Gösterişli Güvercin Evleri |
Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim Mimar İş İlanları
ANA SAYFA
Gösterişli Güvercin Evleri
Share 26 Kasım 2010

İran’da, çöl özelliği gösteren alanlarda yer yer bu yapılar dikkatimi çekti ve bu nedenle üzerinde durmak istedim. Kilden yapılmış ve çoğunlukla bakımlı olan yapıların çoğu günümüze geçmişten kalan önemli yapı örnekleridir.

Guvercin-Evleri-1

Teft Kenti (http://astronewstaft.blogfa.com/post-196.aspx)

Guvercin-Evleri-2

Güvercin Evi Nedir?
Güvercin han ve Güvercin hane anlamına gelen kelimelerle ifade edilen bu binalar, göz göz olup çöl özelliği gösterilen alanda yapılmış burç yapılarıdır. Bu nedenle yapı bütününe güvercin burcu denir ki, yapıya başlı başına bir sanat eseri diyebiliriz. Yalnızca kuru çöl iklimlerinin görüldüğü alanlarda yapılmış bu binalarda yapı malzemesi olarak kil, saman ve tuz kullanılır ki bunun nedeni iklimden ötürüdür. Gece ve gündüz arasında görülen aşırı ısı farklarını dengeleyen bu malzemeler ile binanın iç mekânını farklılaştırıp iç mekânının korunaklı olması sağlanmaktadır. Bununla beraber, bu yapılarda yüzlerce güvercin bir arada yaşadığı halde akustik sorunu görülmemektedir, dolayısıyla güvercinler arasında bir huzur söz konusudur.

Guvercin-Evleri-3

Yapı içinde çokça mekân yaratabilmek için silindir bir geometrik form tercih edilmiştir. Bu binaların girişleri bir güvercinin girebileceği ölçülerde yapılmıştır. Bu başka canlıların içeriye girmesini engelleyerek güvenliği sağlamak amacıyladır. Yine bir diğer güvenlik önlemi olarak kullanılan yapı malzemeleridir ki bu kene ve zararlı böcekleri yapıdan uzak tutmakla çevresinde üremesini de engellemektedir. Yapının sağlam kalabilmesi için, strüktür iç mekânda tomruklarla desteklenmiştir ve dış mekânda ise kil esaslı bir sıva yapılarak bir başka önlem alınmak istenmiştir. Binanın ortasında bir baca yer almakta ki küçük boşluklarla hava sirkülâsyonunun sağlanması amacı içerir. Yine binanın ortasında kuşların su ihtiyaçlarını gidermek üzere bir kuyu mutlakıyetle yer almaktadır. Yapının temizliği ise, yapının sahiplerince her 3 aylık periyotlarda yapı içine girilerek gerçekleştirilmektedir ki güvercin gübresi adı verilen bu atık madde ise meyve ve sebze bitkilerini beslemek amacıyla kullanılır. Kimi binalarda 7000 kuş yer almaktaydı ki, bu çevredeki çiftçiler için, yılda ortalama 70 000 kg güvercin gübresi elde edilmesi anlamı taşıyordu.

Guvercin-Evleri-4

Başka türde kuşların bu kuş evlerine girmesini engellemek için tüm giriş ve çıkış açıklıkları sadece güvercinlerin girip çıkabileceği ölçekte pişmiş toprak borularla yapılmaktaydı. Golpaygan, Homeyn ve Tenuşe adlarını taşıyan bu üç kentte güvercin yapılarına ait bu pişmiş toprak boruları sıkça görülebilmektedir. Bu ilginç binalar bilimden bağımsız olmayıp, bilimsel bir teknikle yapılmış olup özellikle fizik biliminden yararlanılmıştır ki, 14.000-25.000 sayı aralığında kuşların bir anda hareket ederek havalanmasındaki tehlikeli titreşim ve hareketi göz ardı edilmemiştir. Buna istinaden geometrik ve analitik olarak matematiksel hesaplamalar yapılmıştır. Zooloji ve hayvan psikolojisi değerlendirilerek güvercinlerin toplu yaşamasının getirdiği sorunlar göz önüne alınmış olup, mekanik düzenlemeler, kimyasal ve biyolojik tehditlere karşı önlem alındı. Bununla birlikte su bilimi, meteoroloji, botanik vb. bilimlerden yararlanıldı.

Fransız gezgin Sharden seyahatnamesinde, İran’da yer alan bu güvercin burçları için ‘’ Bizim en büyük kimsesizler evinden daha büyüktür.’’ diye bahsedilmekte ve ‘’ İran en büyük güvercin evlerine sahip olan Dünya’daki tek ülkedir’’ tanımı verilmektedir. 1987 ‘de İsfahan çevresinde yer alan güvercin evleri 606 inmiş olup bu yapılarda yok olma sürecine girmiştir. Gamşehr , Necefabad, Hansar, Homeyn, Golpaygan ve Azerbaycan eyaletinde yer alan güvercin burçları çok daha kötü durumdalar ki hem estetik olarak kullanılabilecek hemde tarımı destekleyici bir ticari getirisi olan bu yapılar yok olmakla karşı karşıyadırlar. Oysa yapım sürecinde göz önünde bulundurulan zooloji, hayvan psikolojisi, fizik, matematik, su bilimleri ve meteorolojik etkenlere rağmen korunması amacıyla rutin bakımların sürdürülmesi zorunluluğu söz konusudur.

İsfahan turizminde bahsedilen bu güvercin burçları sanatsal ve estetik görüntüsü, yer aldığı konumun dokusuyla uyumu ile oldukça önemli bir yere sahiptir. Bunun yanı sıra güvercinlerin gübreleri ile tarımı desteklemekle güvercinlerin tarım alanlarından uzak tutarak tarım alanlarının korunmasını ve güvercin avının engellenmesini sağlamaktadır.

Bilim adamları ve seyyahların yazılı kaynaklarından elde edildiğine göre, bu yapıların günümüzden en az 700 yıl evvel yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu yapı sahipleri ticari bir getiri olması nedeniyle devlete karşı vergi ödeme yükümlüsü idiler.

Guvercin-Evleri-5

İsfahan ‘da Bir Güvercin Burcunun İç Mekanı ve Strüktürünü Gösteren Bir Örnek (http://www.panoramio.com/photo/916496)

Guvercin-Evleri-6

İsfahan’dan Güvercin Evi Örnekleri (http://www.parsianforum.com/showthread.php/)

Guvercin-Evleri-7

İsfahan’dan Güvercin Evi Örnekleri (http://www.taknaz.ir/news_detail_10258.html)

Guvercin-Evleri-8

Kemre Köyünde Güvercin Evi Örnekleri (http://borjak-khomein.blogfa.com/)

Guvercin-Evleri-9

İsfahan Üniversitesi Yakınında Yer Alan Güvercin Burcu (http://tarikhche87.persianblog.ir/post/202)

Guvercin-Evleri-10

Yılanlara Önlem Olarak Alçı Malzeme ile Yapılmış Bir Silme (orta kısımda yer alan) ve Kuşların Dikkatini Çekmek İçinse En üstte Yapılmış Bir diğer Silme Yer Almaktadır (http://soushians.wordpress.com/category/)

Guvercin-Evleri-11

Güvercin Evlerine Ait İç Mekân Örnekleri (http://www.irac.ir/upload/P2-081022-2-088C4B94.jpg – http://www.irac.ir/upload/P2-081022-3-157ED35F.jpg)

Guvercin-Evleri-12

Zevare Kentinden Bir Güvercin Evi Örneği (http://www.abedzvr.blogfa.com/)

Guvercin-Evleri-13

İsfahan’da Hala Ayakta Duran Güvercin Evleri(http://rahilnegar.blogfa.com/post-7.aspx)

Guvercin-Evleri-14

İsfahan’da Çaadgan Kentinden Bir Güvercin Burcu (http://biato73.mihanblog.com/post/6)

Guvercin-Evleri-15

Tuğla İle Oluşturulmuş Konstrüksiyonu ile Bir Güvercin Burcu (http://www.flickr.com/photos/youngrobv/2491284423/)

Metin İçin Kaynak: http://abbas-valadi.persianblog.ir/post/351/
Farsça -Türkçe Çeviri ve Derleme: Dr. Mona PAŞAPUR ( Y. Mimar / Şehir Plancı – Muğla Üniversitesi)

7 Yorum
  1. İran ile ilgili bilmediğimiz ne kadar çok şey var. Hep dünya politikasında sert birşeyler söyleyen yaraömaz çocuk durumunda cezalandırılmak istenen bir ülkenin geçmişten bu güne muhteşem bir kültürü var aslında. çok sağlam bu yapı. Kuşlarla ilgili şu inceliğe bakar mısınız? Bu da medeniyetin bir başka biçimi.

    k.sema özcan | 28 Kasım 2010

  2. Bana çok dingin, dinlendirici ve bilgilendirici bir gezi yaptırdınız. Teşekkürler, Gültekin

    Gültekin Orhon | 29 Kasım 2010

  3. muhteşem paylaşım

    guvercin | 6 Aralık 2010

  4. Çok değerli bir yapı kültürü. kuşlarla ilgili olması bir yana doğu mistisizmine bir yaklaşım gibi. Olağan üstü bir emek olağan üstü ayrıntı var eserlerde.

    Alişan Ortaç | 9 Aralık 2010

  5. kapadokyadada güvercin evleri var. Zamanında Güvercin gübresi çok değerli oldugu için kayalara güvercinler için evler oyulmuş.

    filiz | 16 Aralık 2010

  6. hem güvercin evi gibi doğaya ve hayvan sevgisine yönelik bir isteği vurguluyor hem de kentsel bir simgeye bizi yönlendiriyor. saat kuleleri gibi mesela. doğu sanatlarının ne derin birşey olduğunun ayrıca farkına varıyoruz.

    AHMET | 18 Aralık 2010

  7. güvercinbeslemek zaten bir sanat birde muna mimaridekaüılınca ayrıca bir sanat akımı oluşmuş sankiii

    nevzat | 11 Ağustos 2012


Yorum yazmak için


Tasarım: Architensions Architensions ve Andrew Bruno, Los Angeles’ın güneyindeki Vermont Knolls semtinde yer alan spekülatif bir kooperatif fourplex olan Knolls Co-Living’i tasarladı. Teklif, LA Şehri’nin düşük katlı, çok birimli konut mimarisi için yeni uygun fiyatlı modeller talep eden Alçak Katlı yarışmasına yanıt verirken, aynı zamanda Architensions’ın çağdaş konutları çok kuşaklı ve derinden komünal olarak yeniden […]

Copyright © 2021 All Rights Reserved | Mimdap.org