COR-TEN “Korten” çelik bizde niçin kullanılmaz?

Korten çelik bizde niçin kullanılmaz?

“COR-TEN STEEL” ya da bizdeki okunuşuyla Korten Çelik üzerine bilgi paylaşımı ve bu elemanların mimari projelerde kullanımlarına ait örnekleri paylaşmak maksadıyla hazırladığımız dosya da biraz da malzemeyi tanıtmak istiyoruz. Bu maksatla tasarlanmış ve daha sonra inşa edilmiş örnekleri ilginize sunacağız.

Bizde neden kullanılmaz sorusu başlık için biraz eleştiri, biraz yapı sektörünün konudan uzakta oluşuna bir gönderme ve biraz da bu konudaki bilgi eksikliğine işaret etmeyi amaçlamıştır. Talep yoktur belki ama tasarımcılar da bir fırsat yaratıp denemeye çalışmamaktadırlar.

Korten çeliğin özelliklerini tanımakla başlayan turumuza örnekleri tanıtmakla devam edip, bizim mimarlık ortamımız ve kamuoyumuzda bilgi paylaşımı ve tartışmaların oluşmasına imkan vermeyi amaçlıyoruz.

Tadao Ando’nun Vortex Sanat Müzesi için yaptığı Korten Çelik Heykel

COR-TEN NEDİR?
Belirli bir sınıf karbon çeliktir bahsi geçen cor-ten çelik. Bu çelik aslında hava koşullarına yüksek mukavemet gösterir. Kısaca ifade edilecek olursa “paslı” ya da “paslandırılmış” çelik de denebilir. Bu çeliklerin en yaygın olarak bilinen COR-TEN ® Amerikan USX Corporation tarafından geliştirilen, ancak bazı alanlarda CORTEN çelik gibi tire olmadan bilinen özel üretilmiş çelik metalidir.

Avustralya ve Yeni Zelanda da XLERPLATE (AS / NZ 3678-WR350) olarak bilinir. Diğer adıyla “Eskitme Çelik” de denebilir. Birkaç yıl boyunca hava şartlarına maruz kaldıysa doğal olarak paslanır, pas patine gibi özel bir tabaka oluşturur ve yıpranmış görünüm özel inşaatlarda, çelik imalatlar ile çalışan sanatçı ve tasarımcı mimarlar için özel ilgi alanına dönüşür.
CORTEN öncelikle, karbon, silisyum, manganez, fosfor, kükürt, krom, nikel ve bakır eklemelerle alaşımlı karbon çelik grubu içinde yer alır ve CORTEN çelik bu duruma geldikten sonra hava şartlarına mukavim durumda kendisini muhafaza eder.
COR-TEN çelik sonunda kullanıcıların isteği ile oluşturulan rulo malzeme ile daha popüler hale gelmektedir. Eşsiz bir görünüm ve doğal kaplama oksitlenmiş tabii görünümüyle birçok mimari projede cazip hale gelir.
Bu ürün boyamaya gerek bırakmayacak çelik alaşımları grubudur ve istikrarlı bir pas görünüm formunu yıllarca devam ettirir. Yöntem olarak kor-on derin penetrasyon inhibe eder, oksidasyon doğal bir kaplama oluşturur ve boya ya da aşırı pahalı pas önleyici bakıma bir daha ihtiyaç duyulmaz. Oksidasyon kaplama, yağmur, kar, buz, sis, ve diğer meteorolojik şartlar korozif etkilerine karşı direnir.

A 606 Tip 4 NEDİR?
Orijinal Cor-Ten ASTM Uluslararası standartlar grubuna göre üretilir ve standart belirleme A 242 (“Cor-Ten A”) ismindedir. A 588 (“Cor-Ten B”) ve ince levhalar için 606 yeni bir kullanım için elverişli, mimari projelerde yüzey kaplamaya uygun levha elemanlardır.
Nasıl görünüyor?

ÖRNEKLERE BAKALIM…

Leeds Üniveriste Öğrenci Yurdu tam anlamıyla çelik kaplanmış bir bina
 

Leeds Metropolitan Üniversitesi için yeni bir öğrenci yurdu.
CORTEN Çelik Kaplama kendine has rengiyle görünüyor. Bütün binanın nerdeyse her tarafının cesaretli bir şekilde “paslı çelik” ile kaplanmış olması çarpıcı bir renk ve etki yaratıyor.
Mimar: Fielden Clegg, Londra Bradley

Nigel Hall CORTEN Çelik Heykeli

 
1980’lerin sonlarından bu yana Nigel Salonu, kamusal alanlarda dünya çapında kurumlar tarafından heykeller yapıldığı bir dönemde tekrar ele alındı. Geçişi (Dikey) 2008 yılı Mart ayında, Birleşik Krallık’ta Nigel Hall çalışmaları belli bir noktaya getirildi ve heykel için ziyaretçileri karşılayacak park oluşturuldu.
Sanatçının özel duyarlılığını yansıtan bu heykel Hall ile bir bağlantı kurar.
Hall’un heykeli genellikle bir manzara içinde yürüme deneyiminden esinlenerek ve bir yerde olan ve mevsim ve hava etkilerinde kurtulmuş Corten Çelik ile tasarlanarak farklı bir görünüm izleyenlere sunulmuştur.

Cor-ten çelik duvar

Trinity Nehri’nin Audubon Merkezi, Dallas, Texas
Tasarımcı Mimar: Antoine Predock
6.000 dönüm, Büyük Trinity Forest Amerika Birleşik Devletleri’nde en büyük kentsel park ve ormandır. Büyük Trinity Ormanı bitki ve hayvan türlerinin oluşturduğu bir topluluktur. Burada bottomland sert ahşap çeşitleri, su ve sulak alan sistemleri ve otlakları eşsiz bir karışımını içerir. Ekim 2008’de açılan Trinity Nehri Audubon Merkezi, bu inanılmaz kaynaklarını keşfetmek hizmet vermektedir.
İşte bu merkezin dışı Cor-ten Çelik kaplamadır.

Van Couver
Bu inanılmaz parça CORTEN çelikten üretilmiştir. Taban, lazer kesimdir ve sembol heykel kurt objesinin kendisi korozyonlu tel kullanılarak oluşturulmuş ve CORTEN çelik ile dikişliendirilmiştir.

Millbank Adımlar, 2004

Yeni Sanat Merkezi Anthony için önemli iş Millbank Adımlar. Duveen galerileri oturtulmuş olduğu heykel, özellikle 2004 yılında Tate Britain onun büyük retrospektifi için hazırlanmıştır. Caros en iddialı eserlerinden CORTEN çelik heykel ile mimarlık arasındaki ilişki araştırıyor. Yapının iç mekanlarında, o muhteşem manzarada ziyaretçiler heykel ile yapı arasında etkileşim kurmak için teşvik edecektir.

Church of Santa Monica (Santa Monika Kilisesi)
Rivas-Vaciamadrid, İspanya
Vicens + Ramos tarafından tasarlanan yapı, ek bir CORTEN örgü ile kaplı pencereler ve yine CORTEN çelik paneller ile tamamen kaplanmıştır. Dramatik bir şekil ve manzaralar sunan sitede.Kuzey-Doğuya doğru, kilisenin sunak arkasındaki bakan pencereleri, iç mekana gökyüzünün farklı bölgelerinden gelen ışığı sürükleyerek yollar aranmış, kesilmiş prizmalar ucundaki açıklıklardan ışık temin edilmiştir. Mimarlar bir patlama, patlama sonrasında bir anda donmuş bir formu odak olarak almış gibidirler.

Vicens + Ramos mimarisi, mimari projeler onların üstün çözünürlüğü sayesinde son birkaç yıldır İspanyol mimarisi içinde ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Her bir proje, diğer mimarlar için referans noktaları oluşturulurken, eşsiz eserler toplumun kullanım ve beğenisine sunuldu. ,

Kor-ten Panel
Normal mimari projelerdeki yüzeylerde havaya maruz olan dış cephe elemanı için çelik düşünüldüğünde bir çok önlem almak gerekir. Ayrıca panel yüzeyler de değişik efekledeki yapılar için günümüzde vazgeçilmez elemanlardandır. Muhteşem bir rustik kaplama ve dokusu olan Cor-ten çelik, derin penetrasyon inhibe eder ve, boya ve aşırı pahalı pas önleyici bakımlara ihtiyaç duyulmaksızın metal üzerinde koyu kahve rengi bir oksidasyon oluşturur.
Kor-ten daha uzun sürecek ve sert iklimlerde daha cazip olacak özelliğe böylece sahip olur.

Cor-ten sac Kaplamalar
Tipology: Ticari
Yer: Mestre

1.000 den fazla panele (sac kaplamaya) ihtiyaç duyulan Venedik’te bir otel projesindeyiz.
Mestre (Venice) bir otel yapısıdır.Yan bölgelerinde paneller yapının sağır bölgelerini, orta kısmında ise yapının ışık alması gerekn bölgelerini kaplamaktadır. Cephe kaplamaları için saclar kumlama sonrası doğal oksidasyona uğratılarak imal edilmiştir.

CORTEN çelik Kojenerasyon Merkezi
Utrecht Utrecht Uithof kojenerasyon tesisi (2005) çarpıcı bir yapıdır. Liesbeth van der Pol tarafından tasarlanan bina, kombine ısı ve güç (kuvvet) oluşturulan bir kojenerasyon (CHP), yapılardandır.

Binanın ön cephesi yaklaşık 6.000 metreküp bir alan ile çevrelenmiştir. Bu cephe, bir CORTEN çelik plakalar ve bir tersanede inşa edilmiştir. Cephe malzemesi en çarpıcı özelliği, çelik altında doğal koruma sağlarken, turuncu kırmızı bir renk oluşturan pas katmanının meydan gelmesidir. Malzeme, hava şartlarına dayanıklı, kaynak kullanımı ve bakım gerektirmeyen, ucuz ve iyi vergelijkingmet metallerdendir.

Sanat Yapıtı olarak Cor-ten Çelik
Bir çok sanat objesinin yapımında korten çelik çarpıcı görünüşü, sıcak rengi ile sanatçıların tercih ettiği malzeme olmaktadır.
Londra Trafalgar Meydanın da yer alan geçici sergiden prestij binaların önündeki kompozisyonlardan kamusal alanlardaki yontulara kadar çeşitli önemdeki eserlerde “paslı çelik” denenmektedir.

Bir İlkokulun kaplanması
Ana caddede basit bir yapının korten çelik düz ya da delikli panel ile kaplanması ve uygulamanın sonuçları.

Bir villada ya da park bahçelerde ağaç diplerinde uygulamalar…

Kaynaklar : Archdaily , Architectural.com
Çeviri : Mimdap