İstanbul İstiklal Caddesi’nin Tünel girişinde başlayan yürüyüş Taksim meydanında son buldu. Emek Platformu bileşenlerinin binlerce temsilciyle katıldığı eylemde, Başbakan ve AKP aleyhinde sloganlar atıldı.
# Emek Platformu’nun sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası yasa tasarısına karşı yaptıkları eylem çerçevesinde hayat bugün iki saatliğine duracak. Uçaklar kalkmayacak, dersler işlenmeyecek.
# Yurt çapında, hazırladıkları basın bildirisini okuyan platform üyeleri, birçok kentte yürüyüş düzenledi. Sendikacılar, ‘Gelecekte hayat durmasın diye, bugün iki saat hayatın duracağını’ söyledi.
Emek Platformu, “Sosyal güvenlik hakları açısından yarınları tamamıyla güvencesiz bırakan ve amaçlanan norm ve standart birliğini çalışanların aleyhine daha da bozan sosyal güvenlik yasa tasarısını kabul etmeyeceğiz” açıklaması yaptı.
Türk-İş, Hak-İş, DİSK, KESK, Türkiye Kamu-Sen, Memur-Sen, BASK, Türkiye İşçi Emeklileri Derneği, Tüm İşçi Emeklileri Derneği, Tüm Bağ-Kur Emeklileri Derneği, TMMOB, Türkiye Barolar Birliği, Türk Tabipleri Birliği, Türk Diş Hekimleri Birliği, Türk Eczacıları Birliği, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ve TÜRMOB’dan oluşan Emek Platformu, TBMM Genel Kurulu’nda haftaya görüşülecek olan Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’nda değişiklik öngören tasarıda oluşacak hak kayıplarına dikkat çekti.
Aksu salondan erken ayrıldı
Emek Platformu adına hazırlanan bildiriyi, Türk-İş Başkanı Mustafa Kumlu okurken, hükümete yakınlığıyla tanınan Memur-Sen Başkanı Ahmet Aksu, bildirinin okunmasının ardından salondaki sendikacıların hükümet aleyhinde slogan atmaları üzerine, salondan erken ayrıldı. Sendikacılar salonda, ‘Genel grev, genel direniş’, ‘Gün gelecek devran dönecek, AKP hesap verecek’ dedi. Bildiriyi okumadan önce kısa bir açıklama yapan Mustafa Kumlu, amaçlarının bağcıyı dövmek değil, üzüm yemek olduğunu belirterek taleplerinin dikkate alınmasını isterken, sendikacıları yalancılıkla suçlayan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a da, “Bizleri yalancılıkla, dürüst olmamakla suçlayanlar önce bu insanlar niye ayakta diye sorabilmeliler” dedi.
Bu açıklamanın, uyarı eylemlerinin ilk ayağını oluşturduğunu belirten Kumlu, bugün de Türkiye genelinde iki saat süreyle ‘çalışmama’ haklarını kullanacaklarını, talepleri dikkate alınmazsa Emek Platformu’nun yeniden toplanarak durum değerlendirmesi yapacağını söyledi.
‘Farklılıklar derinleşiyor’
Yapılan basın açıklamasında; çalışanlar, emekliler, hak sahibi durumundaki aile fertleriyle dul ve yetimler için bu tasarının sosyal sigortalar ve sağlık alanında ağır hak kayıplarına neden olacağı belirtildi. Emek platformu, emeklilik ve sağlık alanında köklü değişiklikler yapan ve kazanılmış hakları geriye götüren tasarının, sosyal devlet ilkesine de aykırı olduğunu ilan etti. Yapılan açıklamada, “Tasarıyla yapılan düzenlemeler, ülkede yaşayan herkesi olumsuz etkileyecek; sosyal sigorta ve sağlık haklarına erişimlerini güçleştirecek ve giderek daha da olanaksız kılacaktır. Oluşturulmak istenen sistemle, mevcut sistemdeki hakların korunduğu iddia ediliyor. Ancak bu iddia, tüm çalışanlar için gerçeği yansıtmıyor. Çünkü, bu tasarının yasalaştığı tarihten itibaren herkes bu yasa kapsamında çalıştığı süre oranında yeni düzenlemelerden etkilenecek. Ayrıca, tasarı yine iddia edildiği gibi, çalışanlar arasında norm ve standart birliği sağlamayıp, aksine var olan farklılıkları derinleştiriyor” denildi.
Petrol-İş: Yasal bir eylem
Emek Platformu Başkanlar Kurulu, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası tasarısına karşı bugün gerçekleştirilecek iki saatlik iş bırakma eylemi kapsamında saat 10.00’da Türk-İş Genel Merkezi’nde bir araya gelerek, toplu olarak Başkent Elektrik A.Ş.’ye gidecek. Eylemde platform adına Türk-İş Genel Başkanı Mustafa Kumlu bir konuşma yapacak. Petrol-İş Genel Başkanı Mustafa Öztaşkın, bu işyerlerinin hepsinde otomasyonun bulunmadığı bölümlerde iki saat süreyle üretimin duracağını, satış yapılmayacağını açıkladı. Eylemin 3 Ocak 1991’de uygulanan genel grev kararından sonra en etkili eylem kararı olduğunu ifade eden Öztaşkın, eylemin meşru ve yasal olduğunu söyledi.
Öztaşkın, Anayasa’nın 90. maddesine göre, iç hukukla uluslararası hukukun çeliştiği noktalarda uluslararası hukukun geçerli olacağının öngörüldüğünü hatırlatarak, bu nedenle eylemin yasal olduğunu belirtti. Eylemin bir başlangıç olacağını kaydeden Öztaşkın, hükümetin gerekli adımı atmaması halinde bu eylemin dalga dalga Türkiye’ye yayılacağını savundu. Hava-İş Sendikası Başkanı Atilay Ayçin de kendi iş kollarında özellikle İstanbul’da eylemin ağırlığının hissedilmesini beklediklerini ifade etti.
‘Uçak rötarları olacaktır’
Ayçin, iki saat süreyle hava alanlarında uçuşların yapılmayacağını belirterek, iki saatlik aksamanın bağlantılı seferlerden dolayı uçuşları bütün gün boyunca etkileyeceğini ve rötarlara yol açacağını kaydetti.
Kamu-Sen Basın Sekreteri Ahmet Azizoğlu Emek Platformu’nun yasa tasarısına karşı yaptıkları eylem çerçevesinde, ‘gelecekte hayat durmasın diye iki saat hayatın duracağını’ söyledi. Azizoğlu ulaşımdan hastanelere, okuldan belediyelere her yerde iki saat yaşamın kenetleneceğini belirterek sadece acil olan her şeye müdahale edileceğini söyledi. Azizoğlu tren, uçak, otobüslerinde çalışmama hakkını kullanacağını ifade ederek, “Herkesi ilgilendiren bir tasarı. Biz kimseyi mağdur etmek istemiyoruz ama tepkimizi göstermek zorundayız. Hayat durmasın diye iki saat hayat duracak” dedi. Ahmet Azizoğlu, hastanelerde acillerin ameliyathanelerin de okullarda da nöbetçi öğretmenlerin çalışacağını söyledi.
Sadece ‘acil’ çalışacak
# Emek Platformu’nun aldığı karar doğrultusunda yarın iki saat süreyle uygulanacak ‘uyarı amaçlı çalışmama hakkı’ eyleminin ulaşım, temizlik işleri, eğitim, sağlık alanlarında etkili olması bekleniyor.
# Türkiye çapında 10.00-12.00 saatleri arasında gerçekleştirilecek eylem çerçevesinde belediye hizmetlerine ara verilirken, şehir içi ulaşım duracak ve temizlik hizmetleri yapılmayacak.
# Demiryollarında banliyö trenlerinin seferleri iki saat süreyle durdurulacak, atölyelerde çalışma yapılmayacak. Bakım ve onarım çalışmalarına ara verilecek.
# Havaalanlarında iki saat süreyle uçuşlar yapılmayacak.
# Öğretmenler iki saat süreyle derse girmeyecek ve eylem nedeniyle eğitime iki saat ara verilecek.
# Hastanelerde doktorlar, eylem süresince acil vakalar dışında hizmet vermeyecek.
# Petro kimya sektöründe aralarında TPAO, TÜPRAŞ, BOTAŞ, PETKİM gibi işyerlerinin de bulunduğu 85 işyerinde çalışmalar iki saat süreyle durdurulacak.
DİSK’ten mektup
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanı Süleyman Çelebi ve Genel Sekreter Tayfun Görgün, Emek Platformu’nun çalışma hakkını kullanımına ilişkin açıklaması üzerine Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Genel Başkanı Tuğrul Kudatgobilik’e bir mektup gönderdi.
TİSK’in açıklamasının üzüntüyle karşılandığı belirtilen raporda, uyarı eyleminin dahi genel grev olarak değerlendirilmesi eleştirildi. Mektupta, “Ülkemizde kayıt dışılığın ve sosyal güvensizliğin, işsizliğin ve iş kazalarının bu kadar can yaktığı yasadışı çalışma koşullarına da aynı duyarlılığı göstermenizi, hükümete toplantı çağrısı yaptığınız mekanizmaları harekete geçirmenizi beklerdik” denildi. Çelebi, tasarının referanduma götürülmesini teklif etmişti.
Tıp Bayramı eylemi seçti
Bugün Tıp Bayramı ve hemen her yıl olduğu gibi sağlık çalışanları bayramlarında sorunlarını anlattıkları eylemler yapıyor. 181. yıldönümünde de sağlık çalışanları dertli. Bugün Emek Platformu’nun iki saatlik iş bırakma eylemiyle paralel olarak gerçekleştirilecek ‘Beyaz Yürüyüş’ süresince Türk Tabipler Birliği (TTB) üyesi hekimler, devlet hastaneleri, sağlık ocakları, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kurumlarında yarım gün boyunca hizmet sunmayacak. Eylem sırasında acil servis ve yoğun bakımların yanı sıra onkoloji, kadın doğum ve çocuk birimlerindeki hastalara bakılacak. Eylemlerin ana teması doktorun ya hastaneyi ya da muayenehaneyi tercih etmesi anlamına gelen ‘tam gün yasa tasarısı’, sağlık çalışanlarını da yakından ilgilendiren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası ile doktorların maruz kaldığı şiddet olayları olacak.
İşçiler, Taksim’de hakları için yürüdü
Beyoğlu Tünel’de toplanan Emek Platformu İstanbul bileşeni üyesi işçiler, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve hükümeti protesto etti. İşçiler ‘Genel grev, genel direniş’ sloganlarıyla Tünel’den Taksim meydanına yürüdü. Başbakan Erdoğan’a yüklenen işçiler, ‘Kasımpaşa imamı kaça sattın vatanı’, ‘Hükümet yasanı al başına çal’, ‘İşçiler burada, yalancılar nerede’, ‘İşçiyiz haklıyız kazanacağız’, ‘Hükümet baksana kaç kişiyiz saysana’, ‘Alçaklara kar yağıyor üşüme, sen bu işin sonunu düşünme’, ‘Geliyor geliyor genel grev geliyor’, ‘IMF emreder AKP uygular’ yazılı döviz ve pankartlar açıldı.
İstiklal Caddesi’ni trafiğe kapatan işçiler yürüyüşlerini Taksim meydanında tamamladı. Türkiye Gazeteciler Sendikası İstanbul Şubesi de eyleme, “Yıpranma hakkımız gasp edilemez’ pankartıyla katıldı.
Platform hak kayıplarını 19 maddede özetledi
Emek platformu sosyal güvenlik tasarısıyla oluşacak hak kayıplarını 19 madde altında sıraladı:
1- Emeklilik için kadınlarda 58, erkeklerde 60 olan yaş sınırı kademeli olarak kadın ve erkeklerde 65’e; prim gün sayısı 7 binden 9 bine yükseltiliyor.
2- Halen fiili hizmet zammından yararlanan çalışanların bu hakları bazı sektörlerde ellerinden alınıyor.
3- Malullük ve ölüm aylığı haketmek için aranan beş yıllık hizmet süresi 10 yıla; 900 günlük prim gün sayısı ise 1800’e çıkıyor.
4- Hazırlanan tasarıda aylık bağlama oranı her 360 prim gün sayısı için yüzde 2’ye indiriliyor.
5- Emekli aylıklarının hesaplanmasına ilişkin kazançların güncellenmesinde kullanılacak katsayının belirlenmesinde gelişme hızının (refah payının) yüzde 100’ü yerine yüzde 30’u dikkate alınacak.
6- İş kazası ve meslek hastalığı sonucu yüzde 25 ve daha yüksek oranda sakat kalan çalışanlara bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin alt sınırı kaldırılıyor.
7- Tasarıda alt sınır aylığı düşürüldüğünden, özellikle mevsimlik, geçici süreli ve yarı zamanlı çalışanlar, daha az aylık alma durumuyla karşı karşıya kalabilecektir.
8- Çalışan ve ölüm geliri-aylığı alan çocuksuz dul eş aylığı, yüzde 75’den, yüzde 50’ye düşürülüyor.
9- Emekli aylıklarının yükseltilmesinde yalnızca enflasyon oranındaki artış dikkate alınacağından, emekli, dul ve yetimlere refahtan pay verilmiyor.
10- Asgari ücretin üçte biri tutarında, altı ay süreyle verilmesi kabul edilen süt emzirme yardımı, bir defaya mahsus olarak düzenleniyor.
11- Asgari ücretin üç katı tutarında verilmesi kabul edilen cenaze yardımı bu tasarıda bir asgari ücret tutarına indiriliyor.
12- Yetim kız çocukları için ödenmekte olan evlenme yardımı (çeyiz parası) yetim aylığının 24 katı tutarından, 12 katına düşürülüyor.
13- Çalışanlarla emekli, dul ve yetimlerin yararlanacakları sağlık hizmetlerine ilişkin tedavi yöntemleri, ilaç ve tıbbi malzemelerin miktar ve sürelerinin belirlenme yetkisi kurum yönetimine bırakılarak bu konuda bir belirsizlik yaratılıyor.
14- Diş protezlerine yaş sınırı getirilerek 18 yaşını doldurmamış veya 45 yaşından gün almamış kişiler protez bedelinin yüzde 50’sini kendi cebinden ödeyecektir.
15- Çalışanlarla emekli dul ve yetimler, özel hastanelerden yararlanmak için sağlık hizmetinin yüzde 20’sini cepten ödeyecek.
16- Sosyal Güvenlik Kurumu’nun oluşturacağı bir komisyonun belirleyeceği tedavi yöntemleri dışındakilere, üç katına kadar fark ücreti ödenmesi öngörülüyor.
17- Muayene ve tedaviler için şimdilik 2 YTL; protez, ortez ve ilaç bedelleri için yüzde 10 ve yüzde 20 oranında değişen oranlarda katılım payı ödenecektir.
18- Çalışması sona eren sigortalılardan, önceki yıl içinde 90 gün prim ödeyenlerin kendileri, 120 gün prim ödeyenlerin ise kendileriyle birlikte bakmakla yükümlü olduğu kişilerin, altı ay süreyle sağlık yardımlarından yararlanma hakkı kaldırılıyor.
19- Genel Sağlık Sigortası primlerini devletin ödeyeceği kişiler için asgari ücretin üçte biri olarak belirlenen yoksulluk sınırı, nasıl elde edildiğine bakılmaksızın hanenin tüm gelirlerini dikkate alacağından, toplumun büyük bir bölümü sağlık sigortası primi ödemekle yükümlü tutulacak.
Kaynak: Radikal
