Tasarım: Mateo Arquitectura
Kamusal alanları içeren Castelo Branco tarihi merkezinin çeşitli trafik ve kentsel sorunların büyük karmaşıklığı bu meydan çözümünü zorunlu kıldı. Kültür Merkezi’nin amacı, kent için bir kültür dokusunun bu noktayı merkez haline getirmesi ve eski şehir yapısının dönüştürmekti.
Birinci aşamada (2007) tasarlanmış meydanın öncelikle topografik sorunları ile uğraşmak ve bunları çözmek üzerine çalışmalar yapmakla başlamıştır. Çeşitli binaların bulunduğu bu çevrede kalıplaşmış bir yapıdan daha fazla bir açılım getirmek fikri öne çıktı. Tepenin yamacından kaleye giden yolda yer alan, yumuşak eğimleri toplayarak merkezde su havuzuna neredeyse doğal bir meydan oluşturan plaza projesinin merkezinde mekana kimlik veren biraz da aykırı bu bina patlayarak görünür.
Kültür Merkezi iki fazda inşa edilmiştir. Orijinal projenin önemli bir parçası, tabanda bulunan kapalı buz pateni pistidir. Bu büyük bir kamusal alana süreklilik veren, bir köprü gibi, plaza üzerinde iki kazık üzerinde yüzer ve plazaya bitişik parka bağlantı verir. Buz pateni ve soğuk karasal iklimin Portekiz geleneğinde yeri olması; meydanın bir kısmının fonksiyonunu oluşturur. Ahşap cephe ile, askıya alınmış çinko kaplı yüzey betonarme görünümün aksine bu kentsel dizide, bir çatı sistemi sayesinde meydan üzerinde yüzdürmüş olur.
Praça Largo da Devesa ve kaldırım kıvrımları tarafından oluşturulan rampalardan birini azalmasıyla oluşan platform Castelo Branco Kültür Merkezi’nin ana giriş bölümünü meydana getiri.
Bize havadan bakan bu bina, ahşap çıtalarıyla, büyük cephesiyle hayranlık hissiyle ona yaklaşmamamızı sağlar. Neredeyse farkında olmadan, girişten sonra kısa bir inişle büyük bir galeriye kavuşulur. Bu katta ayrıca idari alanlar konumlanmıştır. Zemin seviyesinde varyasyonlar ile devam eden, kademeli eğim bina ve plaza altında genişler ve kapalı kamusal alanlar çoğaltılır.
Binanın içinde, zemin katın üzerindeki katlardaki bağlantı, aynı zamanda bir geçiş alanıdır. Dışarıdan gelenler zemin kattan binanın diğer bir tarafında uzanan ve aktivite merkezi haline gelen buz pateni pisti planlaması Kültür Merkezinin özel bir durumudur. Yapı gece ışık ve müzikle çok renkli bir meydan gösterisi sunar.
Skylights hafif ve hoş bir ortam yaratılarak bodrum kat içine ışık sağlanarak zemin seviyesinde bir görünüm temin edilir. Ahşap cephe altında, zemin katta başka bir kapısından içeri girildiğinde farklı seviye ve yüksekliklerde çift boşluk oluşturan, binanın yapısını oditoryuma bağlayan bir galeri planlama organizasyonunun bel kemiğidir. Bir uçta sergi salonu binanın yapısına eşlik eden düzeyin rampa ile, birinci ve ikinci katlara ulaşması sağlanır. Bu şekilde ziyaretçiler için ulaşılabilirlik öne planda tutulmuş olur.
Diğer uçtaki oditoryum aynı zamanda oturma düzeni ile binanın eğri doğal yapısıyla ifadesini bulur. Bu mekanların yanı sıra, birinci katta da sahneye doğrudan erişimli soyunma odaları yer almaktadır.
İkinci katta, sahne karşısında kontrol odası ve ziyaretçilerin dinlenip oditoryum için ana giriş ile bağlantılı bir bar alanı düşünülmüştür. Sergi salonu ve oditoryum arasındaki kapalı olan bu katta çok amaçlı bir alan yaratılır. Üst kat şehre adını veren kale ile, Castelo Branco çarpıcı manzaralar sunmaya eder. Son olarak yapının çatısı, tüm makine ve teknik unsurları gizlemek, doğal aydınlatmayı sağlamak için özel olarak biçimlendirilmiştir.
Yazar: josep Lluís Mateo
Yer : Praça Largo da Devesa, Castelo Branco, Portekiz
Mimari: Mateo Arquitectura
Mimar Ortak: Carlos Reis Figueiredo
İşveren: Castelo Branco Konseyi,
Kamusal alanlarda yüzey alanı: 60.000 m2
Kültür Merkezinde yüzey alanı: 4.300 m2
Yarışma: 2000
Proje: 2000-2006
Kamusal alanlarda İnşaat:2006-2007
Kültür Merkezi inşaatı: 2012 – 2013
Maliyet: 3.000.000 € ’00
Kültür Merkezi’nde Maliyet: 9.000.000 € ’00
Foto : Adrià Goula
Kaynak: Arthitectural.com
Çeviri:Mimdap
