Fenerbahçe Stadı’nın Kadıköy’den Maltepe’ye taşınması tartışması sürüyor. Kent savunucuları ve mahalle temsilcileri, taşınmanın hem Kadıköy’ün tarihsel hafızasını zedeleyebileceği hem de Maltepe’de yeni çevresel ve kentsel sorunlar yaratabileceği uyarısında bulundu.
Fenerbahçe Stadı’nın Kadıköy’den Maltepe’ye taşınması önerisi, stadın geleceği ve iki ilçenin nasıl etkileneceğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi.
Stadın bulunduğu alanın nasıl değerlendirileceği, Maltepe’de gündeme gelen yeni tesisin çevresel etkileri ve Kadıköy’ün tarihsel hafızasının korunması tartışmanın öne çıkan başlıklar arasında geldi.
Stadın taşınmasının yalnızca bir spor tesisinin yer değiştirmesi olarak değerlendirilemeyeceğine dikkat çeken kent savunucuları, mimarlar ve mahalle temsilcilerinin ortak kaygısı Kadıköy’deki değerli arazinin yeni rant projelerine açılması ve mevcut sorunların çözülmek yerine başka bir ilçeye aktarılması. Açıklamalarda ‘‘Boşalacak stat alanı ve ve çevresi için ne planlanıyor? Maltepe’de hangi alan, hangi koşullarla kullanılacak? Asıl hedef ne?’’ soruları da soruldu.
Taşınma tartışmasının başlamasının ardından Kadıköy’de bir araya gelen kent savunucuları ve çok sayıda bileşen, önümüzdeki günlerde akademisyenlerin, bilim insanlarının, gazetecilerin ve meslek odalarının katılımıyla geniş kapsamlı bir toplantı düzenleyeceklerini açıkladı.
MEKÂNSAL HAFIZA YOK SAYILAMAZ
İBB ve Kadıköy Belediye Meclis Üyesi mimar Barış Antik, olası taşınmanın yalnızca bir spor tesisinin yer değiştirmesi olarak ele alınamayacağını söyledi. Antik, bunun İstanbul’un kültürel hafızasını ve kentsel yaşamını doğrudan ilgilendiren bir şehircilik meselesi olduğunu vurguladı. Fenerbahçe Stadı’nın Papazın Çayırı’ndan bugüne uzanan tarihinin İstanbul’un kolektif hafızasının parçası olduğuna dikkat çeken Antik, Kadıköy’de maç günlerinde oluşan buluşmaların, sokaklardan stada yürüyüşlerin ve çevredeki işletmelerin yıllar içerisinde bir spor kültürü yarattığını anlattı. Antik, stadın başka bir ilçeye taşınmasının tarihin oluştuğu mekânsal sürekliliği ortadan kaldıracağını vurgulayarak, temel sorunun stadın kent merkezinde bulunması değil, kapasitesi ile çevresindeki ulaşım altyapısının uyumsuzluğu olduğunu söyledi. Maltepe’de 75-80 bin kişilik bir stadyum ve bağlantılı tesisler için uygun büyüklükte alan bulmanın kolay olmadığını belirten Antik, Maltepe sahili ve deniz üzerindeki dolgu alanları ile ilçenin kuzeyindeki ormanlık veya düşük yoğunluklu bölgelerin gündeme gelebileceğini söyledi. Sahil ve dolgu alanlarına büyük bir stadyum yapılmasının deniz ekosistemi, zemin güvenliği ve deprem riski açısından sorunlar yaratabileceğini kaydeden Antik. stadın kuzeydeki ormanlık alanlara yapılması durumunda ise yeni yollar, otoparklar ve tesislerin doğal alanları parçalayabileceği uyarısında bulundu. Taşınma tartışmasının önemli başlıklarından birinin de Kadıköy’deki mevcut stadın bulunduğu arazinin geleceği olduğunu söyleyen Antik, alanın ticari yapılaşmaya açılması halinde maç günlerinde yaşanan dönemsel yoğunluğun yerini haftanın her günü sürecek trafik ve altyapı baskısının alabileceğinin altını çizdi. Antik, şöyle devam etti:
‘‘Öncelikle mevcut stadın iyileştirilerek kullanılmaya devam edilmesi seçeneği bütün yönleriyle araştırılmalıdır. Mesele Fenerbahçe ve bakanlık arasındaki pazarlık gibi sürdürülüyor. Ancak bu meselenin hem demokratik plan ilkeleri olarak hem de İstanbul’un ve Kadıköy’ün siyasi iradesi olarak yerel yönetimlerle sürdürülmesi şarttır. Kadıköy, Kadıköylülerindir. Kadıköylüler bu kentin müşterisi değil sahibidir.’’
HER TÜRLÜ RANT PROJESİNE KARŞIYIZ
Fenerbahçe Kalamış Dayanışması’ndan Alev Ataç ise stadın yalnızca bir spor tesisi olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti. Fenerbahçe’nin tarihsel ve toplumsal kimliğinin Kadıköy’le iç içe geçtiğini söyleyen Ataç, stadın başka bir ilçeye taşınmasının bu mekânsal aidiyeti zedeleyeceğini söyledi. Ataç, bazı semt sakinlerinin belirttiği gibi maç günlerinde yaşanan trafik ve kalabalık sorunlarının kamu idarecilerinin çözmesi gereken sorunlar olduğunu belirterek, Maltepe’de dolgu alanına stat yapılması ihtimalini de eleştirdi. Ataç, şöyle devam etti: “Kamuya ait alanlar üzerinde rant yaratan, halka zarar veren, halkı rahatsız eden her türlü projenin karşısındayız. Kadıköy’ün ulaşım sorunlarının da akademisyenlerin görüş ve önerileri doğrultusunda çözülebileceğine inanıyoruz. Bu tartışmada taraftarları ya da yurttaşları karşı karşıya getiren bir dil yerine, herkesin görüşünü gözeten, halktan ve kamusal yarardan yana bir yaklaşım benimsenmelidir. Bizim temel ölçütümüz açıktır: Kamusal alanlarda rant yaratan, kamusal alanları halkın elinden alan, halka zarar veren ve halkı mağdur eden, aynı zamanda kent hafızasını da yok eden her türlü projeye karşıyız.”
***
BÜTÜN YARIMADA RİSK ALTINDA
Kadıköy Kent Dayanışması’ndan Üzeyir Uludağ, stadın yüz yılı aşkın süredir spor kültürüne ev sahipliği yaptığını ve kentin kolektif hafızasının ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi. Maç günlerinde yaşanan trafik, otopark, gürültü ve çevre kirliliği gibi sorunların farkında olduklarını belirten Uludağ, bu sorunların stadı taşıyarak değil, ortak çözümler üreterek giderilebileceğini ifade etti. Tartışmanın statla sınırlı olmadığını vurgulayan Uludağ, ‘‘Mesele stat değil. Kalamış Marina’dan Haydarpaşa Garı’na, cami projesine kadar bütün yarımadanın ranta açılması söz konusu. Stadın taşınması da bu bölgenin tümüyle ranta açılmasının bir parçası olabilir. Stadı taşıyarak aynı sorunları Maltepe’ye ihraç etmek ve Kadıköy’de boşalacak alana devasa rant projeleri dikmek, mevcut sorunları çözmeyecek, aksine yeni sorunlar yaratacaktır” dedi. Uludağ, stadın taşınmasıyla boşalacak alanın geleceğine ilişkin soru işaretlerine dikkat çekti. Uludağ, 2005 yılından bu yana bölgede lüks konut, rezidans, yat limanı ve AVM projelerinin gündeme geldiğini anımsatarak, Kalamış Marina, Terminal Kadıköy, Haydarpaşa, Rıhtım projesi ile Kurbağalıdere ve Yoğurtçu Parkı çevresindeki gelişmelerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği kaydetti. Uludağ, İBB, Kadıköy Belediyesi, ilgili kamu kurumları ve kulüp yönetimine çağrı yaparak mahalle sakinleri, taraftar örgütleri ve uzmanların katılımıyla çözüm üretilmesini istedi.
***
YANIT BEKLEYEN SORULAR
• Kadıköy’deki stadın arazisi ve çevresi ne olacak?
• Taşınma gerçekleşirse değerli arazi hangi amaçla kullanılacak, ticari projelere mi açılacak?
• Maltepe’de yeni stat nerede yapılacak? 75-80 bin kişilik tesis için dolgu alanı mı, ormanlık alanlar mı gündemde?
• Dolgu alanına stat yapılmasının riskleri araştırıldı mı?
• Yeni proje kime, ne kazandıracak?
• Kadıköy’deki trafik sorunları çözülmeden Maltepe’ye taşınmak yeni bir ulaşım ve altyapı krizine yol açmayacak mı?
***
TOPLUMSAL HAFIZANIN BİR PARÇASIDIR
Caferağa Mahallesi Muhtarı ve mimar Hanife Dağıstanlı da stadın bulunduğu bölgenin tarihsel ve toplumsal hafızanın önemli bir parçası olduğunu belirterek, taşınmaya karşı çıktı. Futbolun Türkiye’deki geçmişinin Moda ve Papazın Çayırı’na uzandığını söyleyen Dağıstanlı, Fenerbahçe’nin bir semt takımı olduğunu ve stadın bu aidiyetin önemli bir parçasını oluşturduğunu söyledi. Galatasaray Stadı’’ın Mecidiyeköy’den taşınmasını örnek gösteren Dağıstanlı, stat sonrasında bölgedeki yoğunluğun azalmadığını, aksine haftanın her günü süren bir trafik ve yapılaşma baskısının oluştuğunu belirtti. Dağıstanlı, “Stadın buradan taşınması, burada stat nedeniyle yaşadığımız sorunları çözmeyecek. Aksine bizi daha büyük sorunlarla karşı karşıya bırakacak. Bir stat sadece stat değildir; oranın aidiyeti, tarihi, hikâyesi ve erişilebilirliğinin kıymeti var. Stadın gitmesini istemiyoruz” dedi.
***
YENİ PROJELERE DE KARŞIYIZ
Zühtüpaşa Mahallesi Muhtarı Çağla Göksu ise stadın şehir merkezinde, ana arter üzerinde ve konutların bulunduğu bir bölgede yer almasının ciddi sorunlara yol açtığını belirterek taşınmasını desteklediğini söyledi. Maç günlerinde trafik nedeniyle mahalle sakinlerinin evlerine ulaşmakta, araçlarını kullanmakta ve sağlık hizmetlerine erişmekte zorlandığını anlatan Göksu, mevcut stadın arazisinin AVM, otel veya rezidans gibi yeni yoğunluk yaratacak projelere açılmasına karşı çıktığını söyledi. Göksu, şu değerlendirmeyi yaptı: “Stadı taşıyıp oraya başka devasa projeler dikmek hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Aksine bölgenin yükünü artıracak. Burada ihtiyaç duyulan şey, olası afetlerde insanların kullanabileceği açık alanlar ve toplanma alanları.”
***
NE OLMUŞTU?
Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım, 24 Ekim’de düzenlenen Yüksek Divan Kurulu toplantısında, mevcut stadın kapasitesini artırmak için hazırladıkları projeleri Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na sunduklarını açıklamıştı. Yıldırım, bakanlıkla yapılan görüşmelerde Maltepe’de 75 bin kişilik yeni bir stat yapılması ve kulübün buraya taşınması önerisinin gündeme geldiğini söylemişti.
Kaynak: Birgün
