Antalya’da bulunan Patara antik kentindeki ‘dünyanın ilk parlamentosu’ olan Likya Birliği Parlamento binasının, 2009’da tüm ülkelerin parlamento başkanlarına ev sahipliği yapacağı bildirildi.
Antalya Valisi Alaaddin Yüksel, heyetin, Patara’daki dünyanın ilk parlamento binasının bulunduğu ve ilk meclisin toplandığı yerde incelemelerde bulunacağını belirtti. Dünyanın ilk parlamento binasının, Likya Birliği Meclisi’ne ev sahipliği yaptığına dikkati çeken Yüksel, “Bilinen en eski demokrasi Anadolu topraklarındadır. Patara’daki dünyanın en eski parlamento binası bunun en canlı örneğidir. Likya Birliği Parlamento binası, 2009’da dünyadaki bütün ülkelerin parlamento başkanlarına ev sahipliği yapacak. Kaş’ın çehresi değişecek” dedi.
Yüksel, dünyanın ilk parlamento binasındaki arkeolojik çalışmaların hızla sürdüğünü ve çalışmaların 2009’a kadar tamamlanacağını bildirdi. Patara Kazısı Başkanı Prof. Dr. Havva İskan Işık, dünyanın ilk parlamento binasının İÖ 200’de yapıldığını belirterek, “Burada 1455 oturma grubu bulunuyor. Oturma gruplarının yarısı yıkılmış. Şu anda kalan kısımları onarıyoruz” dedi.
ABD’NİN FEDERAL YAPISININ TEMELİ LİKYA
Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Gelemiş Köyü’nün antik adı Patara. İnce, uzun, aynı zamanda bakir kumsalıyla ünlü Patara, sürdürülen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan Likya Birliği Parlamento-su’nun bulunmasıyla daha da önem kazandı.
New York Times gazetesi, “Türkiye’nin kumlarına gömülmüş bir kongre” başlığıyla verdiği haberde, 3 bin yıl önce Patara’da kurulu olan Likyalıların idari yapısının, ABD federatif sisteminin de temelini oluşturduğunu yazınca, tüm dünyanın gözleri Patara’ya çevrildi. Yazıda, yüzyıllar sonra ABD Anayasası taslağını yazanlara örnek oluşturan antik Likya Federasyonu, türünün ilk örneği olarak gösteriliyordu. Gazete, 23 şehrin federatif bir yapıyla merkezi bir idareye bağlanmasından oluşan Likya Birliği’nin, temsili demokrasinin antikçağ’daki ender örneklerinden olduğunu ve bu modelin benzerinin ABD federatif sisteminde gözlendiğini yazdı. Likya Birliği’nin Patara’daki parlamentosunun, ABD meclisine temel olduğu belirtilen yazıda, Patara parlamentosunun kalıntılarının dünyadaki ilk seçilmiş hükümet olduğuna inanıldığına yer verildi.
Haberde, “İhmal edilmişlikle geçen yüzyılların ardından, deniz kıyısındaki bu küçük kasabada Türk ve Alman arkeologlar, bu küçük Akdeniz kentinin hazinelerini keşfediyor” ifadesi yer alırken, Likya Birliği içindeki kentlerin önemlerine göre 1,2 veya 3 oy hakkı bulunduğu, parlamentodaki koltuk düzeninin bile tıpkı Amerikan kongresindeki gibi yarım daire şeklinde olduğu anlatıldı.
Patara’yı tsunami vurmuş
ROMA İMPARATORU Neron tarafından Patara Limanı’na yaptırılan, hâlâ ayakta kalabilmiş, bilinen en eski deniz feneri, yüksek kum dağının altından gün ışığına çıkarıldı. Patara Kazı Başkanı Prof. Dr. Havva İskan Işık, “İmparator Neron Patara Limanı’nın iki ağzına 12 metre yükseklikte 2000 yıl önce iki dev deniz feneri yaptırmış. Patara’da bulunan bu deniz feneri dünyada var olan en eski orijinal deniz feneridir. Dünyanın en eski deniz feneri Mısır’ın İskenderiye kentinde. Ancak bu fenerden günümüze hiçbir şey kalmamış. Patara’daki fener ise hâlâ sağlam” dedi. Işık, 2000 bin yıllık deniz fenerinin Patara kazıları sırasında dev kum dağlarının altında bulunduğunu belirterek, şunları söyledi: “Büyük bir ihtimalle limanın diğer köşesinde de ikinci bir deniz feneri var. Ancak ikinci deniz fenerini kum altından çıkarmak istemiyoruz. Çünkü çıkarılan deniz fenerinin altından kumların çekilmesi nedeniyle fenerde yıkılma tehlikesi var. Diğer deniz feneri hiç olmazsa kumların altında korunuyor.” Işık, deniz fenerinin sağlam olarak çıkarıldığına değinerek, “Ancak fenerin güney sağ köşesi yüzyıllar öncesinde Akdeniz’de oluşan, Mısır açıklarından gelen dev tsunami ile yıkılmış. Tsunami felaketinin Patara ve Kaş yöresine de büyük zararlar verdiği sanılıyor” dedi.
Kaynak: Birgün
