Geçtiğimiz ay Kasırga Helene sırasında 100’den fazla Kuzey Karolinyalı hayatını kaybetti ve binlercesi yerinden edildi. Tennessee’de felaket yaklaşık 20 can aldı. Apalaşya’daki tüm enerji sistemleri ve hatta kasabalar, o bölgelerdeki insanların tabiriyle “yıkıldı”. AIA Tennessee başkan yardımcısı Ashley Cates, “Hala arama ve kurtarma modundayız” dedi.
Gerçekten de, Kasırga Helene, kıyılardan uzaktaki iç kesimlerdeki ” iklim cennetlerinin ” yükselen deniz seviyelerinden bir şekilde yalıtılmış olduğu yönündeki uzun süredir devam eden bir efsaneyi ortadan kaldırdı. Hepimizin birlikte bu yolda olduğumuzu ve küresel ısınma söz konusu olduğunda hiçbir yerin güvenli olmadığını ürpertici bir şekilde hatırlattı.
AIA Kuzey Karolina’nın yönetici başkanı David Crawford, AN’ye “Zararın tam boyutunu bir süre öğreneceğimizi sanmıyorum” dedi . “Ancak Kuzey Karolina dağlarındaki nehirlerde ve kollarda gördüğümüz su baskınları hiç bu kadar yaygın olmamıştı. İklim bilimcileri bu kadar kısa bir sürede bu kadar çok su olacağını hiç tahmin etmemişti.”
“Elizabethton’daki kız kardeşimin bodrumu tamamen sular altında kaldı,” diye ekledi AIA East Tennessee’nin başkan adayı Cameron Bolin. “Şu anda acil ihtiyaç insanların evlerinden suyu çıkarmak ve bunun gibi şeyler. Ama aynı zamanda daha iyi bir şekilde nasıl yeniden inşa edebileceğimiz konusunda daha geniş düşünüyoruz.”
“Tek Büyük Proje”
Kasırga Helene tarafından yerle bir edilen Kuzey Karolina kasabaları arasında Asheville, Swannanoa, Black Mountain, Chimney Rock, Marshall, Hot Springs, Burnsville, Spruce Pine ve diğerleri vardı. Şimdi, Batı Kuzey Karolina ve Doğu Tennessee’deki Bolin gibi insanlar yeniden bir araya geliyor ve hem kısa hem de uzun vadede nasıl yeniden inşa edeceklerini düşünüyorlar.
Mimarlar, Black Mountain, Kuzey Karolina’ya, Anni ve Josef Albers, Walter Gropius, Merce Cunningham ve Buckminster Fuller’ın hepsinin ders verdiği avangart tasarım okulu Black Mountain College sayesinde aşina olabilirler. Ancak, Kasırga Helene’den etkilenen, aynı derecede büyüleyici, ancak daha az bilinen bir Appalachian kasabası, pitoresk ana caddesiyle bilinen bölgesel bir sanat cenneti olan Marshall, Kuzey Karolina’dır.
“Marshall, Ulusal Tarihi Yerler Sicilinde yer alıyor. Şehir merkezimiz güzel; esasen bir zaman kapsülü,” diyor Marshall’da yaşayan bir sanatçı ve küçük işletme sahibi olan Josh Copus. “Şehir merkezindeki her işletme sel nedeniyle etkili bir şekilde yok oldu, ancak bu kasabanın kurtarılmaya değer olduğunu düşünüyoruz.”
Kısa bir süre önce Copus ve arkadaşları Marshall’da eski bir hapishane satın aldılar ve onu bir restorana, otele ve müzeye dönüştürdüler . Helene Kasırgası sırasında su, Copus’un işyerinin ikinci katına kadar çıktı. Neyse ki, Copus’un neşeyle “tuğla bir bok evi gibi inşa edildiğini” söylediği eski hapishanenin sağlam temelleri vardı, bu yüzden bir şekilde sağlam kaldı. Ancak komşularının çoğu o kadar şanslı değildi.
Marshall’da bugün Copus, binasının onarılmasına yardımcı olmak için bir bağış toplama kampanyası başlattı ve bölge sakinleri, ne yazık ki alışkın oldukları bir şey olan, kontrolleri dışında gerçekleşen siyasi ve doğal afetlerden nasıl kurtulacaklarını anlamaya çalışıyorlar.
Yaklaşık 800 kişilik nüfusa sahip kasaba, eyaletler arası bir otoyolun kenarındaki konumu sayesinde bir zamanlar gelişen bir ticari destinasyondu. Bu, planlamacıların rotasını değiştirdiği 1960’lara kadar böyle devam etti. Bu, Marshall’daki trafiği durma noktasına getirdi ve işyerlerini kapattı.
Bununla birlikte, Appalachia’da büyüyen Copus, ev dediği yerde iyimserliğin yüksek olduğunu söyledi. “Burada olanlar bir yıkım hikayesi değil. Bu bir insan dayanıklılığı hikayesi,” diye açıkladı. “Marshall’ı bir sürü farklı proje yerine tek bir büyük proje olarak yeniden inşa etmeyi düşünüyoruz.”
Siyaset Her Zamanki Gibi Mi?
İlerledikçe, rahatsız edici sorular devam ediyor. David Crawford, bölgedeki ev sahiplerinin büyük çoğunluğunun sel sigortası olmadığı göz önüne alındığında yeniden inşanın nasıl finanse edileceği konusunda endişeli. Madison County, Kuzey Carolina’nın yüksek rakımı ve kıyıdan uzaklığı, şimdiye kadar kasırgaları sonradan akla getiriyordu.
“Yıkılıp giden bu kasabalar,” dedi Crawford yorgun bir şekilde, “ne yapacaklar? Yeniden inşa edilebilirler mi? Bu bölgelerdeki insanların yüzde 80’inden fazlası, hatta yüzde 90’ı yeniden inşa etmek için paraya sahip olmayacak. Peki ne olacak?”
Labowitz, bir süredir ABD federal hükümetinin doğal afetlere verdiği tepkileri inceliyor . Harvey Kasırgası’ndan sonra yıllarca Houston Şehri’nde çalıştı. Labowitz, araştırmasında, kendi isimleri olmayacak kadar büyük olmayan daha küçük ölçekli afetlerin milyarlarca dolarlık hasara yol açtığını ancak basında sıklıkla fark edilmediğini fark etti.
“Doğal afetlerin tipik görüntüleri Helene veya Harvey gibi büyük kasırgalardır,” diye paylaştı Labowitz. “Ancak ABD’de insanların FEMA’dan yardım için başvurdukları yerleri gösteren Disaster Dollar Veritabanına bakarsanız , Michigan ve Illinois gibi yerlerden de başvuru geldiğini görürsünüz.” Labowitz şöyle devam etti: “Michigan’da geçen yıl yaklaşık 250.000 kişi isimsiz sel ve fırtınalar için yardım başvurusunda bulundu. Ve yaklaşık 100.000 kişi Illinois’den başvuruda bulundu.”
Labowitz için büyük bir soru, sel sigortası olmayan veya derin cepleri olmayan insanların haftalar süren, yıllar sürmeyen bir şekilde nasıl yeniden inşa edebilecekleridir. Ve odadaki bir diğer fil de şu: Yaklaşan ABD başkanlık seçimi.
“Sigortası olmayan düşük ve orta gelirli haneleri kapsayan birincil program HUD’un Topluluk Geliştirme Hibesi-Afet Kurtarma’dır . Yeniden yapılanma fonlarının çoğunluğu buradan gelmek zorunda kalacakken, diğer küçük kaynaklar özel hayırseverlik ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar olacak,” diye ekledi Labowitz. “FEMA’nın aksine, HUD’un harcamaları Kongre tarafından onaylanmak zorunda. Dolayısıyla asıl soru, Kongre tarafından ihtiyaç duyan kişilere ne zaman ve ne kadar fon sağlanacağı.”
Deregülasyon ve Hoşnutsuzlukları
Tennessee’de Cates, eyaletin AIA şubesinin hasar kontrolü için TNSave ile bir mutabakat zaptı (MOU) olduğunu söyledi . AIA Tennessee ve TNSave birlikte bina değerlendirmeleri yürütüyor ve afet müdahalesini koordine ediyor. Cates ayrıca AIA Tennessee’nin yardım çalışmaları için Tennessee Acil Durum Yönetim Ajansı (TEMA) ve Volunteer Tennessee ile iletişim halinde olduğunu söyledi . Cates, “Üyelere ulaşarak iyi olduklarından ve kendilerinin ve toplumlarının ihtiyaç duydukları şeylere sahip olduklarından emin oluyoruz” dedi.
Raleigh’de yaşayan Crawford, birçok doğal afet gibi, Kasırga Helene’nin de kendi toplumunu etkileyen yapısal sorunları odak noktasına getirdiğini belirtti. Daha spesifik olarak, böyle bir felaketin büyüklüğünü azaltabilecek yapı yönetmeliklerinin eksikliğini vurguladı. Crawford, “Kuzey Karolina’da Ev Yapıcıları Derneği’nden çok mutsuz olan çok sayıda insan var çünkü uzun, uzun yıllardır onlar başı çekiyor,” dedi.
“[Ev Yapıcıları Dernekleri] yapı kodlarımızın modernizasyonunu durdurdu,” diye devam etti Crawford. “Zarardan dolayı doğrudan parmaklarımızı onlara mı doğrultuyoruz? Hayır. Ancak son on yılda, özellikle dik yamaçlı ve yamaçlı bölgelerde, yapı kodlarında yapılabilecek şeyler vardı ve belki de [Ev Yapıcıları Derneği] müdahalesi nedeniyle geçirilmemişti.”
Knoxville’de yaşayan Cameron Bolin, Crawford’ın endişelerini dile getirdi. Bolin, “Etkilenen kasabaların çoğunda yapı veya imar yönetmelikleri bile yok,” dedi. “Dağlarda ‘Bana ne yapacağımı veya nasıl inşa edeceğimi söyleyemezsin’ duygusu var. Birçok insan mimar bile tutmuyor ve bunun yerine genel müteahhitler kullanıyor. Bu yüzden paralarını vasat bir şeye harcıyorlar ve bu da mimarlar olarak sağlamamızı istediğimiz sağlık, güvenlik ve refah ruhuna uymuyor.”
Cates de mimarlar, politikacılar ve hizmet etmeyi umduğu kırsal topluluklar arasında güven oluşturmanın gerekliliği konusunda hemfikirdi. “Güney orta Tennessee’de büyüdüm,” dedi. “İnsanların nasıl inşa edeceklerinin söylenmesinden hoşlanmadığı yerlerden biri, değil mi? Ancak bu zihniyetin sakinlerin geçim kaynaklarını etkilemeye başlaması gerçekten talihsiz bir durum. Ancak insanlar uyanmaya ve bu zihniyetin yaratabileceği etkiyi fark etmeye başlıyor.”
Güven inşa etmek nasıl bir şeydir? Tennessee’de Cates ve Bolin, insanların müteahhitlerle nasıl pazarlık yapacaklarını ve yapı ruhsatlarına nasıl başvuracaklarını öğrenmeleri için atölyeler oluşturmalarına yardımcı oldu. Ancak AIA Tennessee’nin çalışmaları burada bitmiyor.
Bolin, “İnşaat yönetmelikleri ve konut konusunda politikaya büyük ölçüde yerleşmiş bölüm üyelerimiz var,” diye paylaştı. “Bu nedenle, taşkın yataklarında inşaatı önlemek için inşaat yönetmeliklerini güncellemek gibi daha fazla dahil olabileceğimizi görebildiğim bir odak alanı bu. En iyi uygulamalar hakkında farkındalığı yaymaya yardımcı olacağız, ancak aynı zamanda belediyeleri ve mevzuatı politika konusunda etkilemeye çalışacağız. Bu çok büyük bir hedef, ancak uzun vadeli bir hedef.”
Kaynak: Archpaer
