Başarılı Meydanlar İçin 10 İlke |
Ana Sayfa Bağlantılar Biz Kimiz İletişim Mimar İş İlanları
ANA SAYFA
Başarılı Meydanlar İçin 10 İlke
Share 21 Aralık 2006

Aşağıdaki 10 kural, incelediğimiz ve gözlemlediğimiz yüzlerce meydana dayandırılarak oluşturulmuştur. İncelemede en çok gözümüze çarpan; tasarımın, büyük meydanlar yaratılmasındaki etkenler arasında küçük bir unsur olmasıdır. Gerçekten de; başarılı meydanlar, söz konusu mekanın fiziksel boyutunun ötesinde bir dizi unsuru da içermektedir.

1. İmaj ve Kimlik

Danimarka Kopenhag’dan popüler bir meydan

Meydanlar; tarihsel olarak toplumların merkezi, geleneksel olarak da, kent kimliğini biçimlendirmeye yardımcı bir unsur olmuştur. Meydanlara güçlü bir imaj vermek için, kimi zaman çeşme kullanılmıştır: örneğin Roma’adaki görkemli Trevi çeşmesi yada Philadelphia Logan Meydanindaki Swann Çeşmesi gibi. Pek çok meydan imajı, çevresinde yer alan katedraller, belediye binası yada kütüphane gibi büyük kamu binaları ile yakın ilişki içerisindedir. Günümüzde, topluluklara kimliğini veren ve şehirlerdeki en anlamlı mekanlar haline gelebilen meydanlar yaratmak oldukça zordur. Ancak büyük kamu meydanları yaratmak istiyorsak kesinlikle bu zorluğu yenmemiz gerekmektedir.

2. Çekim ve Güzergah

Ghirardelli Meydanı, San Francisco.

Çok sayıda insanı çekmek için, bütün büyük meydanların çeşitli ufak mekanları vardır. Bunlar, sokak cafe’leri, çeşmeleri, heykelleri yada performans platformalarını içermektedir. Meydanın başarılı olması için, çekici faaliyetin çok büyük olması gerekmez. Aksine en başarılı kamusal meydanlar, bir araya getirildiğinde, gün boyunca insanları çekme özellliğine sahip satıcı tezgahları yada oyun alanları gibi çeşitli çekici etkenlere sahiptir. Meydan içindeki güzergah hedeflerini belirlemede, genellikle Güçlü 10 fikrini kullanılır. Herbirinde farklı 10 faaliyet olan 10 başarılı mekan yaratmak, başarılı bir meydan için tam bir program sunmaktadır.

3. Rekreasyon

Yuvarlak banklar, New York -Rockefeller Center’da oturmak için çok konforlu bir mekan sunmaktadır.

Bir meydan insanlara rahat kullanımlı rekreasyon özellikleri sunmalıdır. Bir bankın yada çöp kutusunun doğru yerleştirilmesi, insanlar tarafından o mekanın nasıl kullanılacağını belirlemektedir.

Aydınlatma; bazı aktiviteleri, girişleri veya patikaları aydınlatarak bir meydanın kimliğini güçlendirmektedir. Kamu mekanındaki sanatsal objeler, her yaştan çocugun bir araya gelmesi için mıknatıs niteliğindedir. İyi bir rekreasyon, İster kalıcı isterse de geçici olsun sosyal etkileşimin kurulması için başarılı bir ortam sağlamaktadır.

4. Esnek tasarım

Kopenhag meydanında tenis oynayanlar.

Bir meydanın kullanımı; gün, hafta, yıl esnasında değişebilmektedir. Bu doğal dalgalanmalara cevap verebilmek için esnekliğin yaratılması gerekmektedir. Sabit bir sahne yerine örneğin, tekerlekli yada geçici bir sahne kullanılabilir. Aynı şekilde; taşınabilir sandalyeler, masalar şemsiyeler ve oyunlar için alanda depo bulunması böylece bunların ihtiyaç anında kullanılmasını sağlar.

5. Mevsimsel Strateji

New York’s Union Square’deki pazar.

Başarılı bir meydan, sadece tek bir tasarım yada yönetim stratejisi ile geliştirilemez. Bryant Park, Rockefeller Merkezi ve Detroit’teki yeni Campus Martius gibi büyük meydanlar iklimle birlikte değişir. Paten alanı, sokak cafeleri, marketler, bahçivanlık gösterisi, heykel ve sanat, mevsim değiştirirken mekan kullanımını adepte etmemize yardımcı olur.

6. Erişebilirlik


Madrid’deki Santa Ana Meydanına giden küçük bir yaya geçidi

Bir meydanın başarılı olabilmesi için, kolayca ulaşabilir olması gerekir. En iyi meydanlar, yürüyerek erişilebilen meydanlardır; çevre sokaklar dar, yaya geçitleri iyi yerleştirilmiş, ışıklar yayalar için zamanlanmıştır. Trafik yavaş ilerler ve transit duraklar yakına yerleştirilmiştir. Etrafı hızlı araç yollarıyla çevrilmiş meydanlar ise, yayalardan ayrı düşer ve en önemli öğesi olan insandan yoksun kalır.

7. İç çember & Dış Çember


Zemin kattaki ticaret Verona Meydanını çevrelemketedir

Vizyon park plancısı Frederick law Olmsted’in iç park- dış park fikri 100 yıl önce olduğu kadar şimdide önemlidir. Bir meydanın erişebilirliğini ve kullanımını, onu çevreleyen binalar kadar, çevresindeki sokaklar ve yan yollarda oldukça fazla etkilemektedir. Her taraftan 5m boş duvara cephesi olan bir meydan düşünün, aslında bu bir meydan için en kötü senaryodur. Şimdide aynı meydanın kütüphaneye cephesi olduğunu düşünün. Kütüphanenin kapısının doğrudan meydana açıldığını, insanların dışarıda oturarak basamakların üstünde okuduğunu düşünün, belkide çoçuk okuma odasının meydana bakan dış mekanı vardır yada kitapçı veya bir kafe vardır. Aktif, karşılayıcı dış mekan, iç meydanın sağlığı için temel bir gereksinimdir.

8. Ahtopot gibi Sarma

Başarılı bir meydan, Bolonga-İtalya’daki Piazza Maggiore gibi çevredeki mahallelerede ulaşabilmelidir.

Bir meydanın sınırı kadar önemli olan bir diğer konuysa; sokaklar, yürüyüş yolları ve meydana bitişik zemin katlarıdır. Meydan, bir ahtopotun kavrayışı gibi, çevre mahallelere uzanmalıdır. İyi bir meydan etkisi, New York’taki Union Square gibi en azindan bir blok oteden başlamalıdır. Araçlar yavaşlar, yürümek daha eğlenceli bir hale gelir ve yaya trafiği artar. Meydandaki elemanlar belirli bir mesafeden görülür ve binaların giriş katındaki aktiviteler yayaları meydana doğru yönlendirir.

9. İdarenin merkezi rolü

Dublin’deki St. Stephen’s Green’de iyi bir yönetimin önemli bir unsuru olarak dikkatli ve özenli bakım söz konusudur

İnsanların zaman içinde sürekli gittikleri yerler en iyi alanlardır. Bunu başarmanın yoluysa, meydanı güvenli ve canlı tutmanın yollarını anlayan ve bunu sağlayan bir yönetim planından geçer. Örneğin; başarılı bir yönetici, mevcut ve potansiyel kullanıcıları anlayarak bütün kullanıcılarına hitap eden etkinlikler sağlar. Aynı zamanda, kullanıcıların parkı kullanım şeklini çok iyi bilirler ve doğru zamanda çöpü boşaltmayı yada insanların en çok ihtiyaç duydukları zamanda içecek standlarını açarlar. Başarılı idareciler meydanda güvenlik ve rahatlık hissini yaratarak, devam ettirir. Böylece insanlar, birilerin görevinin başında olduğunu hissederek ikna olurlar.

10. Çeşitli Fon Kaynakları

Portlant’ın Festa İtalyasında olduğu gibi çeşitli faaliyetleri desteklemesi için sponsorlar bulunabilir.

İyi idare edilen meydanlar, genelde ortalama şehir parkları yada kamu hizmetlerinin kapsamının ötesindedir ve bu sebeplede Amerika’da en iyi meydanların yönetimi için ortaklıklar kurulmaktadır. Bu ortaklıklar; Cafeler, pazar yada alandaki diğer ticari kullanımlardan kira alarak, bitişik mülklerden, film çekimlerinden vergi alarak yada bunun gibi farklı kaynaklarla finanse edilen fonlarla kente neler ekleyebileceği ile uğraşırlar.

Kaynak: Making Places
Çeviri: Özge Yıldırım

3 Yorum
  1. meydanlar batıda kamusal alanı ifade ediyorlar. kültürel olarak meydan fikrine açık olan batı meydanları kamu ihtiyaçlarının karşılandığı, gezi-sanat-dinlenme-küçük alışveriş-peyzaj-eğlence gibi fonksiyonlarla geliştiriyor. serbest alanlar olarak özgürlüğü ifade eden yerler olarak görüyor. buradaki on meydan örnek nitelikte. batıda bu espri çok yaygın.

    naciye rençber | 1 Ocak 2009

  2. Ülkemizde neden Avrupa’daki meydanlar gibi bir meydan yok? Yeni yapılacak meydanlarda barok mimarisi ile saray tarzı binalarla çevrilmeli. Lütfen siz de bu yönde çalışmalar yapın.
    Saygılar

    Yaşar cihan | 20 Mayıs 2019

  3. […] Mimdap.org “Başarılı Meydanlar İçin 10 İlke” (http://mimdap.org/2006/12/batharyly-meydanlar-ycin-10-ylke/) […]

    İstanbul "Taksim Meydanı Kentsel Tasarım Yarışması" Üzerine Görüşler, Eleştiriler ve Öneriler – Arkitera | 1 Aralık 2020


Yorum yazmak için


Tasarım: Gisele Borges Arquitetura Tasarım firması, konik apartman bloğunu delikli “ikinci deri” ile sarıyor Editör: James Brillon Belo Horizonte’deki bu köşeli apartman binasını, içeriden manzaralar sunarken sakinlerin mahremiyetini korurken sunmak üzere tasarlanmış, delikli bir metal cephe sarmaktadır. Casamirador Savassi, Brezilya’nın Minas Gerais eyaletinin başkentinde bir gelişmedir. Dokuz katlı bina, üç katlı bir yeraltı otoparkının üzerine […]

Copyright © 2022 All Rights Reserved | Mimdap.org