İzmir Expo 2015 ye aday oldu. Milano ile yarışacak. Expo alanı olarak uzun yıllardır İzmir’i meşgul eden Balçova, Inciraltı Bağlararası mevkii öne çıkıyor. Bence bu bölge Expo için uygun.
Ancak İzmir’in ve İzmir Expo’nun ulaşım altyapısını şimdiden çözemezseniz adaylık kağıt üstünde kalacaktır. Aynen İstanbul’un Olimpiyatları ulaşım sıkıntısı yüzünden bir türlü alamaması gibi.

Esasen İzmir de ulaşım tıkanıklığı da şimdiden hissedilmeye başladı. Expo olsun olmasın Çeşme Yarımadasındaki gelişmelere paralel soluklu projeler gündeme getirilmediği takdirde İzmir de İstanbul’un kaderini paylaşacak, ulaşım kitlenecektir. Bu bağlamda geliştirdiğim Balçova, Üçkuyular-Karşıyaka, Mavişehir arası 5 km’lik İzmir ‘Oto-Ray Körfez Geçişi’ Projesi İzmir ulaşımını uzun yıllar sorunsuz kılabilecek ve Expo 2015 İzmir’in ulaşım sorununu baştan çözecektir.

Güneyde Çeşme ve Aydın, batıda Ankara ve İstanbul yollarını toplayarak İzmir’i dolaşan Çevre yolu kuzeyde Çanakkale yoluna bağlanmakta, Kent merkezini Karşıyaka ya bağlayan Altınyol’un yükünü hafifletmektedir. Bu girişim faydalı ancak yeterli değildir. Çevre yolu’nun güney kuzey iki ucu Körfez üzerinden deniz geçişiyle bağlanarak Kenti çevreleyen bir ‘Kuşak yol’ oluşturmalıdır. Aksi halde, hizmete açılaçak çevreyolu kısa bir süre sonra aynen İstanbul TEM otoyolu gibi tampon tampona bir cadde haline dönüşebilecektir.

Çeşme ve Aydın Otoyol uzantılarının Balçova, Üçkuyular mevkiinde, Güzelyalı kornişiyle birleştiği kesimden başlayan Körfez Geçişi Karşıyaka ya Mavişehir den içeri girmekte, Çanakkale Karayolu ve İzmir Çevre Otoyolunun birleştiği Çiğli veya Kipa-Atakent kavşagı ile buluşarak çemberi tamamlamaktadır.

Proje çok amaçlıdır. Halen yapım halindeki İzmir Metrosu’nun güney Üç kuyular istasyonu ve kuzeydeki Çiğli hattından alınan çıkışlar Körfez Geçişi’nden geçirilmekte ve raylı Toplu Taşıma Sisteminde de ‘ring’ sefer hedeflenmektedir. Böylece, İzmir ulaşımı lastik tekerlekli araçlar ve raylı sistem için iki ayrı kuşak sisteme kavuşacaktır. Geçiş 5-6 dakika sürmektedir. Proje, hareketlenmesi beklenen Çiğli Havalimanı ve Organize Sanayi bölgelerine de hizmet etmektedir.

Körfez de deniz altından giden Tüp geçiş sistemi ise birçok açıdan tercih edilmemelidir. Pahalı ve zor bir proje olan tüp geçiş 5 km boyunca İzmir in güzelliklerini temaşa etmek yerine insanları karanlıkta seyahate mecbur etmektedir. Havalandırma ciddi maliyet getirmekte, kaza ve yangın durumları felaketlere yol açabilmektedir. Zemin zayıf olduğundan, tüp geçiş maliyet ve yapımda süre artışları bir yana, deprem koşullarında risk taşıyabilecektir. İstanbul’a 1 milyar dolara mal olan 1 km’lik tüp geçiş tarihi ve doğal çevrenin getirdiği zorunluluklar nedeniyle tercih edilmiştir.

Biraz ileri görüşlü olursak İzmir’in İstanbul gibi çökmesine engel olabiliriz. İzmir Oto-Ray Körfez Geçişi ile kent içi ve transit ulaşım rahatlayacak, raylı toplu ulaşım kenti saracak, Proje İzmir’in Expo adaylığında önemli bir veri olacaktır. Ayrıca, Gerdanlık gece ve gündüz İzmir’e estetik katacaktır.

Yazan: Prof. Dr. AHMET VEFİK ALP / Mimar Kent bilimci

5 Comments

  1. izmiri çok beğeniyorum izmir benim için dünyanın en güsel mi güsel şehiri

  2. Mehmet Bey,

    Herkes gibi Ahmet Vefik Alp de kendi rantını sağlamaya çalışıyor işte. Çok da kızmamak lâzım aslında…

  3. hoca elinde hep bir projeyle dolaşıyor. bana bu tür büyük projeleri sanki pazarlıyor gibi kucağına alıp tanıtması çok hoş gelmedi.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir