Yaklaşık 12 milyon nüfusuna rağmen uzun yıllar raylı ulaşım konusunda geri kalan İstanbul, önümüzdeki 15 yıl içinde gerçekleştirilecek 20 milyar YTL’lik yatırımla dünyanın önde gelen raylı sistemlerinden birine kavuşacak. Avrupa ve Asya kıtalarını denizaltından birleştirecek Marmaray Projesi’nin tamamlanması için geri sayım başlarken, şu an günde 1.1 milyon kişinin kullandığı metro, tramvay ve banliyö trenleri Cumhuriyet’in 100. yıldönümünde 538 kilometrelik ağa ulaşacak. Her 1 kilometresi ortalama 50 milyon dolara mal olacak raylı sistemler, İstanbul trafiğini yüzde 40 oranında rahatlatacak.

İlk demiryolu 1866’da hizmete girdi
Türkiye’de ilk demiryolu inşaatı, 1856’da bir İngiliz şirketine verilen imtiyazla İzmir-Aydın arasında inşa edilmeye başlandı. 10 yıl süren yapım işlemi sonunda 130 km uzunluğundaki hat, 1866’da hizmete girdi. Bundan yaklaşık 10 yıl sonra, 17 Ocak 1875 tarihinde Karaköy ile Galata’yı birbirine bağlayan Tünel, faaliyete geçti. 1863’te faaliyete geçen Londra Metrosu’nun ardından dünyanın ikinci metrosu ünvanına sahip olan Tünel, dönemin parasıyla 150 bin liraya mal oldu. İlk vagonları açık olan ve oturacak yer olmayan Tünel tramvayı, elektrik olmadığı için kandillerle aydınlatıldı. Önceleri İstanbulluların korkudan binmediği bu yeni taşıma aracı, kısa zaman içinde kent yaşamının vazgeçilmez parçalarından biri oldu.

İstanbul 8 yıldır ‘metro’ kullanıyor
Megakent İstanbul, Tünel’in faaliyete geçmesinden ancak 125 yıl sonra dünya standartlarında bir metro sistemine kavuştu. Yapımına 1992 yılında başlanan ve 2000 yılında açılan İstanbul Metrosu’nun tek handikapı, yalnızca 8.6 kilometre uzunluğunda ve 6 istasyondan ibaret olmasıydı. Bu haliyle İstanbul’un trafik sorununa çözüm olması zor gözüken metro, dünyadaki 300-400 kilometrelik metro ağlarının yanında pek mütevazı kalıyordu.

Ancak, halen çalışmaları devam eden Taksim-Yenikapı ve 4. Levent-Ayazağa hatlarının 2010 yılında devreye girmesiyle 17 kilometreye ulaşacak olan İstanbul Metrosu’nun 13.5 kilometrelik Marmaray tüpünün de faaliyete geçmesi ile İstanbul’daki trafik sorununu önemli ölçüde azaltacağı öngörülüyor. Şu anda İstanbul’daki metro, tramvay ve banliyö trenlerinden oluşan mevcut raylı sistem uzunluğu, 138.06 kilometre. Bunun 66 kilometresi İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından işletilen metro ve tramvaylardan oluşuyor. Geri kalan 76 kilometrelik bölüm ise TCDD’nin yönetiminde olan banliyö tren hatları.

2010’da 244 kilometre tamamlanacak
İnşaatı süren raylı sistem uzunluğu ise 73.06 kilometre. Bunun 60.1 kilometresi 2009 yılında tamamlanacak metro ve tramvay hatlarından, 13.5 kilometresi de 2010 yılında tamamlanacak Marmaray projesinden oluşuyor. Böylelikle, 2010 yılında İstanbul genelindeki çekirdek raylı sistem ağı 244 kilometreye ulaşacak. Şu anda yapım ihale aşamasında bulunan raylı sistem uzunluğu ise 44 kilometre. Uygulama projesi devam eden raylı sistemlerin uzunluğu da 64.40 kilometreye ulaşmış durumda. Etüt aşamasında olan ve 2013 yılına kadar bitirilmesi hedeflenen raylı sistem uzunluğu ise 211.9 kilometre. Yani Cumhuriyet’in 100. yılında tamamlanması planlanan projelerin de devreye girmesi ile İstanbul, 531.96 kilometrelik raylı sisteme kavuşacak.

Üsküdar-Sirkeci arası 4 dakika
Ana gövdesini Gebze-Haydarpaşa ile Halkalı-Sirkeci banliyö hattının oluşturduğu Marmaray Projesi tamamlandığında, Gebze ve Halkalı arası 105 dakika, Bostancı ve Bakırköy arası 37 dakika, Söğütlüçeşme ve Yenikapı arası 12 dakika, Üsküdar ve Sirkeci arası 4 dakikaya inecek. Öte yandan, Marmaray’ın 2009 yılında faaliyete geçmesi ile zamandan elde edilecek toplam tasarruf yaklaşık 13 milyon saat olacak.

Ekim 2009’da tamamlanması planlanan hattın toplam uzunluğu 13.5 kilometre olacak. İnşa edilecek tünelin su yüzeyinden derinliği 60 metre olacak ve böylelikle Marmaray, dünyanın en derin batırma tüneli unvanını elde edecek. Projede, inşa edilen tüp tünellerin denizin altına batırma işlemleri ise sürüyor. Bugüne kadar 11 tüpten 7’si batırılırken, 8. tüpün de 2008 sonuna kadar batırılması planlanıyor.

İBB 3.5 milyar dolar kredi sağladı
Bu arada, 538 kilometrelik raylı sistem için kaynak arayışına hız veren İBB, metro yatırımları için geçtiğimiz günlerde Avrupa Yatırım Bankası, Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası ve uluslararası finans kuruluşlarından 2 milyar euro’yu aşkın kredi sağladı. 4. Levent-Ayazağa-Hacı Osman, Üsküdar-Ümraniye-Çekmeköy ve Kadıköy-Kartal Metro Projeleri için sağlanan kredi, 1.5 milyar euro’yu geçecek ve bunun 700 milyon eurosu Avrupa Yatırım Bankası’ndan temin edilecek. Belediye’nin yapacağı 54 kilometre uzunluğunda 3 metro hattında kullanılacak kredi ilk 5 yılı ödemesiz olmak üzere 7 ila 20 yıl arasında değişen vadelerde geri ödenecek. Marmaray Projesi’nin Boğaz Tüp Geçişi kısmından sonra ikinci bölümünü oluşturan Gebze-Haydarpaşa ve Sirkeci-Halkalı banliyö hatlarının iyileştirilmesi işinin finansmanına yönelik ise Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası’ndan 2008 yılı için toplam 500 milyon euroluk kredi için imzalar atıldı. Böylece Marmaray Projesi için Japon Hükümeti, Avrupa Yatırım Bankası ve CEB’den yaklaşık 3 milyar 350 milyon dolar tutarında bir finansman temin edilmiş oldu.

2009’da tamamlanacak hatlar
Topkapı-Edirnekapı (3 km)
Taksim-Yenikapı (5.2 km)
Yenikapı-Aksaray (0.7 km)
4. Levent- Hacıosman (8 km)
Kadıköy-Kartal (21.7 km)
Otogar-Bağcılar (5.6 km)
Bağcılar-Olimpiyat (15.9 km)

2012’ye kadar tamamlanacak hatlar
Bakırköy (Sahil) – Bahçelievler-Bağcılar (Kirazlı) (9 km)
Kabataş-Beşiktaş-Şişli-Giyimkent-Bağcılar (24.5 km)
Yenikapı -Bakırköy (İncirli) (7 km)
Yeşilköy-Havalimanı-Sahçelievler-İkitteli Metrosu (14.3 km)
Haliç Çevresi Tramvayı (9.6 km)

İnşaatı ihale aşamasında olanlar
Üsküdar-Altunizade-Ümraniye-Dudullu (25 km)
Bakırköy-Avcılar-Beylikdüzü (19 km)

Marmaray Projesi
Üsküdar-Sirkeci (13.5 km)

Kaynak: Referans

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir