Büyük Marmara depremi artık herkesin bildiği bir gerçek. Bu gerçeğe karşısındaysa deprem toplanma alanlarının, özellikle İstanbul’da lüks ve yüksek binalara dönüşmesi sorunu var. Uzmanlar, daralan bu alanların, depremin vereceği hasarı büyük ölçüde arttıracağını söylüyor. Konuyla ilgili hem siyasilere hem belediyelere hem de muhtarlıklara büyük sorumluluk düşüyor. Üsküdar’a bağlı Acıbadem Mahallesi Muhtarı Semra Aydın bu sorumluluğu hisseden muhtarlardan.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İstanbul İl Koordinasyon Kurulu’na (İKK), mahallesinde bulunan deprem alanlarının durumunun tespit edilmesi için başvuran Muhtar Aydın, mahallesi için önemli bir adım attı. Çalışmaları arasında deprem gündeminin yoğun olduğunu söyleyen Muhtar Aydın, böyle bir işe neden başvurduklarını şu sözlerle ifade etti: “Muhtarlık görevine talip olduğumuz zaman, ‘deprem esnasında ilk 72 saate hazır örgütlü bir mahalle’ olmayı zaten hedeflerimiz arasına koymuştuk. Depremde ilk 72 saat hayat kurtarmak anlamında çok önemlidir çünkü. Bunu da AKUT ve AFAD gelinceye kadar mahallede bulunan yurttaşlar yapar.
Bu noktada da mahallelinin hem mahallesini hem de komşusunu tanıması önemlidir. Biz de ilk olarak böyle bir iş yaparak, TMMOB İKK ile mahallemizdeki deprem alanlarının durumunu öğrenerek, işe başladık. Belediyeyle birlikte ama onun bir adım ötesinde çalışmaya da devem edeceğiz. Mesela belediyeden toplanma alanlarını ve mahallenin sokaklarını gösteren haritaları istedik. Afet durumlarında trafik kaçış noktalarının haritalarını istedik.”
Deprem anında organize bir mahalle
Deprem durumunda organize olmuş bir mahalle kurmayı hedeflediklerini aktaran Aydın sözlerini şöyle sürdürdü: “Mahallemizde engelliler nerelerde oturuyor? Hangi binada kaç engelli var, kaç çocuk kaç yetişkin kaç yaşlı var? Bunların hepsinin biliniyor durumuna gelmesi lazım. Bunun için gruplar da kuruyoruz. AKUT ve AFAD değiliz elbette ama yapacağımız çalışmalar mahallemizdeki insanların can güvenliğini artırmaya yönelik. Küçük eğitimler de vereceğiz. Konteynerler nasıl kurulur, acil durumlar nasıl yönetilir, nasıl organize kalınır gibi meselelere dair. Küçük bilişim grupları da kuracağız. Haberleşme ve koordinasyonu hızlandırması adına.
Yapılan çalışma sonucunda TMMOB İKK tarafından konuyla ilgili bir de rapor hazırlandı. Hazırlanan raporda bölgenin birinci derece deprem bölgesi olduğu ve mahalledeki deprem toplanma alanlarının binalar içerisinde kaldığı tespit edildi.
Nüfusu karşılamıyor
Raporda şu ifadelere yer verildi: “Üsküdar Acıbadem Mahalle Muhtarı Sayın Semra Aydın’ın talebi üzerine, mahalle muhtarlığı ile koordineli yapılan çalışmada, Üsküdar Belediyesi tarafından, 1.Derece Deprem Bölgesi’nde bulunan Acıbadem Mahallesi’nde 4 adet toplanma alanı belirlendiği tespit edilmiştir. Bunlar Erdem Parkı (1798 m2) , Vali Evler Parkı (1299 m2) , Menekşe Parkı (1120 m2) ve Gülistan Parkı (709 m2) dır. Acıbadem Mahallesi’nin 2016 yılı itibariyle toplam nüfusu 25.027 kişi olup, yukardaki verilere göre deprem toplanma alanı olarak kişi başına düşen miktar 0,19 m2 ‘dir. Kızılay’ın verilerine göre afet acil barınma çadırının büyüklüğü ortalama 16,5 m2 olup yukarıdaki veriler temel alındığında 25.027 kişinin yaşadığı mahalleye en fazla 298 çadır kurulabilmektedir.” Yine muhtarlık ile birlikte yapılan incelemeler sonrası oluşturulan raporda, toplanma alanı olarak belirtilen parkların tamamının binalar arasında kaldığı bilgisi de dikkat çeken ifadelerden oldu.
Toplanma alanında şimdi Akasya AVM var!
Raporda vurgulanan noktalardan biri de toplanma alanlarının imara açılmasıydı. Raporda, Acıbadem Mahallesi’nin ve İstanbul’un büyük toplanma alanlarından 181 bin 400 metrekarelik eski Otosan Fabrikası arazisinin, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi’nce 1 Aralık 2006’da onaylanan planla imara açıldığı ve bugün üzerinde Akasya AVM ve rezidanslar olduğu ifade edildi.
Raporun sonuç kısmında ise ‘toplanma alanlarının imara açılması felaketlere davetiye çıkarmak’ olarak değerlendirildi. Sonuç bölümünde şu ifadelere yer verildi: “Üsküdar Acıbadem Mahallesi örneği afete hazırlıksız olduğumuz gerçeğine verilebilecek örneklerden yalnızca biridir. Mahalle acil ulaşım yollarının belirsizliği, deprem toplanma alanlarının durumu, belirlenen alanın imara açılması gibi birçok problem ile karşı karşıya. İstanbul’un farklı bölgelerinde inceleme yapıldığında sonucun bu bölgeler açısından da iç açıcı olmayacağı açıktır. Kent planlamasında afet yönetiminin mutlaka yer alması gerekmekte, imar planları deprem toplanma alanları göz önüne alınarak yapılmalıdır. Deprem toplanma alanlarını imara açarak çadır kurulacak alan bırakmamak, kelimenin tam anlamıyla deprem sonrasında ortaya çıkacak olumsuzluklara davetiye çıkartmaktır. Bunun vebalinin ağır olacağını söylemek ve acilen önlem alınmasını istemek, TMMOB olarak kamusal sorumluluğumuzun bir gereğidir.”
Kaynak: Birgün
