutusu ile bina arasında toprak altında kalan tesisatların kontrolünün yapılması ve korozyona uğramış olan tesisatlar varsa yenilenmesi gerekmektedir.
Yapılacak bu işlemler sırasında ortaya çıkacak maliyet ise yıllardır kent sakinlerinden fahiş bedeller tahsil eden doğalgaz şirketleri ya da yerel yönetimler tarafından karşılanmalıdır. Yaşanan bu kazalar yapılması gerekenler konusunda uyarıcı olmalıdır.
Doğalgaz uygulamaları konusunda yaşanan bir dizi sıkıntı ve sorunun aşılması, gaz dağıtım şirketleriyle, bu hizmetleri veren mühendislerin üyesi olduğu Makina Mühendisleri Odası`yla, sıkı bir iş birliği ve koordinasyonun tesis edilmesinden geçmektedir. Bu koordinasyonu gerçekleştirmekten kaçınan bütün idareler kentte yaşanacak faciaların sorumlusu olacaktır. Son olarak kazada hayatını kaybeden vatandaşın yakınlarına sabır, yaralılara acil şifa diliyoruz.
TMMOB
MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI
İSTANBUL ŞUBE YÖNETİM KURULU SEKRETERİ
N. Cenk CİHANGİR
