Yanan Ormanlar ve Ütopik Şehirler Arasında: İklim Geçişini Tasarlamak

Olivia Poston tarafından yazıldı.

İklim felaketinden sonra dünyanın nasıl görüneceğini hayal etmenin birçok yolu var. Distopik kurgudan kıyamet sonrası edebiyata, felaket filmlerinden çizgi romanlara ve video oyunlarına kadar, çağdaş önlemlerin başarısız olması durumunda ne olacağı sorusu etrafında film ve roman türleri şekillendi. Yanan ormanlar, sular altında kalan şehirler, terk edilmiş altyapı, kaynak kıtlığı ve kitlesel yer değiştirme tanıdık bir görsel ve anlatı dilidir. İklim değişikliğine yanıt vermeyen bir dünyanın sonuçlarını hayal etmede oldukça yetkin hale geldik.

Buna paralel olarak, teknolojik dönüşümün ardından dünyayı hayal etmek için giderek daha karmaşık bir kelime dağarcığı ortaya çıktı. Akıllı şehirler, her yerde bulunan hesaplama yoluyla enerji, hareketlilik ve kaynakları optimize etmeyi vaat ederken, yapay zeka insan koordinasyonunun ötesinde karmaşık sistemleri yönetmek için bir araç olarak konumlandırılıyor. Jeomühendislik atmosferle ilgilenirken, yüzen yerleşimler, su altı yaşam alanları ve dünya dışı koloniler, insan yerleşiminin yeni ortamlara yayılma olasılığını genişletiyor . Bu fikirler , verimli şehirler, akıllı makineler ve giderek daha görkemli altyapı biçimleriyle dolu, daha uzun bir teknolojik fütürizm tarihinden besleniyor . Hikayeleri genellikle çatışmanın çözüldüğü ve yeni bir dengenin kurulduğu bir dönemde geçiyor.

Bu aşırı sonuçlar ile bugün bildiğimiz dünya arasında neler olup bittiğine dair kelime dağarcığımız çok daha az gelişmiş durumda . İklim inkârı, geçişin gerekliliğini reddederek eylemden kaçınırken, iklim felaketi ise dönüşümü imkansız bir sonuç olarak ele alarak eylemsizlik yaratır. Teknolojik kurtuluş, özellikle tasarım için cazip olan üçüncü bir kaçış yolu sunar; yeterince güçlü bir yenilik, toplumun krizden çözüme geçişe odaklanmadan sıçramasını sağlar. İklim geçişi, on yıllarca sürecek onarım, uyarlama ve restorasyon kararlarıyla bu az takdir edilen, değer verilmeyen orta noktaya bağlı olacaktır. Tasarımcılar felaketi ve fütüristik, kurtarılmış dünyaları hayal etme araçlarına sahipse, geçişin kendisini de hayal edebilecek miyiz?

Sonuna Atlamanın Cazibesi

Dönüşümü hayal etmek, belirleyici bir an olduğunda daha kolaydır. Çığır açan bir teknoloji veya yeni bir altyapı biçimi, mevcut durum ile gelecek arasında bir mesafe yaratır ve belirgin bir “öncesi” ve “sonrası” senaryosu oluşturur. İklim geçişi, net bir “öncesi” ve “sonrası” senaryosuna bağlı olamaz, ancak on yıllarca sürecek paralel çalışma akışlarından oluşacaktır. Binalar yenilenirken diğerleri yıkılacak, enerji sistemleri farklı hızlarda değişecek, manzaralar restore edilirken faaliyetler veya üretim desteklenmeye devam edecek ve yeni teknolojiler eski altyapılarla birlikte çalışacaktır. Adaptasyon, bakım ve direnç kademeli ve düzensiz bir şekilde ortaya çıkar.

Bu durum, geçiş sürecini anlatmayı zorlaştıran bir hikaye haline getiriyor. Etki alanı, tek bir buluş veya aktörde yoğunlaşmak yerine, hükümetler, topluluklar, tasarımcılar, mühendisler, kamu hizmetleri, endüstriler, meslekler ve nesiller arasında dağılmış durumda. Başarıları, sıradan, çoğu zaman yavaş kararların içine yerleşmiş olacak. Bu süreçler kendi çatışma, buluş, yenilik ve hırs biçimlerini içeriyor, ancak her zaman teknolojik bir atılımın anlık çözümünü sağlamıyorlar. Tasarımcılar ve hikaye anlatıcıları için zorluk, hayal gücüne dayalı bir zorluktur. Adaptasyon, bakım, onarım ve dayanıklılık, ilgi çekici geleceklerin malzemesi haline gelecek mi?

Teknolojik Kurtarmanın Cazibesi

İklim değişikliğinin sürdürülebilir bir şekilde gerçekleşmesi için teknoloji vazgeçilmez olacaktır. Yenilenebilir enerji, elektrifikasyon, yeni malzemeler, karbon giderme, hesaplama ve diğer yenilik biçimleri, toplumların emisyonları nasıl azaltacağını ve küresel ısınmanın etkisine nasıl uyum sağlayacağını veya hafifleteceğini şekillendirecektir. Teknolojik bir kurtarma, yeterli yeniliğin, çağdaş yaşamın sistemlerini ve beklentilerini olduğu gibi bırakırken çevresel kısıtlamaları çözebileceğini savunan bir fantezidir. Elbette, radikal bir şekilde dönüştürülmüş, güvenli ve güven verici derecede tanıdık bir gelecek sunduğu için çekici bir iklim iyimserliği biçimidir.

Akıllı şehir, bu vaadin bir versiyonunu sunuyor. On yıllardır, planlamacılar ve teknoloji şirketleri, sensörlerin, verilerin, otomasyonun ve birbirine bağlı altyapının şehirleri nasıl daha verimli ve duyarlı hale getirebileceğini, enerji, ulaşım, su ve kaynak yönetimi alanlarında anlamlı uygulamalarla araştırıyorlar. Aynı zamanda, akıllı şehir, çevresel sorunların bilgi ve optimizasyon yoluyla giderek daha yönetilebilir hale geldiği, kentsel sürdürülebilirliğin etkili bir imajını ortaya koydu. Bu çerçeve, tüketim, hareketlilik, arazi kullanımı, inşaat ve mevcut kentsel doku hakkındaki daha zor soruları çerçevenin dışında bırakabilir. Verimlilik, bir şehrin nasıl işlediğini dönüştürebilir, ancak uzun vadeli vizyonlar için şehrin neyi tükettiğini, koruduğunu, değiştirdiğini veya vazgeçtiğini belirlemez.

NEOM’daki devam eden hat inşaatı, tamamen yeni bir kentsel koşulla başlayarak bu öneriyi daha da ileri götürüyor . Temsil ettiği şehirler, mevcut şehirlerin mekânsal kalıplarından ve fiziksel kısıtlamalarından büyük ölçüde arınmış, yoğunluk, yenilenebilir enerji, otomatik ulaşım ve kapsamlı teknolojik altyapı etrafında örgütlenmiş bir şehir sunuyor. İklimsel bir geleceğin imgesi olarak, bu temiz sayfa cazip. Geleneksel şehirlerden veya rekabet eden çıkarlardan kalan her türlü kalıntıyı ortadan kaldırırken radikal bir kentsel değişime olanak tanıyor.

Benzer anlatılar, otonom ortamlardan ve devasa karbon giderme sistemlerinden jeomühendisliğe, yüzen yerleşimlere ve dünya dışı yaşama kadar birçok ölçekte ortaya çıkıyor. Her biri, teknolojinin çevresel sınırlamaları veya iklim kaygılarını aşabileceği alanı genişletiyor. Spekülatif değerleri, alışılmadık durumları çekici kılma kapasitelerinde yatmaktadır; ancak öne çıkmaları, aynı yaratıcı dikkatin dönüşüme yönlendirilmesi durumunda ortaya çıkabilecek gelecekler hakkında spekülasyonlara davet ediyor. Tasarımcılar yeni ve emsalsiz olanı görselleştirebilir; çağdaş soru, uyum, yeniden kullanım, restorasyon ve direnç anlatılarını ve görsellerini kolektif hayal gücüne nasıl dahil edeceğimizdir.

Sıradan İş

İklim değişikliğinin büyük bir kısmı, halihazırda var olan fiziksel dünyada gerçekleşecektir. Binaların uyarlanması, onarılması, yeniden kullanılması ve bakımı gerekecek ve mahalleler değişen çevre koşullarına yanıt verecektir. Önemi, tek bir an veya proje uygulamasıyla değil, birikim yoluyla ortaya çıkar; binlerce proje, kaynakların nasıl kullanıldığını, malzemelerin ve binaların ömrünü ve yerlerin değişen iklime nasıl yanıt verdiğini değiştirir. Bu dönüşümü geleceğin tek bir görüntüsünde yakalamak zor olabilir, ancak artımlı doğası onu daha az iddialı yapmaz. İlerlemeyi, mevcut şehirler ve alanlar boyunca sürekli olarak inşa edilen, bileşik bir dizi olarak değerlendirir.

Daha büyük ölçeklerde, bu bireysel müdahaleler, tek bir projenin çok ötesine uzanan sistemlerin parçası haline gelir. Şehirler , bölgeler, eyaletler ve ülkeler, genellikle farklı zaman dilimleri ve siyasi sınırlar boyunca enerji, ulaşım, malzeme, su, arazi, düzenleme, finans ve yönetişim alanlarında değişiklikleri koordine etmelidir. İklim geçişi, bireysel kararların nasıl etkileşimde bulunduğunu, birbirini nasıl güçlendirdiğini ve nihayetinde sistemik bir değişime nasıl yol açtığını anlamaya bağlıdır. Eğer bu güçlendirilmiş bir durumsa, tasarımcılar ilişkiler, bağımlılıklar, sıralamalar ve on yıllarca süren koordineli değişimle tanımlanan bir geleceği nasıl görselleştirebilirler?

Geçişi Hayal Etmek İçin Araçlar

Mimarlar ve tasarımcılar, çizimler, modeller, simülasyonlar, senaryolar, görselleştirmeler, filmler, oyunlar ve giderek artan yapay zeka aracılığıyla geleceği öngörmek için zaten gelişmiş araçlara sahipler. Tamamlanmış ortamların görüntüleri, ilgi çekici destinasyonlar oluşturabilirken, geçiş, zaman, sıra, belirsizlik ve uyumla etkileşim kurmamızı gerektirir. Aynı yaratıcı kapasite, yerlerin beş, yirmi veya elli yıl içinde nasıl değiştiğini, neyin kaldığını ve neyin eskidiğini ve kaç müdahalenin farklı bir yaşam biçimine dönüştüğünü hayal etmeye yönlendirilebilir. Geçiş, mevcut ile hayal edilen gelecek arasındaki abartılı aralıktan ziyade, spekülasyon konusu haline gelebilir.

Temsilden öte, yaşam döngüsü düşüncesi, malzeme envanterleri, kullanım sonrası araştırmalar, ekolojik bilgi, bakım uygulamaları, tarihsel emsaller, senaryo planlaması ve sistem düşüncesi, mevcut yapılı çevrelerdeki değişim kapasitesini daha bilinçli hale getirecektir. Bu bilgi arşivleri, tasarımcıların dönüşümün zaten mümkün olduğu yerleri ortaya çıkararak, mevcut durumda eylemlilik duygusunu konumlandırmalarına olanak tanır. Herhangi bir geleceğin ortaya çıkması gereken fiziksel, ekolojik ve sosyal koşullara dayanan iklim iyimserliğini hayal etmenin yollarını sunarlar.

Yazarlar, film yapımcıları, oyun tasarımcıları, sanatçılar, gazeteciler ve diğer dünya kurucuları, hangi geleceklerin tartışılacak veya arzu edilecek kadar tanıdık hale geleceğini etkiler. Çağdaş medyada daha az ilgi gören süreçlerde önemli bir yaratıcı alan bulunmaktadır. Bu az değer verilen öyküler, teknolojik spekülasyon ve geleceğe dair iddialı vizyonlarla birlikte var olabilme kapasitesine sahipken, kentsel ve çevresel dönüşümün uzun süreçlerine de eşit derecede önem vermektedir.

İklim değişikliğini inkâr etmek eylem gerekliliğini ortadan kaldırıyorsa ve iklim felaketi anlamlı eylem olasılığını daraltıyorsa, teknolojik bir kurtuluş, belirleyici eylemi beklenen bir atılıma erteler. İklim iyimserliği, miras alınan dünyada hareket etme ve değişime doğru giden süreçleri hayal etme kapasitesine dayanmalıdır . Tasarımcılar ve hikaye anlatıcıları, hayal ettikleri gelecekler konusunda daha az iddialı olmak zorunda değiller, aynı iddia ve yaratıcılığı geçişin kendisine yönlendirmelidirler. Dünyanın sonunu ve kurtarıldıktan sonraki dünyayı hayal edebiliyorsak, aradaki süreçte gereken çalışmaları hayal etmede de aynı derecede iddialı olabilmeliyiz.